ΘΕΛΕΙΣ ΠΙΣΤΕΥΕ, ΘΕΛΕΙΣ ΜΗΝ ΠΙΣΤΕΥΕΙΣ

- - -

2011-10-26T10:26:00.000-07:00

Εδώ θα βρείτε κάποιες εκτιμήσεις που αφορούν το πόσο μου αρέσουν διάφορα μουσικά έργα. Η παράθεση γίνεται χρονολογικά. Η λίστα κάθε χρονιάς περιλαμβάνει όσα θεωρώ πως έχουν αυτό που λέμε "στρογγυλάδα".

Όλα αυτά είναι πολύ υποκειμενικά, άρα δώστε μόνο όση σημασία σας ταιριάζει. Είναι χιλιάδες πράγματα που ούτε καν τα άγγιξα ακόμα -και ίσως χιλιάδες όσα έχω αγγίξει κατά καιρούς, αλλά δεν χώρεσαν εδώ για διάφορους λόγους. Tη λίστα θα την αναδιοργανώνω συνεχώς ανάλογα με όσα ακούω ή ξανακούω.
Θα χαρώ αφάνταστα να ακούσω εισηγήσεις για έργα που δεν έχω ακούσει ή δεν τα έχω προσέξει όσο τους αξίζει.
Τα έργα που έχουν στην αρχή τους τα σύμβολα [ *** ] είναι αυτά που συγκλονίζουν συθέμελα τους κόσμους μέσα μου. Όσα ξεκινούν με [ ** ] με μαγεύουν. Όσα έχουν [ * ] είναι διαμαντάκια. Αυτά που παίρνουν το σύμβολο [ ^ ] είναι όσα μου αρέσουν πάρα πολύ και αισθάνομαι πως θα τα ακούω συχνά στο μέλλον.
(Σημ. Η αλήθεια είναι πως με κουράζουν αφόρητα οι λίστες με τα καλύτερα, οι κριτικές και οι βαθμολογίες δίσκων κ.λπ. Η μόνη δικαιολογία για αυτό που συμβαίνει πιο κάτω, είναι ότι παίρνω τεράστια ικανοποίηση όταν βάζω κάποια πράγματα σε μια σειρά μέσα μου. / Αν θέλετε να ακούσετε κάτι από όλα αυτά, στείλτε e-mail στο vencerem@gmail.com :)

2012:

^ The Caretaker - "Patience (After Sebald) OST"

2011:
^ DJ Rashad - "Just A Taste"
^ The Caretaker - "An Empty Bliss Beyond This World"
^ Fleet Foxes - "Helplessness Blues"

^ Jay-Z & Kanye West - "Watch The Throne"
^ Ferraro, James - "Far Side Virtual"
^ Panda Bear - "Tomboy"
^ Kode9 & The Spaceape - "Black Sun"
^ Pinch & Shackleton - "Pinch & Shackleton"

2010:
* Lambrakis, Harris Quartet - "Thea"
* Kanye West - "My Beautiful Dark Twisted Fantasy"
^ Barberis, Takis & Petroloukas, Halkias - "Guitar and Clarinet in Parallel"
^ Autechre - "Oversteps"
^ Fenn O'Berg - "In Stereo"
^ Ufomammut - "Eve"
^ Whitman, Keith Fullerton - "Disingenuity b/w Disingenuousnes"
^ Flying Lotus - "Cosmogramma"

Compilations:
^ Souleyman, Omar - "Jazeera Nights (1995-2009)"
^ Various Artists - "New Wave Dance Music From South Africa"

2009:
* Animal Collective - "Merriweather Post Pavilion"
* Leyland James Kirby - "Sadly, the Future Is No Longer What It Was"
^ Broadcast & The Focus Group - "...Investigates Witch Cults of the Radio Age"
^ The Boy - "Please Make Me Dance"
^ Skelton, Richard - "Landings"
^ Current 93 - "Aleph at Hallucinatory Mountain"
^ Emeralds - "What Happened"
^ Sancho 003 - "We Buy Gold"

2008:
** Ashley, Robert (b.1930) - "Concrete"
** The Caretaker - "Persistent Repetition of Phrases"
** Portishead - "Third"
* Ikeda, Ryoji - "Test Pattern"
* The Caretaker - "Recollected Memories From The Museum Of Garden History"
^ The Bug - "London Zoo"
^ Burroughs, William S. - "Real English Tea Made Here"
^ The Advisory Circle - "Other Channels"
^ Amacher, Maryanne (1943-2009) - "Sound Characters 2 (Making Sonic Spaces)"
^ Drumm, Kevin - "Imperial Distortion"
^ Alva Noto - "Unitxt"
^ Greenwood, Jonny - "There Will Be Blood"
^ Dusk + Blackdown - "Margins Music"
^ Group Inerane - "Guitars From Agadez (Music Of Niger)"
^ Esoteric - "The Maniacal Vale"
^ Jeck, Philip - "Sand"
^ Autechre - "Quaristice"

2007:
** Wyatt, Robert - "Comicopera"
** Panda Bear - "Person Pitch"
^ Radiohead - "In Rainbows"
^ PJ Harvey - "White Chalk"
^ Burial - "Untrue"

Compilations:
* Various Artists - "The Very Best of Ethiopiques"
^ Various Artists - "Jonny Greenwood Is the Controller"

2006:
** Burial - "Burial"
** Papakonstantinou, Thanasis - "H Vrohi Apo Kato"
* Newsom, Joanna - "YS"
^ Waits, Tom - "Orphans: Brawlers, Bawlers & Bastards"
^ Walker, Scott - "The Drift"
^ Autechre - "Untilted"
^ Niblock, Phill - "Touch Three"
^ The Caretaker - "Theoretically Pure Anterograde Amnesia"

2005:
** Youngs, Richard - "Naive Shaman"
* Stevens, Sufjan - "Illinois"
* Aggelakas, Giannis & Veliotis, Nikos - "Oi Anases Ton Lykon"
* Lightning Bolt - "Hypermagic Mountain"
* The Books - "Lost And Safe"
^ Edan - "Beauty and the Beat"
^ Ikeda, Ryoji - "Dataplex"

Compilations:
^ Atkins, Juan - "20 Years Metroplex: 1985-2005"
^ Various Artists - "Ecstatic Music of the Jemaa El Fna (Marocco)"
^ Siblini, Samir - "Great Mediterranean Masters"

2004:
** Wilson, Brian - "Smile"
** Kanye West - "The College Dropout"
* Arcade Fire - "Funeral"
* Cave, Nick & the Bad Seeds - "Abattoir Blues"
* Mazulis, Rytis (b.1961) - "Ex Una Voce"
^ Animal Collective - "Sung Tongs"
^ Waits, Tom - "Real Gone"
^ Madvillain - "Madvillainy"
^ Daly, Ross - "Microkosmos"
^ Newsom, Joanna - "The Milk-Eyed Mender"
^ Richter, Max - "The Blue Notebooks"

2003:
*** Radiohead - "Hail to the Thief"
* Wyatt, Robert - "Cuckooland"
* Aglaia (Fioravanti, Gino & Toso, John) - "Aglaia - Three Organic Experiences"
* Stevens, Sufjan - "Greetings From Michigan: The Great Lakes State"
* Supersilent - "6"
^ Villalobos, Ricardo - "Alcachofa"
^ Greenwood, Jonny - "Bodysong"

2002:
** Siganidis, Mihalis & Sygkrotima Lambraki - "Basse Classe"
** Sigur Rós - "()"
* DJ Shadow - "The Private Press"
^ Sonic Youth - "Murray Street"
^ Ratkje, Maja - "Voice"
^ Beck - "Sea Change"
^ Godspeed You Black Emperor! - "Yanqui U.X.O."
^ Papakonstantinou, Thanasis - "Agrypnia"
^ Ratkje, Maja - "Voice"
^ Farben - "Textstar"
^ Yoshihide's, Otomo New Jazz Ensemble - "Dreams"
^ Tterlikkas, Mihalis - "St' Ahnarka Ton Tziairon"

Compilations:
^ Berio, Luciano (1925-2003) - "Complete Sequenzas (1958-2002)"
^ Various Artists - "Rhythms of the Grasslands (Burkina Faso)"

2001:
** Radiohead - "Amnesiac"
** System of a Down - "Toxicity"
* Jay-Z - "The Blueprint"
^ The Strokes - "Is This It"
^ Squarepusher - "Go Plastic"
^ The Caretaker - "A Stairway To The Stars"

2000:
*** Radiohead - "Kid A"
*** Papakonstantinou, Thanasis - "Vrahnos Profiths"
** Godspeed You Black Emperor! - "Lift Your Skinny Fists Like Antennas to Heaven"
* Outkast - "Stankonia"
* Diafana Krina - "Eyodiazoun Agriokerasa Oi Siopes"
* Einstürzende Neubauten - "Silence Is Sexy"
^ PJ Harvey - "Stories From the City, Stories From the Sea"
^ Modest Mouse - "The Moon & Antarctica"
^ Sinopoulos, Sokratis & Turkan, Derya - "Gramma Apo Tin Poli"
^ Primal Scream - "XTRMNTR"
^ Current 93 - "I Have a Special Plan for This World"

1999:
** Trypes - "Mesa Sth Nyhta Ton Allon"
** Amacher, Maryanne (1943-2009) - "Sound Characters 1 (Making the Third Ear)"
** The Caretaker - "Selected Memories From The Haunted Ballroom"
* Sigur Rós - "Ágætis Byrjun"
* Godspeed You Black Emperor! - "Slow Riot for New Zerø Kanada"
* Gasparyan, Djivan - "Heavenly Duduk"
^ Kancheli, Giya (b.1935) - "Styx"
^ Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "Far West"
^ Hawtin, Richie - "Decks, EFX & 909"
^ Siganidis, Mihalis - "Mikres Aggelies"
^ Malamas, Sokratis & Xidakis, Nikos - "Nikos Xydakis & Sokratis Malamas"
^ Psarantonis - "Idaion Antron"
^ Otten, Thomas - "Close To Silence"
^ Branca, Glenn - "Symphony No.5 (Describing Planes of an Expanding Hypersphere)"
^ Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "Archives Génétiquement Modifiées"
^ Rachel's - "Selenography"

1998:
** Chao, Manu - "Clandestino"
** Massive Attack - "Mezzanine"
** Autechre - "LP5"
** Boards of Canada - "Music Has the Right to Children"
** Kouroupos, Giorgos - "H Oraia Mas Agnosth"
** Malamas, Sokratis - "13.000 Meres"
** Palestine, Charlemagne - "Jamaica Heinekens in Brooklyn"
* Neutral Milk Hotel - "In the Aeroplane Over the Sea"
* Traditional - "Field Recordings in Ghana: Drums of Death"
* Hill, Lauryn - "The Miseducation Of Lauryn Hill"
^ Unkle - "Psyence Fiction"
^ Boulez, Pierre (b.1925) - "Sur Incises"
^ Beastie Boys - "Hello Nasty"
^ Plastikman - "Consumed"
^ Youngs, Richard - "Sapphie"
^ EPMD - "Strictly Business"

Compilations:
^ Various Artists - "Lullaby for the Moon : Japanese Music for Koto and Shakuhachi"
^ Various Artists - "Kenya & Tanzania Witchcraft & Ritual Music"
^ Various Artists -"Music of the Earth - Astonishing and Rare Instruments"

1997:
*** Radiohead - "OK Computer"
** Ta Xylina Spathia - "Mia Matia San Vrohi"
** Portishead - "Portishead"
** Björk - "Homogenic"
* The Prodigy - "The Fat of the Land"
* Cave, Nick & the Bad Seeds - "The Boatman's Call"
* Gas - "Nah Und Fern Cd02: Zauberberg"
^ Godspeed You Black Emperor! - "F#A#8"
^ Wyatt, Robert - "Shleep"
^ Buena Vista Social Club - "Buena Vista Social Club"
^ Elahi, Ostad - "Paths of Divine Love"
^ Ioannidis, Alkinoos - "O Dromos, O Hronos kai o Ponos"
^ Penderecki, Krzysztof (b.1933) - "Violin Concerto No.2 "Metamorphosen""
^ Goldie - "Timeless"
^ Bregovic, Goran - "Underground"
^ DiFranco, Ani - "Not A Pretty Girl"
^ Reich, Steve - "Proverb"
^ Mobb Deep - "The Infamous"
^ Penderecki, Krzysztof (b.1933) - "Symphony No. 3"
^ Kohinoor Langa Group - "Music from the Desert Nomads"
^ GZA/Genius - "Liquid Swords"
^ Oval - "94diskont"

Compilations:
^ Various Artists - "Madagascar, Pays Antandroy"
^ Preisner, Zbigniew - "Preisner's Music"

1996:

** Malamas, Sokratis - "Lavyrinthos"

** DJ Shadow - "Endtroducing…"

** Trypes - "Kefali Gemato Hrysafi"

** Active Member - "Apo Ton Topo Tis Fygis"

** Arvanitaki, Eleytheria & Papadimitriou, Dimitris - "Tragoudia Gia Tous Mines"

** Cave, Nick & the Bad Seeds - "Murder Ballads"

** Tortoise - "Millions Now Living Will Never Die"

* Diafana Krina - "Egine H Apoleia Synitheia Mas"

* Aphex Twin - "Richard D. James Album"

* Avaton - "Ex Adokito - Unforeseen As It Was"

* Grapsas, Nikos - "Mia Kori Apo Thn Amorgo Kai Alles Vyzantines Mpalantes"

* Yazdjian, Haig - "Talar"

^ Abou-Khalil, Rabih - "Arabian Waltz"

^ 2Pac - "All Eyez on Me"

^ Gas - "Nah Und Fern Cd01: Gas"

^ Bowery Electric - "Beat"

Compilations:

^ Basic Channel - "Basic Channel"

1995:

** Autechre - "Tri Repetae++"

** Ta Xylina Spathia - "Pera Apo Tis Poleis Tis Asfaltou"

* Radiohead - "The Bends"

* Björk - "Post"

* Gaber, Harley (b.1943) - "The Winds Rise In The North"

* Siganidis, Mihalis - "To Traino Fantasma Filos"

* Grapsas, Nikos - "Stis Thalasses Tis Ionias"

* Reich, Steve - "City Life"

^ Smashing Pumpkins - "Mellon Collie And The Infinite Sadness"

^ PJ Harvey - "To Bring You My Love"

^ Tricky - "Maxinquaye"

^ Beltram, Joey - "Places"

^ Front 242 - "Front By Front"

^ Raekwon - "Only Built 4 Cuban Linx…"

^ Goldie - "Timeless"

^ Bregovic, Goran - "Underground"

^ DiFranco, Ani - "Not A Pretty Girl"

^ Reich, Steve - "Proverb"

^ Mobb Deep - "The Infamous"

^ Penderecki, Krzysztof (b.1933) - "Symphony No. 3"

^ Kohinoor Langa Group - "Music from the Desert Nomads"

^ GZA/Genius - "Liquid Swords"

^ Oval - "94diskont"

Compilations:

^ Various Artists - "Madagascar, Pays Antandroy"

1994:
** Portishead - "Dummy"
** Stereo Nova - "Asyrmatos Kosmos"
** Nas - "Illmatic"
** Mazulis, Rytis (b.1961) - "Clavier of Pure Reason"
* The Prodigy - "Music for the Jilted Generation"
* Arvanitaki, Eleftheria & Dinkjian, Ara - "Ta Kormia Kai Ta Mahairia"
* Kancheli, Giya (b.1935) - "Caris Mere"
^ Buckley, Jeff - "Grace"
^ The Notorious B.I.G. - "Ready to Die"
^ Katsimiha, Haris & Panos - "Tis Agapis Mahairia"
^ Autechre - "Amber"
^ Jeru The Damaja - "The Sun Rises in the East"
^ Trypes - "Krata to Show Maimou"
^ The Future Sound of London - "Lifeforms"
^ Linares, Carmen - "Desde El Alma - Cante Flamenco En Vivo/Live)
^ Cave, Nick & the Bad Seeds - "Let Love In"
^ Blur - "Parklife"
^ Twins Seven Seven - "Nigerian Beat"
^ Rautavaara, Einojuhani (b.1928) - "Symphony No. 7 (Angel Of Light)"

Compilations:
^ Various Artists - "The Gamelan Music of Bali"
^ Various Artists - "Sundanese Classical Music"
^ Various Artists - "Music of Azerbaijan"
^ Ligeti, Gyorgy (1923-2006) - "Études pour piano, Book 2, eight etudes (1988–94)"

1993:
*** Aggelakas, Giannis & Karras, Giorgos - "Yperoho Tipota"
*** Trypes - "Ennia Pliromena Tragoudia"
** Wu-Tang Clan - "Enter The Wu-Tang (36 Chambers)"
** Adams, John (b.1947) - "Violin Concerto"
** Dolden, Paul (b.1956) - "L'ivresse de La Vitesse"
* Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Helikopter-Streichquartett"
* Autechre - "Incunabula"
* Tavener, John (b.1944) - "Eternity's Sunrise"
* Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Hristianopoulos, Ntinos & Karakotas, Andreas - "Ta Tragoudia Tis Amartias"
* Günter, Bernhard - "Un Peu de Neige Salie"
* Nirvana - "MTV Unplugged in New York"
* Souls Of Mischief - "93 'til Infinity"
^ Nirvana - "In Utero"
^ A Tribe Called Quest - "Midnight Marauders"
^ Malamas, Sokratis - "Kyklos"
^ Panousis, Tzimis - "Vivere Pericolosamente"
^ Smashing Pumpkins - "Siamese Dream"
^ PJ Harvey - "Rid of Me"

Compilations:
* Aphex Twin - "Selected Ambient Works 85-92"
^ Qasimov, Alim (b.1957) - "Azerbaijan"

1992:
** Stereo Nova - "Stereo Nova"
* R.E.M. - "Automatic for the People"
* The Prodigy - "Experience"
* Dr. Dre - "The Chronic"
* Omoumi, Hossein - "Persian Classical Music"
* Bernstein, Steven Jesse (1950-1991) - "Prison"
* Harrison, Michael - "From Ancient Worlds (For Harmonic Piano)"
* Koita, Ami - "Hommage a Sambayal Gaye 'Concorde'"
* Cage, John (1912-1992) - "The Number Pieces I"
^ Gang Starr - "Daily Operation"
^ Lansky, Paul - "Homebrew"
^ Katsimiha, Haris & Panos - "H Monaxia Tou Shoinovath"
^ Mary J. Blige - "What's The 411?"
^ Moby - "Moby"
^ Merzbow - "Paradise Pachinko (1990-1992)"
^ Boredoms - "Pop Tatari"
^ Lutoslawski, Witold (1913-1994) - "Symphony No. 4"
^ Rage Against The Machine - "Rage Against The Machine"
^ Dolden, Paul (b.1956) - "Physics of Seduction"
^ The Pharcyde - "Bizarre Ride Ii the Pharcyde"
^ Sonic Youth - "Dirty"

Compilation:
^ The Birthday Party - "Hits (Late 70's - Early 80's)"

1991:
** My Bloody Valentine - "Loveless"
** A Tribe Called Quest - "The Low End Theory"
** Messiaen, Olivier (1908-1992) - "Éclairs sur l'au-delà… ("Illuminations)"
* Public Enemy - "Apocalypse '91... the Enemy Strikes Black"
* Black Sheep - "A Wolf In Sheep's Clothing"
* Talk Talk - "Laughing Stock"
* Schnittke, Alfred (1934-1998) - "Concerto Grosso No. 5"
^ Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "L'Escalier des aveugles"
^ Nirvana - "Nevermind"
^ Slint - "Spiderland"
^ R.E.M. - "Out Of Time"
^ Gang Starr - "Step in the Arena"
^ Roché, Jean C. - "A Nocturne Of Nightingales / Rossignols"
^ Ice Cube - "Death Certificate"
^ Ice-T - "O.G. - Original Gangster"
^ Malamas, Sokratis - "Paramythia"
^ Massive Attack - "Blue Lines"
^ Lagios, Dimitris (1952-1990) - "Erotikh Prova"

1990:
** Public Enemy - "Fear of a Black Planet"
* Pixies - "Bossanova"
* The Dead C - "Trapdoor Fucking Exit"
^ Eide, Khalifa Ould & Abba, Dimi Mint - "Moorish Music From Mauritania"
^ Depeche Mode - "Violator"
^ The KLF - "Chill Out"
^ Shankar, Ravi & Glass, Philip - "Passages"
^ Monk, Meredith & Vocal Ensemble - "Book of Days"
^ Royal Trux - "Twin Infinitives"
^ Trypes - "Trypes Ston Paradeiso"
^ Ligeti, Gyorgy (1923-2006) - "Concerto for Violin and Orchestra"
^ Lutoslawski, Witold (1913-1994) - "Chantefleurs et Chantefables"
^ Megadeth - "Rust In Peace"

Compilations:
* Sayın, Niyazi (b.1927) - "17 Seyir"

1989:
** Beastie Boys - "Paul's Boutique"
** Pixies - "Doolittle"
** Branca, Glenn - "Symphony No 6 (Devil Choirs at the Gates of Heaven)"
* The Stone Roses - "The Stone Roses"
^ Gasparyan, Djivan - "I Will Not Be Sad In This World"
^ Boredoms - "Soul Discharge"
^ Too Short - "Life Is...Too Short"
^ Young M.C. - "Stone Cold Rhymin'"
^ Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "Presque Rien Avec Filles"
^ Ifukube, Akira (1914-2006) - "Gotama the Buddha"
^ Berne, Tim - "Fractured Fairy Tales"
^ Balakauskas, Osvaldas (b.1937) - "Symphony No. 3 "Ostrobothnian Symphony""
^ 3rd Bass - "The Cactus Cee/D"

Compiations:
* Karajan, Herbert Von (1908-1989) - "Karajan Forever, The Greatest"

1988:
** Public Enemy - "It Takes a Nation of Millions to Hold Us Back"
** Sonic Youth - "Daydream Nation"
** Papakonstantinou, Vasilis & Mikroutsikos, Thanos & Tripoliths, Kostas - "Ola Apo Heri Kamena"
** Reich, Steve - "Different Trains"
** Kilar, Wojciech (b.1932) - "Orawa"
* Andriessen, Louis (b.1939) - "De Materie ['Matter']"
* Eric B. & Rakim - "Follow the Leader"
* Pixies - "Surfer Rosa"
* Schnittke, Alfred (1934-1998) - "Symphony No. 5"
* Skinny Puppy - "Vivisectvi"
^ N.W.A - "Straight Outta Compton"
^ Boogie Down Productions - "By All Means Necessary"
^ Ultramagnetic MC's - "Critical Beatdown"
^ Dead Can Dance - "The Serpent's Egg"
^ Arcane Device - "Engines of Myth"
^ My Bloody Valentine - "Isn't Anything"
^ Jungle Brothers - "Straight Out The Jungle"
^ Slick Rick - "The Great Adventures Of Slick Rick"
^ Stetasonic - "In Full Gear"

1987:
** Adams, John (b.1947) - "Nixon in China"
* Eric B. & Rakim - "Paid In Full"
* Harry Klynn - "Tipota"
^ Glass, Philip - "Violin Concerto No. 1"
^ Depeche Mode - "Music For The Masses"
^ Rockmore, Clara (1911-1998) - "The Art of the Theremin"
^ Asimos, Nikolas (1949-1988) - "To Fanari Tou Diogeni/Paranomi Kaseta Νο.000008"
^ Trypes - "Party Ston 13o Orofo"
^ Dinosaur Jr. - "You' Re Living All Over Me"

1986:
** Beastie Boys - "Licensed to Ill"
** Afrika Bambaataa & Soulsonic Force - "Planet Rock"
** Reich, Steve - "Three Movements"
* Metallica - "Master of Puppets"
* Run-D.M.C. - "Raising Hell"
* Russell, Arthur - "World of Echo"
* Tishchenko, Boris - "Violin Concerto Nº 2"
* Slayer - "Reign In Blood"
^ Mazulis, Rytis (b.1961) - "Twittering Machine"

1985:
*** Platonos, Lena - "Galop"
** Waits, Tom - "Rain Dogs"
** Feldman, Morton (1926-1987) - "Piano & String Quartet"
** Katsimiha, Haris & Panos - "Zesta Pota"
** Feldman, Morton (1926-1987) - "Coptic Light"
** Ashley, Robert (b.1930) - "Improvement (Don Leaves Linda)"
* Einstürzende Neubauten - "Halber Mensch"
^ Dynameis Tou Aigaiou - "Dynameis Tou Aigaiou"
^ The Fall - "This Nation's Saving Grace"
^ Trypes - "Trypes"
^ Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "Les Arythmiques"
^ Marclay, Christian - "Record Without a Cover"
^ The Jesus & Mary Chain - "Psychocandy"

Compilations:
^ Afrika Bambaataa - "Looking for the Perfect Beat (1980-1985)"
^ Various Artists - "Chinese Music of the Han People"

1984:
*** Platonos, Lena - "Maskes Hliou"
** Papazoglou, Nikos - "Haratsi"
** Penderecki, Krzysztof (b.1933) - "Polish Requiem"
** Cave, Nick & The Bad Seeds - "From Her to Eternity"
* Piovani, Nicola - "Kaos"
^ Boulez, Pierre (b.1925) - "Repons"
^ Prince & The Revolution - "Purple Rain"
^ The Art Of Noise - "(Who's Afraid Of) The Art Of Noise?"
^ Cocteau Twins - "Treasure"
^ Gottsching, Manuel - "E2-E4"
^ Paco de Lucía - "Live... One Summer Night"
^ Papakonstantinou, Vasilis - "Diairesi"
^ Whodini - "Escape"
^ Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "Dialogue Ordinaire avec la Machine"
^ Roach, Steve - "Structures From Silence"
^ Hüsker Dü - "Zen Arcade"
^ Nono, Luigi (1924-1990) - "Prometeo"
^ The Egyptian Lover - "On the Nile"

1983:
** Reich, Steve - "The Desert Music"
* Adams, John (b.1947) - "Shaker Loops"
* Glass, Philip - "Dancepieces"
* Branca, Glenn - "Symphony No.1 (Tonal Plexus)"
* Schnittke, Alfred (1934-1998) - "String Quartet No. 3"
^ Hadjidakis, Manos (1925-1994) - "Oi Mpalantes Tis Odou Athinas/The Ballands Of Athena Street"
^ Waits, Tom - "Swordfishtrombones"
^ The Fall - "Perverted by Language"
^ Glass, Philip - "Akhnaten"
^ Monk, Meredith - "Turtle Dreams"
^ Feldman, Morton (1926-1987) - "Clarinet and String Quartet"
^ Stewart, Mark & Mafia - "Learning To Cope With Cowardice"
^ Lutoslawski, Witold (1913-1994) - "Symphony No. 3 in (1981–83)"
^ Xarhakos, Stavros & Gkatsos, Nikos (1915-1992) - "Rempetiko"
^ Heimerinoi Kolymvites - "Heimerinoi Kolymvites"

Compilations:
^ Minor Threat - "Complete Discography (1981-1983)"

1982:
*** Platonos, Lena & Giannatou, Savina & Karyotakis, Kostas - "Karyotakis - 13 Tragoudia"
** Jackson, Michael - "Thriller"
** Glass, Philip - "Koyaanisqatsi"
** Loizos, Manos (1937-1982) & Hikmet, Nazim (1902-1963) - "Grammata Stin Agapimeni"
** Grandmaster Flash & The Furious Five - "The Message"
** Panousis, Tzimis & Mousikes Taxiarhies - "Mousikes Taxiarhies"
** King Sunny Adé & His African Beats - "Juju Music"
* Glass, Philip - "Glassworks"
* Shankar, Lakshmi - "Les Heures Et Les Saisons: Season & Time"
* Papakonstantinou, Vasilis - "Fovamai"
* Asimos, Nikolas (1949-1988) - "O Xanapes"
* Reich, Steve - "Vermont Counterpoint"
* Andriessen, Louis (b.1939) - "Overture to Orpheus"
^ Hadjidakis, Manos (1925-1994) - "Pornografia"
^ Harvey, Jonathan - "Bhakti"
^ Prince - "1999"
^ Anderson, Laurie - "Big Science"
^ Einstürzende Neubauten - "Kollaps"
^ Mikroutsikos, Thanos & Alkaios, Alkis - "Empargo"
^ Bad Brains - "Bad Brains"
^ Penderecki, Krzysztof (b.1933) - "Cello Concerto No. 2"

1981:
*** Platonos, Lena & Kriezi, Marianina & Giannatou, Savina & Palamidas, Giannis - "Sabotage"
*** Kraftwerk - "Computer World"
** Feldman, Morton (1926-1987) - "Patterns in a Chromatic Field"
** Feldman, Morton (1926-1987) - "Triadic Memories"
** Reich, Steve - "Tehillim"
* Eno, Brian & Byrne, David - "My Life In The Bush Of Ghosts"
* Hassell, Jon - "Dream Theory In Malaya"
* Fatme - "Fatme"
* Monoton - "Monotonprodukt 07"
* Schnittke, Alfred (1934-1998) - "String Quartet No. 2"
* Andriessen, Louis (b.1939) - "Disco"
^ King Crimson - "Discipline"
^ Sidiropoulos, Pavlos (1949-1990) - "Ta Blues Tou Prigkipa"
^ This Heat - "Deceit"
^ The Fall - "Slates"
^ The Gun Club - "Fire Of Love"
^ Moutsis, Dimos & Tripoliths, Kostas - "Fragma"
^ Branca, Glenn - "Indeterminate Activity of Resultant Masses"
^ Bailey, Derek - "Aida"

Compilations:
* Various Artists - "The Master-Drummers of Burundi / Les Maitres-Tambours du Burundi"

1980:
** Platonos, Lena & Kypourgos, Nikos & Maragopoulou, Demetris & Kriezi, Marianina - "Edo Lilipoupolh"
** Górecki, Henryk (1933-2010) - "Harpsichord Concerto"
** Talking Heads - "Remain in Light"
* Joy Division - "Closer"
* Hadjidakis, Manos (1925-1994) - "H Epohi Tis Melissanthis/The Era Of Melissanthi"
* Samiou, Domna - "H Perperouna Kai Alla Tragoudia Tou Laou Mas Gia Paidia"
^ AC/DC - "Back in Black" (Pop/Rock)
^ Bowie, David - "Scary Monsters"
^ L'Oranaise, Reinette (1918-1998) - "Fenit Ouach Ma Essebarni"
^ The Jams - "Sound Affects"
^ Le Nimba de N'zerekore - "Gon Bia Bia"
^ Loizos, Manos (1937-1982) - "Gia Mia Mera Zois"
^ Killing Joke - "Killing Joke"
^ Monoton - "Blau - Monotonprodukt 02 26y++"
^ Hassell, Jon & Eno, Brian - "Fourth World Vol. 1 - Possible Musics"
^ Prnce - "Dirty Mind"

1979:
*** Glass, Philip - "Satyagraha"
*** Mikroutsikos, Thanos & Kavvadias, Nikos - "O Stavros Tou Notou"
*** Xenakis, Iannis (1922-2001) - "Pléïades"
*** Reich, Steve - "Octet"
** Public Image Ltd - "Second Edition (Metal Box)"
** The Clash - "London Calling"
** Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Sirius"
* Joy Division - "Unknown Pleasures"
* Loizos, Manos (1937-1982) & Alexiou, Haris - "Ta Tragoudia Tis Haroulas"
* Fripp, Robert - "Exposure"
* Harry Klynn - "Doxaste Me"
* The Pop Group - "Y"
* Reich, Steve - "Variations for Winds, Strings and Keyboards"
^ Bowie, David - "Lodger"
^ Throbbing Gristle - "20 Jazz Funk Greats"
^ Talking Heads - "Fear of Music"
^ Chrome - "Half Machine Lip Moves"
^ Nurse With Wound - "Chance Meeting On A Dissecting Table Of A Sewing Machine And A Umbrella"
^ Gang Of Four - "Entertainment!"
^ Górecki, Henryk (1933-2010) - "Beatus Vir Psalm"
^ Magazine - "Real Life"
^ Schnittke, Alfred (1934-1998) - "Symphony No. 2 "St. Florian""
^ Chance, James & The Contortions - "Buy"
^ The Residents - "Eskimo"
^ Branca, Glenn - "Songs '77-'79"
^ Crass - "Stations of the Crass"

Compilations:
^ The Buzzcocks - "Singles Going Steady (1977-1979)"

1978:
*** Kraftwerk - "The Man-Machine"
*** Reich, Steve - "Music For A Large Ensemble"
** Eno, Brian - "Ambient 1 : Music for Airports"
** Melnyk, Lubomyr - "KMH: Piano Music in the Continious Mode"
* Parker, Evan - "Monoceros"
* Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Ntantonaki, Flery (1937-1998) - "Oi Geitonies Tou Feggariou/Neighborhoods Of The Moon"
* Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "Promenade symphonique dans un paysage musical ou Un jour de fête à El Oued en 1976"
* The Jam - "All Mod Cons"
* Riley, Terry - "Shri Camel"
* Sun Ra - "Lanquidity"
^ Kuti, Fela - "Shuffering and Shmiling"
^ Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Mpourmpoulis, Mihalis & Stelios Marketakis - "Gia Tin Eleni/For Eleni"
^ Big Star - "Third/Sister Lovers (1974-1975)"
^ Pere Ubu - "Dub Housing"
^ Kilaidonis, Loukianos - "Eimai Enas Ftohos Kai Monos Cowboy"
^ Talking Heads - "More Songs About Buildings and Food"
^ Xidakis, Nikos & Rasoulis, Manolis - "H Ekdikisi Tis Gyftias"
^ Chion, Michel - "Requiem"
^ Perry, Lee 'Scratch' & The Upsetters - Roast Fish Collie Weed & Corn Bread"
^ Feldman, Morton (1926-1987) - "Why Patterns?"
^ Sidiropoulos, Pavlos (1949-1990) & Spyridoula - "Flou"
^ Papakonstantinou, Vasilis - "Vasilis Papakonstantinou"
^ Reed, Lou - "Metal Machine Music"
^ Willie Colón & Rubén Blades - "Siembra"
^ Wire - "Chairs Missing"

Compilations:
* Willie Colón - "A Man & His Music: The Player (1978-1982)"

1977:
*** Kraftwerk - "Trans-Europe Express"
*** Pärt, Arvo (b.1935) - "Tabula Rasa/Cantus in memory of Benjamin Britten/Fratres"
** Bowie, David - "Low"
** Gould, Glenn (1932-1982) - "The Radio Artist/The Solitude Trilogy (1967-1977)"
** Pärt, Arvo (b.1935) - "Arbos"
* Eno, Brian - "Before and After Science"
* Bowie, David - Heroes"
* Iggy Pop & Bowie, David - "The Idiot"
* Television - "Marquee Moon"
* Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Ntantonaki, Flery (1937-1998) - "Oi Geitonies Tou Feggariou"
* Adams, John (b.1947) - "Phrygian Gates"
* Various Artists/OST - "Saturday Night Fever"
* Ashley, Robert (b.1930) - "Private Parts (The Record)"
* Penderecki, Krzysztof (b.1933) - "Violin Concerto No. 1"
^ Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Hatzittofis, Eytihios - "Horion O Pothos"
^ Kuti, Fela - "No Agreement"
^ The Sex Pistols - "Never Mind the Bollocks"
^ The Clash - "The Clash"
^ Suicide - "Suicide"
^ Marley, Bob & The Wailers - "Exodus"
^ Iggy Pop ; Bowie, David - "Lust For Life"
^ Ligeti, Gyorgy (1923-2006) - "Le Grand Macabre"
^ Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Licht ("Light"), Nr. 47–80 (1977–2003)"
^ Glass, Philip - "North Star"
^ Augustus Pablo - "East of the River Nile"
^ Talking Heads - "Talking Heads: 77"
^ Pink Floyd - "Animals"
^ Ramones - "Leave Home"
^ Koh, Mariza - "Mariza Koh"
^ Goblin - "Suspiria"
^ Green, Al - "The Belle Album"
^ Moroder, Giorgio - "From Here To Eternity"

Compilations:
* Callas, Maria (1923-1977) - "Selections"
^ Various Artists - "Drum, Chant & Instrumental Music (Mali)

1976:
*** Glass, Philip - "Einstein On The Beach"
*** Reich, Steve - "Music for 18 Musicians"
*** Górecki, Henryk (1933-2010) - "Symphony No. 3 'Symphony of Sorrowful Songs'"
** Wonder, Stevie - "Songs in the Key of Life"
** Jarre, Jean-Michel - "Oxygene"
** Andriessen, Louis (b.1939) - "De Staat"
** Waits, Tom - "Small Change"
* Dylan, Bob - "Desire"
* Augustus Pablo & King Tubby - "King Tubbys Meets Rockers Uptown"
* Kuti, Fela - "Kalakuta Show"
* Ramones - "Ramones"
* Pärt, Arvo (b.1935) - "Für Alina"
* Hatzis, Kostas & Marinella - "Resital"
* Kuti, Fela Anikulapo & Afrika 70 - "Zombie"
^ Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Gkatsos, Nikos (1915-1992) - "Ta Paraloga/These Absurdities"
^ Schulze, Klaus - "Moondawn"
^ Berio, Luciano (1925-2003) - "Coro"
^ Carter, Elliott (b.1908) - "A Symphony of Three Orchestras"
^ The Modern Lovers - "The Modern Lovers"

Compilations:
^ Various Artists - "Egypte, Les Musiciens Du Nil"

1975:
*** Pink Floyd - "Wish You Were Here"
** Eno, Brian - "Another Green World"
** Dylan, Bob - "Blood on the Tracks"
** Xenakis, Iannis (1922-2001) - "Psappha"
* Kuti, Fela & The Africa 70 - "Expensive Shit"
* Kuti, Fela - "Confusion"
* Cilio, Luciano - "Dialoghi Dei Presente / Dell'universo Assente"
* Glass, Philip - "Another Look at Harmony Part IV"
* Mikroutsikos, Thanos & Dimitriadi, Maria - "Politika Tragoudia"
* Jarrett, Keith - "The Köln Concert"
^ Kraftwerk - "Radio-Activity"
^ Burning Spear - "Marcus Garvey"
^ Davis, Miles - "Agharta/Live"
^ Grupo Folklorico Y Experimental Nuevayorquino - "Concepts in Unity"
^ Tangerine Dream - "Ricochet/Live"
^ Halaris, Hristodoulos & Gkatsos, Nikos (1915-1992) - "Drosoulites"
^ Ohio Players - "Honey"
^ Hall, Jim - "Concierto"
^ Coleman, Ornette - "Dancing in Your Head"
^ Savvopoulos, Dionisis - "Deka Hronia Kommatia"
^ Babbitt, Milton (b.1916) - "Reflections"
^ Tangerine Dream - "Rubycon"
^ Ben, Jorge & Gil, Gilberto - "Gil & Jorge: Ogum, Xangô"

Compilations:
** Green, Al - "Greatest Hits"
^ Perry, Lee 'Scratch' & The Upsetters - "Revolution Dub"

1974:
*** Glass, Philip - "Music in Twelve Parts"
**Tangerine Dream - "Phaedra"
** Wyatt, Robert - "Rock Bottom"
** Kraftwerk - "Autobahn"
** Eno, Brian - "Taking Tiger Mountain (By Strategy)"
** Palestine, Charlemagne - "Strumming Music"
* The Residents - "Meet The Residents"
* Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "Petite Symphonie Intuitive Pour Un Paysage De Printemps"
* Can - "Soon Over Babaluma"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "String Quartet No. 15"
^ Cluster - "Zuckerzeit"
^ Harmonia - "Musik von Harmonia"
^ Schulze, Klaus - "Blackdance"
^ Messiaen, Olivier (1908-1992) - "Des canyons aux étoiles… ("From the canyons to the stars…")"
^ Akendengue, Pierre - "Afrika Obota / Nandipo"
^ Ashley, Robert & De Marinis, Paul - "In Sarah, Mencken, Christ, and Beethoven"
^ Braxton, Anthony & Bailey, Derek - "First Duo Concert"
^ Art Ensemble of Chicago - "Fanfare For The Warriors"
^ Zappa, Frank - "Apostrophe(')"
^ Wonder, Stevie - "Fulfillingness' First Finale"
^ Guy, Barry & Riley, Howard & Stevens, John & Watts, Trevor - "Endgame"
^ Leontis, Hristos & Lorca, Federico Garcia (1898-1936) - "Ah... Erota"
^ The Cosmic Jokers - "The Cosmic Jokers"
^ Xarhakos, Stavros ; Gkatsos, Nikos - "Nyn Kai Aei"

Compilations:
^ Astatqé, Mulatu - "Ethiopiques, Vol 4- Ethio Jazz & Musique Instrumentale 1969-1974"

1973:
*** Pink Floyd - "The Dark Side of the Moon"
*** Reich, Steve - "Six Pianos"
** Marley, Bob & The Wailers - "Catch A Fire"
** Wonder, Stevie - "Innervisions"
** Can - "Future Days"
** Eno, Brian - "Here Come The Warm Jets"
** Bowie, David - "Aladdin Sane"
** Faust - "The Faust Tapes"
** Radigue, Eliane - "Transamorem/Transmortem"
** Akritas - "Akritas"
* Marley, Bob & The Wailers - "Burnin'"
* Gaye, Marvin - "Let's Get It On"
* Oldfield, Mike - "Tubular Bells"
* Conrad, Tony & Faust - "Outside the Dream Syndicate"
* Led Zeppelin - "Houses of the Holy"
* Kilaidonis, Loukianos & Negrepontis, Giannis - "Ta Mikroastika"
* Zappa, Frank & The Mothers Of Invention - "Over-Nite Sensation"
* Green, Al - "Call Me"
^ Faust - "Faust IV"
^ Hancock, Herbie - "Head Hunters"
^ Roxy Music - "Stranded"
^ Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "Danses Organiques cinéma pour l’oreille"
^ Harrison, Lou (1917-2003) - "La Koro Sutro"
^ Rundgren, Todd - "A Wizard, a True Star"
^ Black Artists Group - "In Paris, Aries 1973"
^ Brown, James - "The Payback"
^ Black Sabbath - "Sabbath Bloody Sabbath"
^ Hancock, Herbie - "Sextant"
^ Ozkent, Mustafa - "Genclik Ile Elele"
^ Jarrett, Keith - "Solo Concerts Bremen/Lausanne"
^ Callier, Terry - "What Color Is Love"
^ Schnitzler, Conrad - "Rot"
^ Kuti, Fela - "Gentleman"
^ Tümer, Hayri (1902-1973) - "Flute En Turquie"
^ Iggy & The Stooges - "Raw Power"
^ Gal Costa - "Índia"

Compilations:
* Marley, Bob & The Wailers - "Legend 1973-1983"

1972:
*** Hadjidakis, Manos (1925-1994) - "O Megalos Erotikos/Magnus Eroticus"
*** Davis, Miles - "On The Corner"
*** Can - "Ege Bamyasi"
*** Savvopoulos, Dionisis - "To Vromiko Psomi"
*** Schulze, Klaus - "Irrlicht"
*** Kuti, Fela & The Africa 70 - "Shakara"
** Bowie, David - "The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders From Mars"
** Wonder, Stevie - "Talking Book"
** Art Ensemble of Chicago - "Bap-Tizum"
** The Rolling Stones - "Exile on Main Street"
** Reich, Steve - "Clapping Music"
* Holland, Dave Quartet - "Conference Of The Birds"
* Aphrodite's Child - "666"
* Faust - "Faust so Far"
* Drake, Nick - "Pink Moon"
* Young, Neil - "Harvest"
* Neu - "Neu"
* Ligeti, Gyorgy (1923-2006) - "Double Concerto"
* Buckley, Tim - "Greetings From L.A."
* Kuti, Fela & The Africa 70 - "London Scene"
* Shankar, Ravi & Khan, Ali Akbar - "In Concert 1972"
* Ligeti, Gyorgy (1923-2006) - "Double Concerto"
* D.R. Hooker - "The Truth"
^ The Allman Brothers Band - "Eat a Peach"
^ Mayfield, Curtis - "Super Fly"
^ Riley, Terry - "Persian Surgery Dervishes"
^ Van Morrison - "Saint Dominic's Preview"
^ Markopoulos, Giannis & Myris. K. & Xilouris, Nikos - "Ithageneia"
^ Jethro Tull - "Thick As a Brick"
^ Roxy Music - "Roxy Music"
^ Steely Dan - "Can't Buy a Thrill"
^ Hancock, Herbie - "Crossings"
^ Green, Al - "Let's Stay Together"

Compilations:
* Scelsi, Giacinto (1905-1988) - "20 Canti del Capricorno (1962-1972)"

1971:
*** Led Zeppelin - "Led Zeppelin IV"
*** Reich, Steve - "Drumming"
** Gaye, Marvin - "What's Going On"
** Feldman, Morton (1926-1987) - "Rothko Chapel"
** Bowie, David - "Hunky Dory"
** Faust - "Faust"
** Bryars, Gavin - "Jesus' Blood Never Failed Me Yet"
** The Master Musicians of Jajouka - "Brian Jones Presents The Pipes of Pan at Joujouka"
* Can - "Tago Mago"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Symphony No. 15 in a Major"
* Lennon, John - "Imagine"
* Cluster - "Cluster 71"
* Coltrane, Alice - "Universal Consciousness"
* Black Sabbath - "Master of Reality"
* Mitchell, Joni - "Blue"
* Davis, Miles - "Live-Evil"
* Pink Floyd - "Meddle"
* Funkadelic - "Maggot Brain"
* Gainsbourg, Serge - "Histoire de Melody Nelson"
* Focus - "Moving Waves"
^ The Rolling Stones - "Sticky Fingers"
^ Sly & The Family Stone - "There's A Riot Goin' On"
^ The Allman Brothers Band - "Live at Fillmore East"
^ Jethro Tull - "Aqualung"
^ Penderecki, Krzysztof (b.1933) - "De natura sonoris"
^ Bley, Carla & Haines, Paul - "Escalator Over the Hill"
^ Koh, Mariza - "Arampas
^ Veloso, Caetano - "Caetano Veloso (A Little More Blue)"
^ Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "Unheimlich schön"
^ Franklin, Aretha - "Young, Gifted and Black"
^ The Who - "Who's Next"
^ The Soft Machine - "Fourth"
^ Deuter - "D"

Compilations:
** Various Artists - "Java Court Gamelan, Volume I"
* The Who - "Meaty Beaty Big and Bouncy"

1970:
*** Davis, Miles - "Bitches Brew"
*** Glass, Philip - "Music With Changing Parts"
*** Hadjidakis, Manos (1925-1994) & New York Rock & Roll Ensemble - "Reflections"
*** Reich, Steve - "Phase Patterns"
** The Last Poets - "The Last Poets"
** Savvopoulos, Dionisis - "Mpallos"
** Payne, Roger S. - "Songs of The Humpback Whale"
** Dutilleux, Henri (b.1916) - "Cello Concerto"
* Black Sabbath - "Paranoid"
* Lennon, John - "Plastic Ono Band"
* The Stooges - "Fun House"
* Young, Neil - "After The Gold Rush"
* Art Ensemble of Chicago - "Les Stances a Sophie"
* Hancock, Herbie - "Mwandishi"
* Comus - "First Utterance"
* Harrison, George - "All Things Must Pass"
* Van Morrison - "Moondance"
* Davis, Miles - "A Tribute To Jack Johnson"
* The Soft Machine - "Third"
* Bowie, David - "The Man Who Sold The World"
* Glass, Philip - "Music for Voices"
* Reich, Steve - "Four Organs"
* Loizos, Manos (1937-1982) & Papadopoulos, Lefteris - "Thalassografies"
* Zappa, Frank & The Mothers Of Invention - "Weasels Ripped My Flesh"
^ Led Zeppelin - "Led Zeppelin III"
^ Mayfield, Curtis - "Curtis"
^ Mitchell, Joni - "Ladies Of The Canyon"
^ Black Sabbath - "Black Sabbath"
^ Drake, Nick - "Bryter Layter"
^ The Velvet Underground - "Loaded"
^ Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Pole"
^ Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "Dérivatif"
^ Banerjee, Nikhil - "Afternoon Ragas"
^ Boulez, Pierre (b.1925) - "Multiples"
^ Ayers, Ayers & The Whole World - "Shooting At The Moon"
^ Buckley, Tim - "Starsailor"
^ Sweet Smoke - "Just A Poke"
^ The Beatles - "Let It Be"
^ Amon Düül II - "Yeti"

1969:
*** Partch, Harry (1901-74) - "Delusion of the Fury"
*** The Rolling Stones - "Let It Bleed"
*** Glass, Philip - "Music In Contrary Motion/Music in Fifths/Music In Similar Motion"
*** Cardew, Cornelius (1936-1981) - "The Great Learning/Paragraph 2"
** The Beatles - "Abbey Road"
** Led Zeppelin - "Led Zeppelin II"
** King Crimson - "In the Court of the Crimson King"
** Captain Beefheart & His Magic Band - "Trout Mask Replica"
** Silver Apples - "Contact"
** Young, La Monte Thornton (b.1935) - "Black Album"
** Moondog - "Moondog 2"
** Cherry, Don - "Mu"
** Savvopoulos, Dionisis - "To Perivoli Tou Trelou"
** Fontaine, Brigitte & Art Ensemble & Smith, Smith & Areski - "Comme à La Radio"
** Lucier, Alvin (b.1931) - "I Am Sitting in a Room"
** Pink Floyd - "Ummagumma"
* The Stooges - "The Stooges"
* Led Zeppelin - "Led Zeppelin I"
* Howlin' Wolf - "The Howlin' Wolf Album"
* Zappa, Frank - "Hot Rats"
* Hayes, Isaac - "Hot Buttered Sou"
* Messiaen, Olivier (1908-1992) - "La Transfiguration de Notre Seigneur Jésus-Christ ("The Transfiguration of Our Lord Jesus Christ")"
* Kirk, Roland - "Volunteered Slavery"
* Zappa, Frank & The Mothers Of Invention - "Uncle Meat"
*^ Davis, Miles - "In A Silent Way"
^ The Velvet Underground - "The Velvet Underground"
^ Can - "Monster Movie"
^ Arzachel - "Arzachel"
^ Walker, Scott - "Scott 3"
^ Sharrock, Sonny - "Black Woman"
^ Babbitt, Milton (b.1916) - "Phonemena"
^ Sly & the Family Stone - "Stand"
^ Camarón de la Isla & Paco De Lucia - "Al Verte las Flores Lloran"
^ Gal Costa - "Gal Costa (Cinema Olympia)"
^ The Soft Machine - "Volume Two"
^ Plessas, Mimis & Papadopoulos, Lefteris - "O Dromos"
^ Davidovsky, Mario (b.1934) - "Synchronisms No. 5"
^ The Kinks - "Arthur (Or the Decline and Fall of the British Empire)"
^ Bryars, Gavin - "The Sinking of the Titanic"
^ Nono, Luigi (1924-1990) - "Un Volto, E Del Mare & Non Consumiamo Marx"
^ Sun Ra & His Astro-Infinity Arkestra - "Atlantis (1967-1969)"
^ Henry, Pierre - "Messe Pour Le Temps Présent"
^ Sainte-Marie, Buffy - "Illuminations"
^ The Band - "The Band"
^ Art Ensemble Of Chicago - "People in Sorrow"

1968:
*** The Beatles - "White Album"
*** Van Morrison - "Astral Weeks"
*** Zappa, Frank - "We're Only in It for the Money"
*** The Rolling Stones - "Beggars Banquet"
*** Riley, Terry - "A Rainbow in Curved Air"
*** Glass, Philip - "Two Pages"
** Glass, Philip - "Music in the Shape of a Square"
** Hendrix, Jimi - "Electric Ladyland"
** Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Spiral"
** Silver Apples - "Silver Apples"
** Cherry, Don - "Eternal Rhythm"
** Simon & Garfunkel - "Bookends"
** The Velvet Underground - "White Light / White Heat"
** Theodorakis, Mikis & Lorca, Federico Garcia (1898-1936) & Arleta (Apodosh: Odysseas ELyths) - "Romancero Gitano (Tsigganikes Mpalantes)"
* Brötzmann, Peter Octet - "Machine Gun"
* Dr. John - "Gris-Gris"
* The Byrds - "The Notorious Byrd Brothers"
* Pearls Before Swine - "Balaklava"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Sonata for Violin & Piano"
* Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Aus den sieben Tagen ("From the Seven Days")"
* Os Mutantes - "Os Mutantes"
* Pink Floyd - "A Saucerful Of Secrets"
* Franklin, Aretha - "Lady Soul"
^ The Zombies - "Odessey And Oracle"
^ Cash, Johnny - "At Folsom Prison/Live"
^ Redding, Otis - "The Dock of the Bay"
^ Glass, Philip - "Gradus"
^ Colón, Willie - "The Hustler"
^ Blue Cheer - "Vincebus Eruptum"
^ Gil, Gilberto - "Gilberto Gil (Frevo Rasgato)"
^ Subotnick, Morton - "The Wild Bull"
^ Sly & The Family Stone - "Dance To The Music"
^ Shankar, Ravi - "The Sounds of India"
^ The United States Of America - "The United States Of America"
^ Captain Beefheart & His Magic Band - "Strictly Personal"
^ The Who - "A Quick One"
^ Ashley, Robert (b.1930) - "Purposeful Lady Slow Afternoon"
^ The Kinks - "The Village Green Preservation Society"
^ Callier, Terry - "The New Folk Sound Of Terry Callier"
^ Pran Nath, Pandit (1918-1996) - "Earth Groove: The Voice of Cosmic India"
^ The Band - "Music From Big Pink"
^ Christou, Jani (1926-1970) - "Enantiodromia (1965-68)
^ Berio, Luciano (1925-2003) - "Sinfonia for Voices and Orchestra"
^ Russell, Arthur - "Electronic Sonata for Souls Loved by Nature"

Compilation:
^ Can - "Delay"
^ Various Artists - "Nuggets: Original Artyfacts From the First Psychedelic Era 1965-1968"

1967:
*** The Beatles - "Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band"
*** The Velvet Underground & Nico - "The Velvet Underground & Nico"
*** Reich, Steve - "Violin Phase/Piano Phase"
*** The Doors - "The Doors"
*** The Beatles - "Magical Mystery Tour"
** The Who - "The Who Sell Out"
** Hendrix, Jimi - "Are You Experienced?"
** Hendrix, Jimi - "Axis: Bold as Love"
** Magic Sam - "West Side Soul"
** Subotnick, Morton - "Silver Apples Of The Moon"
* Loizos, Manos (1937-1982) & Negrepontis, Giannis & Farantouri, Maria - "Ta Negrika (Released:1975)
* Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Hymnen"
* Koenig, Gottfried Michael - "Terminus / Funktion Grun"
* Ellington, Duke - "...And His Mother Called Him Bill"
* The Doors - "Strange Days"
* Love - "Forever Changes"
* Ayler, Albert - "Live in Greenwich Village: the Complete Impulse Recordings (1965-1967)"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Violin Concerto No. 2"
* The Kinks - "Something Else by the Kinks"
* Ligeti, Gyorgy (1923-2006) - "Lontano"
* Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Ntantonaki, Flery (1937-1998) - "O Kapetan Mihalis/Captain Mihalis"
* The Byrds - "Younger Than Yesterday"
^ The Rolling Stones - "Their Satanic Majesties Request"
^ Cream - "Disraeli Gears"
^ The Monkees - "Headquarters"
^ Franklin, Aretha - "I Never Loved a Man the Way I Love You"
^ H.P. Lovecraft - "H.P. Lovecraft"
^ The Rolling Stones - "Between The Buttons"
^ Oliveros, Pauline - "Alien Bog"
^ Love - "Da Capo"
^ Glass, Philip - "Strung Out"
^ Dixon, Bill - "Intents & Purposes: The Jazz Artistry of Bill Dixon"
^ Simone, Nina - "Nina Simone Sings The Blues"
^ Christou, Jani (1926-1970) - "The Strychnine Lady"
^ Country, Joe & the Fish - "Electric Music for the Mind & Body"

Compilations:
^ The Rolling Stones - "Flowers"
^ Various Artists - "Tropicalia - A Brazilian Revolution In Sound (1967-1973)"

1966:
*** The Beatles - "Revolver"
*** The Beach Boys - "Pet Sounds"
*** Reich, Steve - "Come Out"
** Coltrane, John - "Ascension"
** Dylan, Bob - "Blonde on Blonde"
** Simone, Nina - "High Priestess Of Soul"
** Reich, Steve - "Melodica/Reed Phase"
** Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "String Quartet No. 11"
** Scelsi, Giacinto (1905-1988) - "Uaxuctum "The Legend of the Maya City which destroyed itself for religious reasons""
* Savvopoulos, Dionisis - "Fortigo"
* Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Gkatsos, Nikos (1915-1992) & Romanos, Giorgos - "Mythologia/Mythology"
* Sun Ra & His Astro-Infinity Arkestra - "Strange Strings"
* The Kinks - "Face To Face"
* Penderecki, Krzysztof (b.1933) - "St. Luke Passion"
* Dylan, Bob - "Bootleg Series Vol. 4 (Royal Albert Hall Concert 1966)"
^ Theodorakis, Mikis & Kampanelis, Iakovos & Farantouri, Maria - "The Ballad of Mauthausen"
^ Taylor, Cecil - "Unit Structures"
^ The Rolling Stones - "Aftermath"
^ Oliveros, Pauline - "Beautiful Soop "
^ Zappa, Frank & The Mothers Of Invention - "Freak Out!"
^ The Mamas & The Papas - "If You Can Believe Your Eyes And Ears"
^ Rollins, Sonny - "East Broadway Run Down"
^ Pärt, Arvo (b.1935) - "Symphony No. 2"
^ Ellington, Duke & His Orchestra - "Far East Suite"
^ The Animals - "Animalism & Animalisms"
^ Theodorakis, Mikis & Elytis, Odysseas (1911-1996) - "Mikres Kyklades & Alla Tessera Tragoudia Me Tin Soula Mpirmpilh"
^ Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Cello Concerto No. 2"
^ Tubin, Eduard (1905-1982) - "Symphony No. 8"
^ Buckley, Tim - "Tim Buckley"
^ The Monkees - "The Monkeys"
^ The Byrds - "Fifth Dimension"

1965:
*** The Beatles - "Rubber Soul"
*** Hadjidakis, Manos (1925-1994) - "To Hamogelo Tis Tzokontas/Gioconda's Smile"
*** Reich, Steve - "It's Gonna Rain"
** Dylan, Bob - "Highway 61 Revisited"
** Dylan, Bob - "Bringing It All Back Home"
** The Beatles - "Help!"
** Xenakis, Iannis (1922-2001) - "Akrata"
* Sinatra, Frank - "September of My Years"
* Cale, John & Conrad, Tony & MacLise, Agnus & Young, La Monte & Zazeela, Marian - "Inside the Dream Syndicate Volume I: Day of Niagara"
* Redding, Otis - "Otis Blue/Otis Redding Sings Soul"
* The Rolling Stones - "Out Of Our Heads"
* Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Stop"
^ Lowell Davidson Trio - "Lowell Davidson Trio"
^ The Who - "The Who Sings My Generation"
^ Them - "The Angry Young Them"
^ Gerhard, Robert (1896-1970) - "Concerto for Orchestra"
^ Montgomery, Wes & Wynton Kelly Trio - "Smokin At The Half Note"
^ The Byrds - "Mr. Tambourine Man"
^ Gerhard, Robert (1896-1970) - "Concerto for Orchestra"

Compilations:
** Berry, Chuck - "The Great Twenty-Eight (1955-1965)"
^ Conrad, Tony - "Early Minimalism, Vol. 1"

1964:
*** Coltrane, John - "A Love Supreme"
*** Theodorakis, Mikis & Elytis, Odysseas (1911-1996) - "To Axion Esti"
*** Riley, Terry - "In C"
** The Beatles - "A Hard Day's Night"
** Conrad, Tony - "Four Violins"
** Dolphy, Eric - "Out to Lunch"
** Young, La Monte Thornton (b.1935) - "The Well-Tuned Piano"
** Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Momente"
** Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "String Quartet No. 10 in A-flat major"
** Young, La Monte Thornton (b.1935) - "Theatre Of Eternal Music"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "String Quartet No. 9 in E-flat major"
* Ayler, Albert Trio - "Spiritual Unity""
* The Beatles - "Beatles For Sale"
* Shankar, Ravi - "Portrait of Genius"
* Christou, Jani (1926-1970) - "Tongues of Fire"
* Ashley, Robert (b.1930) - "Wolfman (1957-1964)
* Ustvolskaya, Galina (1919-2006) - "Duet for Violin and Piano"
* Ayler, Albert - "Spirits AKA Witches and Devils"
* Babbitt, Milton (b.1916) - "Philomel"
^ Dylan, Bob - "Another Side Of Bob Dylan"
^ The Silver, Horace Quintet - "Song for My Father"
^ Berry, Chuck - "St. Louis to Liverpool"
^ Ferrari, Luc (1929 - 2005) - "Hétérozygote"
^ B.B. King - "Live at the Regal"
^ Ayler, Albert - "New York Eye and Ear Control"
^ Kabalevsky, Dmitri (1904-1987) - "Cello Concerto No. 2"
^ Tjader, Cal - "Soul Sauce"
^ Pass, Joe - "For Django"
^ Ayler, Albert & Cherry, Don - "Vibrations"
^ Mingus, Charles - "The Great Concert of Charles Mingus"
^ Berio, Luciano (1925-2003) - "Folk Songs (Cathy Berberian)"
^ Hancock, Herbie - "Empyrean Isles"

1963:
** Mingus, Charles - "The Black Saint and the Sinner Lady"
** Brown, James - "Live at the Apollo"
** Morgan, Lee - "The Sidewinder"
** Shankar, Ravi - "India's Master Musician"
** Evans, Bill - "Conversations with Myself"
* Riley, Terry - "Music For The Gift"
* The Beatles - "With The Beatles"
* Dylan, Bob - "The Freewheelin' Bob Dylan"
* The Beach Boys - "Surfin' U.S.A."
* Coltrane, John - "Live at Birdland/Live"
* Górecki, Henryk (1933-2010) - "Three Pieces in Olden Style"
* Britten, Edward Benjamin (1913-1976) - "Symphony for Cello and Orchestra"
^ Getz, Stan & Gilberto João - "Getz/Gilberto"
^ Burrell, Kenny - "Midnight Blue"
^ Mingus, Charles - "Mingus Mingus Mingus Mingus Mingus"
^ Mancini, Henry (1924-1994) - "The Pink Panther/OST"

Compilations:
^ The Kingsmen - "Selections (1963-1966)"

1962:
** Theodorakis, Mikis - "To Tragoudi Tou Nekrou Aderfou"
** Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Symphony No. 13 in B-Flat Minor"
* Hadjidakis, Manos (1925-1994) - "Odos Oneiron/Street Of Dreams"
* Britten, Edward Benjamin (1913-1976) - "War Requiem"
* Boulez, Pierre (b.1925) - "Pli Selon Pli"
^ Charles, Ray - "Modern Sounds in Country & Western Music"
^ Monk, Thelonious Quartet, The - "Monk's Dream"
^ Gordon, Dexter - "Go!"
^ The Harriott, Joe Quintet - "Abstract"
^ Theodorakis, Mikis - "Omorfi Poli (1961-1962)"
^ Cage, John (1912-1992) -"Atlas Eclipticalis"
^ Ellington, Duke & Hawkins, Coleman - "Duke Ellington Meets Coleman Hawkins"
^ Getz, Stan & Byrd, Charlie - "Jazz Samba"

1961:
** Armstrong, Louis (1901-1971) & Ellington, Duke (1899-1974) - "The Great Reunion"
** Armstrong, Louis (1901-1971) & Ellington, Duke (1899-1974) - "Recording Together For The First Time"
** Theodorakis, Mikis - "Politeia A' (1960-1961)"
** Theodorakis, Mikis & Seferis, Giorgos (1900-1971) & Mpithikotsis, Grigoris (1922-2005) - "Epifania (1960-1961)"
** Theodorakis, Mikis - "Arhipelagos (1959-1961)"
** Jolivet, André (1905-74) - "Sonatine for Flute and Piano"
* Ligeti, Gyorgy (1923-2006) - "Atmosphères"
* Scelsi, Giacinto (1905-1988) - "Aion "Four Episodes in one Day of Brahma""
^ Nelson, Oliver - "The Blues and the Abstract Truth"
^ Evans, Bill Trio - "Waltz for Debbie"
^ Evans, Bill - "The Complete Village Vanguard Recordings/Sunday At The Village Vanguard"
^ Roach, Max - "Percussion Bitter Sweet"
^ Gilberto, João - "Brazil's Brilliant"

Compilations:
* Zampetas, Giorgos (1925-1992) - "Selections (1961-1991)"

1960:
*** Penderecki, Krzysztof (b.1933) - "Threnody for the Victims of Hiroshima"
** Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Kontakte"
** Theodorakis, Mikis & Ritsos, Giannis (1909-1990) - "Epitafios (1958-1960)"
** Theodorakis, Mikis & Theodorakis, Giannis - "Lipotaktes (1952-1954)"
** Hayashi, Hikaru - "Hadaka No Shima Aka Naked Island/OST"
* Britten, Edward Benjamin (1913-1976) - "A Midsummer Night's Dream"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "String Quartet No. 7"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "String Quartet No. 8 in C minor"
*^ Davis, Miles - "Sketches Of Spain "
^ Coleman, Ornette - "Free Jazz"
^ Dolphy, Eric - "Out There"
^ Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Moushouri, Nana - "Ellas H Hora Ton Oneiron/Greece, The Land Of Dreams (1960-1961)"
^ Herrmann, Bernard (1911-1975) - "Pcycho/OST)
^ Messiaen, Olivier (1908-1992) - "Chronochromie"
^ Montgomery, Wes - "The Incredible Jazz Guitar Of Wes Montgomery"
^ Mobley, Hank - "Soul Station"
^ Meek, Joe & The Blue Men - "I Hear a New World - An Outer Space Music Fantasy"
^ Evans, Gil Orchestra, The - "Out Of The Cool"
^ Roach, Max - "We Insist! Max Roach's Freedom Now Suite"
^ Berio, Luciano (1925-2003) - "Momenti"
^ Hawkins, Coleman - "Night Hawk"

Compilations:
^ Nancarrow, Conlon (1912-1997) - "Studies #1–30, (1948–1960)"

1959:
*** Davis, Miles - "Kind Of Blue"
** Coleman, Ornette - "The Shape of Jazz to Come"
** The Brubeck, Dave Quartet - "Time Out"
** Poulenc, Francis (1899-1963) - "Gloria in G"
** Xenakis, Iannis (1922-2001) - "Orient-Occident"
* Coltrane, John - "Giant Steps"
* Mingus, Charles - "Blues & Roots"
* Tjader, Cal - "Monterey Concerts"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Cello Concerto No. 1"
* Scelsi, Giacinto (1905-1988) - "Quattro Pezzi Su Una Nota Sola"
^ Mingus, Charles - "Mingus Ah Um"
^ Coleman, Ornette - "Change of the Century"
^ Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Kampanellis, Iakovos & Pappas, Lakis - "Paramithi Horis Onoma/A Tale With No Name"
^ Davis, Miles - "Workin' With The Miles Davis Quintet"
^ Evans, Bill Trio - "Portrait in Jazz"
^ Carter, Elliott (b.1908) - "String Quartet No. 2"
^ Ligeti, Gyorgy (1923-2006) - "Apparitions"
^ Basie, Count Bennet, Tony - "Count Basie and His Orchestra Swings, Tony Bennett Sings"

Compilations:
* Berry, Chuck - "Chuck Berry Is on Top"
^ Rota, Nino (1911-1979) - "Musica Da Film (1959-1978)"

1958:
** Holiday, Billie & Ellis, Ray & His Orchestra - "Lady in Satin"
** Varese, Edgard (1883-1965) - "Poème électronique"
* Adderley, Cannonball - "Somethin' Else"
* Berry, Chuck - "On Dozen Berries"
* Davis, Miles - "Milestones"
* Fitzgerald, Ella (1917-1996) - "Ella In Rome: The Birthday Concert"
* Lutoslawski, Witold (1913-1994) - "Musique funäbre"
^ Messiaen, Olivier (1908-1992) - "Catalogue d'oiseaux ("Bird catalogue")"
^ Little Richard - "Little Richard"
^ Land, Harold - "Harold in the Land of Jazz"
^ Puente, Tito & His Orchestra - "Dance Mania"
^ Berio, Luciano (1925-2003) - "Thema (Omaggio a Joyce)"
^ The Peterson, Oscar Trio - "On the Town with the Oscar Peterson Trio"

Compilations:
** Simone, Nina (1933-2003) - "Selections (1958-1981)"
^ Spector, Phil - "Back to Mono (1958-1969)"

1957:
** Dizzy Gillespie Band, The - "At Newport"
** Stockhausen, Karlheinz (1928-2007)- "Klavierstücke I-XI (1952-1957)"
** Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Gruppen"
* Simone, Nina - "Little Girl Blue"
* Berry, Chuck - "After School Session"
^ Bernstein, Leonard (1918-1990) - "West Side Story"
^ Davis, Miles - "'Round About Midnight"
^ Little Richard - "Here's Little Richard"
^ Basie, Count (1904-1984) - "The Complete Atomic Basie"
^ Blakey, Art - "Orgy in Rhythm Vols 1&2"
^ Basie, Count (1904-1984) - "Count Basie At Newport"
^ Lutoslawski, Witold (1913-1994) - "Five Songs"
^ Blakey, Art & Brown, Clifford - "A Night at Birdland Vol. 1"
^ Boulez, Pierre (b.1925) - "Piano Sonata No. 3"
^ Holiday, Billie - "Songs For Distingue Lovers"
^ Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Moutsios, Giorgos - "O Kyklos Me Thn Kimolia (1956-1957)"
^ Holly, Buddy & The Crickets - "The "Chirping" Crickets"
^ Feldman, Morton (1926-1987) - "Piece for Four Pianos"
^ Feldman, Morton (1926-1987) - "Two Pianos"
^ Bo Diddley - "Bo Diddley"

1956:
*** Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Gesang der Juenglinge"
*** Xenakis, Iannis (1922-2001) - "Pithoprakta"
** Moondog - "Moondog"
** Ellington, Duke - "Ellington At Newport"
* Presley, Elvis - "Elvis"
* Presley, Elvis - "Elvis Presley"
* Shankar, Ravi - "Three Ragas"
* Monk, Thelonious - "Brilliant Corners"
* Cage, John (1912-1992) - "Radio Music"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "String Quartet No. 6"
^ Rollins, Sonny - "Saxophone Colossus"
^ The Modern Jazz Quartet - "Quartet Fontessa"
^ Armstrong, Louis & Fitzgerald, Ella - "Ella & Louis"
^ Mingus, Charles - "Pithecanthropus Erectus"
^ Barron, Louis & Bebe - "Forbidden Planet"
^ Armstrong, Louis & Handy, W.C. - "Louis Armstrong Plays W.C. Handy"
^ Baker, Chet - "Chet Baker Sings"

Compilations:
* Brown, James - "Star Time 1956-1984"
^ Baker, Chet (1929-1988) - "The Best of Chet Baker Sings (1953-1956)"

1955:
* Sinatra, Frank - "Songs for Swingin' Lovers"
* Sinatra, Frank - "In the Wee Small Hours"
^ Vaughan, Sarah & Brown, Clifford - "Sarah Vaughan Featuring Clifford Brown"
^ The Modern Jazz Quartet - "Django"
^ Brown, Clifford & Roach, Max - "Clifford Brown And Max Roach"
^ London, Julie - "Julie is her Name"
^ Brown, Clifford & Roach, Max - "Study in Brown"
^ Boulez, Pierre (b.1925) - "Le Marteau Sans Maître (The Hammer Without a Master)"

Compilations:
* Papagiannopoulou, Eytyhia (1893-1972) - "Selections (1955-1972)"
^ Bartholomew, Dave (b.1920) - "The Spirit of New Orleans: The Genius of Dave Bartholomew (1952-1955)"
^ Big Mama Thornton (1926-1984) - "Hound Dog: The Peacock Recordings (1952-1957)"
^ Piazzolla, Astor (1921-1992) - "The Golden Age of Tango (1955-1990)"

1954:
*** Xenakis, Iannis (1922-2001) - "Metastaseis"
** Varese, Edgard (1883-1965) - "Déserts"
* Gillespie, Dizzy - "Afro"
* Ifukube, Akira (1914-2006) - "Symphonic Fantasia No.1"
* Lutoslawski, Witold (1913-1994) - "Concerto for Orchestra"
^ Britten, Edward Benjamin (1913-1976) - "Turn of the Screw"
^ Sumac, Yma - "Mambo!"

1953:
** Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Symphony No. 10 in E Minor"
* Gillespie, Dizzy (1917-1993) - "Complete Jazz at Massey Hall"
* Cage, John (1912-1992) - "Williams Mix"
* Stockhausen, Karlheinz (1928-2007) - "Kontra-Punkte"
* Scelsi, Giacinto (1905-1988) - "Suite for Flute and B Flat Clarinet"
^ Tippett, Michael (1905-1998) - "Fantasia Concertante on a Theme of Corelli"

Compilations:
** Elvis Presley - "The Sun Sessions (1953-1955)"
** Elvis Presley - "Sunrise (1953-1955)"
* Art Tatum (1909-1956) - "The Complete Pablo Solo Masterpieces"
* Tristano, Lennie (1919-1978) - "Descent Into The Maelstrom (1953-1965)"
^ Kenton, Stan & Graettinger, Bob - "City of Glass (Stan Kenton Plays Bob Graettinger 1943-53)"
^ The Drifters - "Selections (1953-1964)"
^ Ligeti, Gyorgy (1923-2006) - "Sonata for Solo Cello"
^ Feldman, Morton (1926-1987) - "Intermission 6"

1952:
** Cage, John (1912-1992) - "Imaginary Landscapes (1939-1952)
** Cage, John (1912-1992) - "4'33"
** ^ Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "String Quartet No. 5"
^ Monk, Thelonious - "Genius Of Modern Music Volume 1"

Compilations:
** Charles, Ray - "The Birth Of Soul 1952-1959"
^ Various Artists - "Folk Music of the Mediterranean"

1951:
* Cage, John (1912-1992) - "Music of Changes (I Ching)"
* Mineo, Attileo - "Man in Space with Sounds)"
* Boulez, Pierre (b.1925) - "Polyphonie X"
^ Cage, John (1912-1992) - "Sixteen Dances"
^ Britten, Edward Benjamin (1913-1976) - "Billy Budd"
^ Powell, Bud - "The Amazing Bud Powell Vol 1 (1949-1951)"
^ Carter, Elliott (b.1908) - "String Quartet No. 1"

Compilations:
** Cage, John (1912-1992) - "Works For Prepared Piano (1942-1951)
** VA - "World Library of Folk and Primitive Music (Alan Lomax)"

1950:
** Poulenc, Francis (1899-1963) - "Stabat Mater"
** Schaeffer, Pierre (1910-1995) - "Symphonie Pour Un Homme Seul"
* Parker, Charlie & Gillespie, Dizzy - "Bird And Diz"
* Cage, John (1912-1992) - "String Quartet in Four Parts, for string quartet"
^ Konitz, Lee - "Subconscious-Lee"

Compilations:
^ Davis, Miles - "Birth Of The Cool"
^ Kalthoum, Oum - "Diva of Arab Music"
^ Kenton, Stan - "The Innovations Orchestra"

1949:
* Tristano, Lennie (1919-1978) - "Intuition"
^ Tristano, Lennie (1919-1978) - "Crosscurrents"
^ Henze, Hans Werner (b.1926) - "Serenade"
^ Martin, Frank (1890-1974) - "Concerto For Seven Wind Instruments, Timpani, Percussion, And String Orchestra"

Compilations"
*** Scott, Raymond (1908-1994) - "Manhattan Research, Inc. (1949 to 60s)"
*** Schaeffer, Pierre (1910-1995) - "L'Œuvre musicale (1949-1979)"

1948:
*** Messiaen, Olivier (1908-1992) - "Turangalîla-Symphonie"
** Cage, John (1912-1992) - "Sonatas & Interludes"
** Cage, John (1912-1992) - "Suite for Toy Piano"
* Strauss, Richard (1864-1949) - "Vier Letzte Lieder (Four Last Songs)"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Violin Concerto No. 1 in A minor"
^ Boulez, Pierre (b.1925) - "Second Piano Sonata"
^ Jolivet, André (1905-74) - "Concertino"
^ Tomasi, Henri (1901-1971) - "Concerto for Trubet"

Compilations:
*** Schaeffer, Pierre (1910-1995) - "Solfege de L'objet Sonore (1948-1967)
^ Parker, Charlie (1920-1955) - "Complete Savoy Sessions (1945-1948)"

1947:
** Durufle, Maurice (1902-1986) - "Requiem"
* Hadjidakis, Manos (1925-1994) & Lorca, Federico Garcia (1898-1936) & Pappas, Lakis - "Matomenos Gamos / Blood Wedding"
* Cage, John (1912-1992) - "The Seasons"
^ Ellington, Duke - "The Carnagie Hall Concerts, December 1947"
^ Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "A Survivor From Warsaw"

Compilations"
** VArious Artists - "Popular Songbook (Alan Lomax)"
** Hahn, Reynaldo Hahn (1874-1947) - "La Belle Epoque: The Songs of Reynaldo Hahn"
* Waters, Muddy (1915-1983) - "Anthology (1947-1972)"
^ Tristano, Lennie (1919-1978) - "Complete Tristano on Keynote (1946-1947)"
^ T-Bone Walker (1910-1975) - "Selections (1947)"

1946:
* Britten, Edward Benjamin (1913-1976) - "The Young Person's Guide to the Orchestra"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "String Quartet No. 3 in F major"
^ Stravinsky, Igor (1882-1971) - "Concerto in D, for String Orchestra"

1945:
** Villa-Lobos, Heitor (1887-1959) - "Bachianas Brasileiras (1930-1945)"
* Parker, Charlie & Gillespie, Dizzy - "Diz 'n Bird at Carnegie Hall"
* Stravinsky, Igor (1882-1971) - "Symphony in Three Movements"
* Bartók, Bela (1881-1945) - "Piano Concerto No. 3 in E Major"
^ Britten, Edward Benjamin (1913-1976) - "Peter Grimes"
^ Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "String Trio"

1944:
** Messiaen, Olivier (1908-1992) - "Vingt regards sur l'enfant-Jésus ("Twenty gazes on the Christ-child")"
** Jolivet, André (1905-74) - "Chant de Linos"
* Prokofiev, Sergei (1891-1953) - "Symphony No. 5 in B-flat"
* Copland, Aaron (1900-1990) - "Appalachian Spring"
^ Bartók, Bela (1881-1945) - "The Sonata for Solo Violin"
^ Messiaen, Olivier (1908-1992) - "Trois petites liturgies de la présence divine ("Three small liturgies of the Divine Presence")"
^ Bernstein, Leonard (1918-1990) - "On the Town"
^ Prokofiev, Sergei (1891-1953) - "Piano Sonata No. 8 in B flat major"

Compilation:
* Holiday, Billie (1915-1959) - "Lady Day: The Complete Billie Holiday on Columbia (1933-1944)"

1943:
** Bartók, Bela (1881-1945) - "Concerto for Orchestra"
** Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Symphony No. 8"
* Cage, John (1912-1992) - "Amores"
^ Britten, Edward Benjamin (1913-1976) - "Serenade for Tenor, Horn and Strings"
^ Messiaen, Olivier (1908-1992) - "Visions de l'Amen ("Visions of the Amen")"
^ Copland, Aaron (1900-1990) - "Sonata for Violin & Piano"

Compilations:
^ Jordan, Louis (1908-1975) - "Selections (1943-1950)"

1942:
* Copland, Aaron (1900-1990) - "Fanfare for the Common Man"
^ Ellington, Duke And His Orchestra - "In A Mellotone (1940-1942)"
^ Prokofiev, Sergei (1891-1953) - "Piano Sonata No. 7"

Compilations:
** Basie, Count (1904-1984) - "Count Basie And His Small Groups - "The Fives" (1936-1942)"

1941:
*** Messiaen, Olivier (1908-1992) - "Quatuor pour la fin du temps AKA Quartet For The End Of Time (1940-41)"
** Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Symphony No. 7 in C Major Leningrad"
* Tippett, Michael (1905-1998) - "A Child of Our Time"
^ Weill, Kurt Julian (1900-1950) - "Lady in the Dark"

1940:
** Stravinsky, Igor (1882-1971) - "Symphony in C"
* Prokofiev, Sergei (1891-1953) - "Piano Sonata No. 6 in A major"
^ Hindemith, Paul (1895-1963) - "The Four Temperaments"
^ Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Piano Quintet in G Minor"

Compilations:
^ Ellington, Duke - "Never No Lament - the Blanton-Webster Band, 1940-1942"
^ Guthrie, Woody (1912-1967) - "Selections"
^ Leadbelly (1888-1949) - "Let It Shine On Me (Library Of Congress Recordings)"

1939:
** Rodrigo, Joaquin (1901-1999) - "Concierto de Aranjuez"
* Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "Kammersymphonie [Chamber Symphony] No. 1"
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Symphony No. 6"
* Hartmann, Karl Amadeus (1905-1963) - "Concerto funèbre"
^ Garland, Judy & Arlen, Harold & Harburg, E.Y. - "The Story And Songs Of The Wizard Of Oz"
^ Bartók, Bela (1881-1945) - "Divertimento for String Orchestra"
^ Tippett, Michael (1905-1998) - "Concerto for Double String Orchestra"

Compilation:
** Christian, Charlie (1916-1942) - "The Genius of the Electric Guitar (1939-1941)"

1938:
** Goodman, Benny - "Carnegie Hall Jazz Concert"
** Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Suite for Jazz Orchestra No. 2"
** Bartók, Bela (1881-1945) - "Violin Concerto No. 2, Bb 117 (1937-1938)"
^ Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Suite for Jazz Orchestra No. 2"

Compilations:
^ Barrios, Agustín Pío (1885-1944) - "Guitar Music"

1937:
** Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Symphony No. 5 in D minor"

Compilations:
** Basie, Count Orchestra - "The Complete Decca Recordings (1937-1939)"
* VA - "Alan Lomax in Haiti"
^ Papaioannou, Giannis (Psilos, Patsas) (1914-1972) - "Selections (1937-1949)"
^ The Golden Gate Gospel Quartet - "Gospel Train: Original 1937-1942 Recordings"
^ Keromitis, Stelios (Aristokratis, Mpoumpis) (1808-1979) - "Selections (1937-1950)"

1936:
** Bartók, Bela (1881-1945) - "Music for Strings, Percussion and Celesta"
** Barber, Samuel (1910-1981) - "Adagio for Strings"
** Varese, Edgard (1883-1965) - "Density 21.5"
* Prokofiev, Sergei (1891-1953) - "Peter and the Wolf"
^ Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Symphony No. 4"
^ Orff, Carl (1895-1982) - "Carmina Burana"
^ Skalkottas, Nikolaos (1904 - 1949) - "36 Greek Dances"
^ Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "String Quartet No. 4"

Compilations:
** Johnson, Robert (1911-1938) - "The Complete Recordings (1936-1937)"
* Tsitsanis, Vasilis (Vlahos, Tsilias) (1915-1984) - "Selections (1936-1983)"
^ Vempo, Sofia (1910-1978) - "Selections (1936-1949)"

1935:
*** Berg, Alban (1885-1935) - "Lulu (1919-1935)"
*** Gershwin, George (1898-1937) - "Porgy & Bess"
*** Ifukube, Akira (1914-2006) - "Japanese Rhapsody"
* Berg, Alban (1885-1935) - "Violin Concerto - To the Memory of an Angel"
^ Prokofiev, Sergei (1891-1953) - "Violin Concerto No. 2 in G minor"

Compilations"
*** Delias, Anestis (Artemis) (1912-1941) - "Selections (1935-1937)"
** Son House (1902-1988) - "Father of Folk Blues (30s recordings): The Complete 1965 Sessions"
^ Berigan, Bunny (1908-1942) - "His Best Recordings (1935-1939)"
Compilations:
^ Giovan Tsaous (Giannhs Eitziridhs) (1893-1942) - "Selections (1935-1937)"

1934:
** Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Sonata in D Minor for Cello and Piano"
** Rachmaninoff, Sergei (1873-1943) - "Rhapsody on a Theme of Paganini in A minor"
** Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Lady Macbeth of Mtsensk"
** Varese, Edgard (1883-1965) - "Ecuatorial"
^ Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "Violin Concerto"

1933:
Compilations:
* Art Tatum (1909-1956) - "Selections (1933-1944)"

1932:
** Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "Moses Und Aron (Moses and Aaron)"
* Messiaen, Olivier (1908-1992) - "Apparition de L'eglise Eternelle"

Compilations:
*** Vamvakaris, Markos (Kontra-mpaso, Fragkos, Rokos) (1905-1972) - "Selections (1932-1968)"
* Mpatis, Giorgos (1886-1967) - "Selections (1932-1947)"

1931:
*** Varese, Edgard (1883-1965) - "Ionisation"
** Stravinsky, Igor (1882-1971) - "Violin Concerto in D"
^ Walton, William (1902-83) - "Belshazzar's Feast"

Compilations:
* Ampatzi, Rita (1914-1969) - "Selections (1931-1938)"
^ Bowlly, Al - "Al Bowlly & His Friends (1931-1940)

1930:
*** Stravinsky, Igor (1882-1971) - "Symphony of Psalms"
** Bartók, Bela (1881-1945) - "Cantata Profana"

Compilations:
** Johnson, Blind Willie - "The Complete Blind Willie Johnson (1927-1930)"

1929:
* Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Symphony No. 3 (The First of May)"

Compilations:
* Patton, Charlie (1891-1934) - "Founder of the Delta Blues (1929-1934)"
* Allen, Henry "Red" (1908-1967) - "Selections (1929-1933)"
^ Dietrich, Marlene (1901-1992) - "Compilation (1929-1950)"

1928:
** Ravel, Maurice (1875-1937) - "Bolero"
* Weill, Kurt Julian (1900-1950) - "Die Dreigroschenoper Aka the Threepenny Opera"
* Webern, Anton (1883-1945) - "Symphony"
^ Beiderbecke, Bix (1903-1931) - "At The Jazz Band Ball"
^ Janácek, Leos (1854-1928) - "String Quartet No.2 “Intimate Letters”"
^ Gershwin, George (1898-1937) - "An American in Paris"

Compilations:
* Goodman, Benny (1909-1986) - "Selections (1928-1935)"
^ The Carter Family (1926-1943) - "Selections (1928-1929)"
^ Mississippi John Hurt (1893-1966) - "Avalon Blues: The Complete 1928 OKeh Recordings"

1927:
** Varese, Edgard (1883-1965) - "Arcana"
* Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "String Quartet No. 30"
^ Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Symphony No. 2"

Compilations:
** Bartók, Bela (1881-1945) - "String Quartet No. 4"
* Ellington, Duke (1899-1974) - "Selections (1927-1948)"
^ Fats Waller (1904-1943) - "The Complete Recorded Works (1927-1929)"

1926:
** Berg, Alban (1885-1935) - "Lyric Suite (1925-1926)"
^ Janácek, Leos (1854-1928) - "Glagolitic Mass"
^ Janácek, Leos (1854-1928) - "Sinfonietta"
^ Rachmaninoff, Sergei (1873-1943) - "Piano Concerto No. 4"
^ Szymanowski, Karol (1882-1937) - "Stabat Mater"

1925:
* Antheil, George (1900-1959) - "Ballet Mécanique"
^ Berg, Alban (1885-1935) - "Chamber Concerto (1923-1925)"
^ Gershwin, George (1898-1937) - "Concerto in F"
^ Shostakovich, Dmitri (1906-1975) - "Symphony No. 1"

Compilations"
** Armstrong, Louis (1901-1971) - "Selections (1925-1968)"
* Armstrong, Louis (1901-1971) - "Hot Fives & Sevens (1925-1929)"
* Jelly Roll Morton (1885-1941) - "His Complete Victor Recordings (1926-1930)"
^ Tountas, Panagiotis (1886-1942) - "Selections (1925-1940)"

1924:
** Puccini, Giacomo (1858-1924) - "Turandot"
** Bloch, Ernest (1880-1959) - "Poème Mystique : Sonata for Violin and Piano No.2 "
* Bartók, Bela (1881-1945) - "The Miraculous Mandarin, (1918-1924)"
* Janácek, Leos (1854-1928) - "The Cunning Little Vixen"
* Gershwin, George (1898-1937) - "Rhapsody in Blue"
^ Sibelius, Jean (1865-1957) - "Symphony No. 7 in C Major"
^ Busoni, Ferruccio (1866-1924) - "Doktor Faust"

1923:
*** Avraamov, Arseny - "The March of the Worker's Funeral (excerpt included in the version of 'Symphony of Sirens' in Moscow, 1923)"
* Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "5 Stücke [5 Pieces] for Piano"
* Antheil, George (1900-1959) - "Sonata Sauvage"
* Janácek, Leos (1854-1928) - "String Quartet No.1 “Inspired by Tolstoy’s Kreutzer Sonata”"
^ Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "Suite for Piano"
^ Sibelius, Jean (1865-1957) - "Symphony No. 6 in D Minor for Orchestra"
^ Prokofiev, Sergei (1891-1953) - "Piano Sonata No. 5 in C major"
^ Honegger, Arthur (1892-1955) - "Pacific 231"

Compilations:
* Smith, Bessie (1895-1937) - "Bessie Smith the Complete Recordings Vol. 1 1923-1924"
^ Henderson, Fletcher (1897-1952) - "Selections (1923-1936)"
^ Johnson, James P. (1894-1955) - "Selections (1923-1940)"

1922:
*** Avraamov, Arseny - "Symphony of Sirens (Public Event, Baku 1922) AKA Simfoniya Gudkov"
** Berg, Alban (1885-1935) - "Wozzeck (1914-1922)"
^ Antheil, George (1900-1959) - "Concerto for Piano and Orchestra No 1."

1921:
** Varese, Edgard (1883-1965) - "Amériques"
** Prokofiev, Sergei (1891-1953) - "Piano Concerto No. 3 in C"

1920:
** Ives, Charles (1874-1954) - "Concord Sonata (Piano Sonata No.2)"
^ Janácek, Leos (1854-1928) - "The Diary of One Who Disappeared"
^ Stravinsky, Igor (1882-1971) - "Pulcinella"

1919:
** Elgar, Edward (1857-1934) - "Cello Concerto In E Minor"
* Falla, Manuel De (1876-1946) - "The Three-Cornered Hat"

1918:
* Bruch, Max (1838-1920) - "String Quintet in A minor"
^ Szymanowski, Karol (1882-1937) - "String Quartet No.1 in C Major"

1917:
*** Bartók, Bela (1881-1945) - "String Quartet No. 2"
* Debussy, Claude (1862-1918) - "Violin Sonata in G minor"
^ Prokofiev, Sergei (1891-1953) - "Piano Sonata No. 4 in C minor"

Compilations:
* Original Dixieland Jazz Band (1917-1926) - "Selections (1917-1926)"

1916:
*** Symphony No. 4 (1910-1916) (Stokowski)
** Holst, Gustav (1874-1934) - "The Planets"
* Rachmaninoff, Sergei (1873-1943) - "Piano Sonata No. 2"
^ Nielsen, Carl (1865-1931) - "Symphony No. 4 'Inextinguishable'"

Compilations:
^ Cemil Bey, Tanburi (1873-1916) - "Selections (1916)"

1915:
** Debussy, Claude (1862-1918) - "Sonata for Flute, Viola & Harp"
** Sibelius, Jean (1865-1957) - "Symphony No. 5 in E Flat Major"
* Falla, Manuel De (1876-1946) - "Nights in the Gardens of Spain (Noches En Los Jardines de España)"
* Berg, Alban (1885-1935) - "Fünf Orchesterlieder Nach Ansichtkartentexten von Peter Altenberg"
* Berg, Alban (1885-1935) - "Drei Stücke"
^ Kodály, Zoltán (1882-1967) - "Sonata for Solo Cello"
^ Strauss, Richard (1864-1949) - "Eine Alpensinfonie (An Alpine Symphony)"

1914:
* Ives, Charles (1874-1954) - "Three Places in New England"
^ Vaughan-Williams, Ralph (1872-1958) - "The Lark Ascending"

1913:
*** Stravinsky, Igor (1882-1971) - "The Rite of Spring Aka Le Sacre Du Printemps"
*** Russolo, Luigi (1885-1947) - "Die Kunst Der Geräusche (1913-1921)"
* Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "Gurre-Lieder (Songs of Gurre)"
^ Elgar, Edward (1857-1934) - "Falstaff"
^ Debussy, Claude (1862-1918) - "Preludes - Second Book"

1912:
* Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "Pierrot Lunaire"
^ Prokofiev, Sergei (1891-1953) - "Piano Concerto No. 1 in D-flat"
^ Prokofiev, Sergei (1891-1953) - "Piano Sonata No. 2 in D minor"

1911:
** Stravinsky, Igor (1882-1971) - "Petrouchka"
** Sibelius, Jean (1865-1957) - "Symphony No. 4 in a Minor for Orchestra"
* Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "Sechs Kleine Klavierstücke [6 Little Piano Pieces]"
^ Granados, Enrique (1867-1916) - "Goyescas"

Compilations:
^ Berlin, Irving (1888-1989) - "Selections (1911-1946)"

COMMON PRACTICE PERIOD : ROMANTIC MUSIC (1815-1910)↓

1910:
** Debussy, Claude (1862-1918) - "Preludes - First Book"
** Rachmaninoff, Sergei (1873-1943) - "The Bells"
* Berg, Alban (1885-1935) - "4 Lieder"
* Berg, Alban (1885-1935) - "String Quartet"
* Rachmaninoff, Sergei (1873-1943) - "Piano Sonata No. 1
^ Busoni, Ferruccio (1866-1924) - "Fantasia Contrappuntistica"
^ Vaughan-Williams, Ralph (1872-1958) - "Fantasia on a Theme by Thomas Tallis"
^ Scriabin, Alexander (1872-1915) - "Prometheus: The Poem of Fire"

1909:
*** Rachmaninoff, Sergei (1873-1943) - "Piano Concerto No. 3 in D minor"
* Bartók, Bela (1881-1945) - "String Quartet No. 1"
* Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "Drei Klavierstücke (Three Piano Pieces)"
* Vaughan-Williams, Ralph (1872-1958) - "Symphony No. 1. (A Sea Symphony)"
^ Mahler, Gustav (1860-1911) - "Das Lied von Der Erde ("The Song of the Earth")"
^ Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "Erwartung (Expectation)"

1908:
* Bartók, Bela (1881-1945) - "Violin Concerto No. 1"
* Bartók, Bela (1881-1945) - "String Quartet No. 1 in a Minor"
* Ravel, Maurice (1875-1937) - "Gaspard de La Nuit for Piano After Aloysius Bertrand"
* Ravel, Maurice (1875-1937) - "Rapsodie Espagnole"
^ Scriabin, Alexander (1872-1915) - "Symphony No. 4, the Poem of Ecstasy"
^ Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "String Quartet No. 2 in F Sharp Minor"

Compilations:
^ Various Artists - "Baku: Symphony of Sirens (1908-1942)"

1907:
* Sibelius, Jean (1865-1957) - "Symphony No. 3 in C Major for Orchestra"
^ Janácek, Leos (1854-1928) - "Osud"

1906:
** Ives, Charles (1874-1954) - "The Unanswered Question"
* Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "Kammersymphonie [Chamber Symphony] No. 1"

1905:
*** Saint Nectarios of Aegina (1846–1920) - "Agni Parthene AKA (Αγνή Παρθένε) (Χαίρε Νύμφη Ανύμφευτε)"
** Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "String Quartet No. 1 in D Minor"
** Debussy, Claude (1862-1918) - "La Mer"
** Debussy, Claude (1862-1918) - "Images Pour Piano"
* Strauss, Richard (1864-1949) - "Salome"
^ Albeniz, Isaac (1860-1909) - "Iberia"
^ Elgar, Edward (1857-1934) - "Introduction and Allegro for Strings"

1904:
** Mahler, Gustav (1860-1911) - "Symphony No. 6 in a Minor (Tragic)"
** Puccini, Giacomo (1858-1924) - "Madama Butterfly"
** Sibelius, Jean (1865-1957) - "Violin Concerto in D minor"
^ Janácek, Leos (1854-1928) - "Jenůfa (Její Pastorkyňa, "Her Stepdaughter")"
^ Szymanowski, Karol (1882-1937) - "Sonata D Minor for Violin and Piano"

1903:
** Ravel, Maurice (1875-1937) - "String Quartet in F"

1902:
*** Mahler, Gustav (1860-1911) - "Symphony No. 5 in C sharp minor"
* Sibelius, Jean (1865-1957)- "Symphony No. 2 in D Major"
^ Debussy, Claude (1862-1918) - "Pelléas Et Mélisande"

Compilations:
^ Dinwiddie Colored Quartet - "Selections (1902)"

1901:
*** Rachmaninoff, Serge (1873-1943) - "Piano Concerto No. 2 in C Minor"
* Enescu, George (1881-1955) - "Ronmanian Rapsody No. 1 In A Major"
* Mahler, Gustav (1860-1911) - "Symphony No. 4 in G Major"
^ Grieg, Edvard (1843-1907) - "Lyric Pieces (1867-1901)"
^ Balakirev, Mily (1837-1910) - "Scherzos for Piano"
^ Elgar, Edward (1857-1934) - "Pomp and Circumstance Marches"

1900:
** Elgar, Edward (1857-1934) - "The Dream of Gerontius"
** Dukas, Paul Abraham (1865-1935) - "Piano Sonata in E Flat Minor"
^ Puccini, Giacomo (1858-1924) - "Tosca"

MODERN AND CONTEMPORARY MUSIC: (1900-2011)↑

1899:
** Strauss, Richard (1864-1949) - "Also Sprach Zarathustra"
** Schoenberg, Arnold (1874-1951) - "Verklärte Nacht [Transfigured Night]"
** Elgar, Edward (1857-1934) - "Enigma Variations"
^ Elgar, Edward (1857-1934) - "Sea Pictures"

1898:
* Faure, Gabriel (1845-1924) - "Pelléas et Mélisande"

1897:
** Strauss, Richard (1864-1949) - "Don Quixote"
* Dukas, Paul Abraham (1865-1935) - "The Sorcerer's Apprentice"
^ Busoni, Ferruccio (1866-1924) - "Violin Concerto in D Major"

1896:
* Mahler, Gustav (1860-1911) - "Symphony No. 3 in D Minor"
* Saint-Saens, Camille (1835-1921) - "Piano Concerto No. 5 in F major, Op. 103 (The Egyptian)"
* Scriabin, Alexander (1872-1915) - "Piano Concerto in F Sharp Minor"
^ Puccini, Giacomo (1858-1924) - "La Bohème"
^ Brahms, Johannes (1833-1897) - "Vier ernste Gesänge (Four Serious Songs)"
^ Giordano, Umberto (1867-1948) - "Andrea Chenier"

1895:
** Dvorák, Antonin (1841-1904) - "Cello Concerto in B minor"
* Strauss, Richard (1864-1949) - "Till Eulenspiegels Lustige Streiche (Till Eulespiegel's Merry Pranks)"
* Dvorák, Antonin (1841-1904) - "String Quartet No. 13 in G major"
* Dvorák, Antonin (1841-1904) - "String Quartet No. 14 in A-flat major"
^ Glazunov, Alexander (1865-1936) - "Op. 56: Coronation Cantata"

1894:
** Debussy, Claude (1862-1918) - "Prelude a L'apres Midi D'un Faune Aka Prelude to the Afternoon of a Faun"

1893:
** Tchaikovsky, Peter Ilyitch (1840-1893) - "Symphony No. 6 in B minor, Pathétique"
** Dvorák, Antonin (1841-1904) - "Symphony No. 9 in E Minor "From the New World""
** Dvorák, Antonin (1841-1904) - "String Quartet No. 12 in F"
* Debussy, Claude (1862-1918) - "String Quartet in G Minor"
^ Sibelius, Jean (1865-1957) - "Karelia Suite"
^ Verdi, Giuseppe (1813-1901) - "Falstaff"
^ Satie, Erik (1866-1925) - "Vexations"

1892:
*** Tchaikovsky, Peter Ilyitch (1840-1893) - "The Nutcracker"
** Dvorák, Antonin (1841-1904) - "Te Deum"
^ Humperdinck, Engelbert (1854-1921) - "Hänsel und Gretel"

1891:
** Satie, Erik (1866-1925) - "Gnossiennes (1887-1891)"
* Brahms, Johannes (1833-1897) - "Quintet for Clarinet and Strings in B Minor"
^ Brahms, Johannes (1833-1897) - "Piano Trio #1 in B, op 8"

1890:
* Tchaikovsky, Peter Ilyitch (1840-1893) - "The Sleeping Beauty"
* Faure, Gabriel (1845-1924) - "Requiem in D minor"
* Granados, Enrique (1867-1916) - "12 Danzas Españolas"
^ Brahms, Johannes (1833-1897) - "String Quintet No. 2 in G Major ("Prater")"
^ Dvorák, Antonin (1841-1904) - "Requiem in B-flat minor"
^ Debussy, Claude (1862-1918) - "Suite Bergamasque"

1889:
^ Strauss, Richard (1864-1949) - "Death and Transfiguration Aka Tod Und Verklarung"

1888:
** Satie, Erik (1866-1925) - "Gymnopédies"
** Rimsky-Korsakov, Nikolay Andreyevich (1844-1908) - "Scheherazade"
^ Franck, Cesar (1812-1890) - "Symphony in D minor"

1887:
** Faure, Gabriel (1845-1924) - "Pavane in F-sharp minor"
** Brahms, Johannes (1833-1897) - "Double Concerto in a Minor"
** Dvorák, Antonin (1841-1904) - "Piano Quintet No. 2 in A major"
* Grieg, Edvard (1843-1907) - "Violin Sonata No. 3 in C minor"
* Brahms, Johannes (1833-1897) - "Violin Sonata No. 3 in D minor"
* Verdi, Giuseppe (1813-1901) - "Otello"
^ Borodin, Alexander (1833-1887) - "Prince Igor (1869-1887unfinished)"
^ Bruckner, Anton (1824-1896) - "Symphony No.8 in C minor"
^ Saint-Saens, Camille (1835-1921) - "Havanaise in E major"
^ Massenet, Jules (1842-1912) - "Werther"

1886:
** Saint-Saens, Camille (1835-1921) - "Le Carnaval des Animaux (The Carnival of the Animals)"
* Albeniz, Isaac (1860-1909) - "Suite Española"
* Franck, Cesar (1812-1890) - "Sonata in A major for Violin and Piano"
^ Dvorák, Antonin (1841-1904) - "Slavonic Dances (1878-1886)"
^ Brahms, Johannes (1833-1897) - "Violin Sonata No. 2 in A major'

1885:
** Brahms, Johannes (1833-1897) - "Symphony No. 4 in E Minor"
** Dvorák, Antonin (1841-1904) - "Symphony No. 7 in D minor"
** Liszt, Franz (1811-1886) - "Bagatelle Sans Tonalité"
* Liszt, Franz (1811-1886) - "19 Hungarian Rhapsodies"
* Mahler, Gustav (1860-1911) - "Lieder Eines Fahrenden Gesellen"
^ Chabrier, Emmanuel (1841-1894) - "

1884:
** Bruckner, Anton (1824-1896) - "Te Deum"
* Liszt, Franz (1811-1886) - "Valses Oubliées"

1883:
* Brahms, Johannes (1833-1897) - "Symphony No. 3 in F Major"
^ Chabrier, Emmanuel (1841-1894) - "España"

1882:
*** Wagner, Richard (1813-1883) - "Parsifal"
^ Delibes, Leo (1836-1891) - "Lakmé"

1881:
** Brahms, Johannes (1833-1897) - "Piano Concerto No. 2 in B-Flat Major"
^ Borodin, Alexander (1833-1887) - "String Quartet No. 2 in D Major "Nocturne" "
^ Borodin, Alexander (1833-1887) - "String Quartet No. 1"

1880:
*** Tchaikovsky, Peter Ilyitch (1840-1893) - "Piano Concerto No. 2 in G"
* Tchaikovsky, Peter Ilyitch (1840-1893) - "1812 Overture"
^ Saint-Saens, Camille (1835-1921) - "Violin Concerto No. 3 in B minor"
^ Tchaikovsky, Peter Ilyitch (1840-1893) - "Serenade for Strings in C major"

1879:
** Liszt, Franz (1811-1886) - "Via Crucis"
* Dvorák, Antonin (1841-1904) - "Violin Concerto in A minor"
^ Lalo, Edouard (1823-1892) - "Russian Concert"
^ Brahms, Johannes (1833-1897) - "Sonata for Violin and Piano No. 1 in G Major"
^ Smetana, Bedrich (1824-1884) - "Má vlast ("My Motherland")"

1878:
*** Tchaikovsky, Peter Ilyitch (1840-1893) - "Violin Concerto in D Major"
** Brahms, Johannes (1833-1897) - "Violin Concerto in D"

1877:
* Brahms, Johannes (1833-1897) - "Symphony No. 2 in D major"
^ Dvorák, Antonin (1841-1904) - "Stabat Mater"

1876:
*** Brahms, Johannes (1833-1897) - "Symphony No. 1 in C Minor"
** Tchaikovsky, Peter Ilyitch (1840-1893) - "Swan Lake"
** Smetana, Bedrich (1824-1884) - "String Quartet No. 1 ("From My Life") in E minor"

1875:
*** Tchaikovsky, Peter Ilyitch (1840-1893) - "Piano Concerto No. 1 in B-flat minor"
** Bizet, Georges (1838-1875) - "Carmen"
** Brahms, Johannes (1833-1897) - "Piano Quartet No. 3 in C minor"
* Grieg, Edvard (1843-1907) - "Peer Gynt"
^ Mussorgsky, Modest (1835-1881) - "Songs and Dances of Death"

1874:
*** Wagner, Richard (1813-1883) - "Der Ring Des Nibelungen (1869-1874)"
*** Mussorgsky, Modest (1835-1881) - "Pictures at an Exhibition/Orchestrated by Ravel)
** Verdi, Giuseppe (1813-1901) - "Messa da Requiem"
^ Mussorgsky, Modest (1835-1881) - "Boris Godunov"
^ Lalo, Edouard (1823-1892) - "Symphonie espagnole in D minor"

1871:
** Verdi, Giuseppe (1813-1901) - "Aida"

1868:
** Grieg, Edvard (1843-1907) - "Piano Concerto in A minor"
** Brahms, Johannes (1833-1897) - "A German Requiem, To Words of the Holy Scriptures"
** Bruch, Max (1838-1920) - "Violin Concerto No. 1"
** Saint-Saens, Camille (1835-1921) - " Piano Concerto No. 2 in G minor"

1867:
*** Mussorgsky, Modest (1835-1881) -"Night On Bald Mountain"
** Wagner, Richard (1813-1883) - "Die Meistersinger von Nürnberg (The Mastersingers of Nuremberg)"
^ Gounod, Charles (1818-1893) - "Roméo Et Juliette"

^ Strauss, Johann II (1825-1899) - "Künstlerleben"

1866:
*** Strauss, Johann II (1825-1899) - "The Blue Danube"

1865:
^ Brahms, Johannes (1833-1897) - "Sonata for Cello and Piano No. 1 in E Minor"
^ Brahms, Johannes (1833-1897) - "Horn Trio in E flat major"

1864:
** Brahms, Johannes (1833-1897) - "Piano Quintet in F Minor"

1863:
^ Brahms, Johannes (1833-1897) - "Variations on a Theme by Paganani"
^ Gounod, Charles (1818-1893) - "Mireille"
^ Saint-Saens, Camille (1835-1921) - "Introduction and Rondo Capriccioso in A minor"

1862:
^ Liszt, Franz (1811-1886) - "Mephisto, Waltz #1"

1861:
** Brahms, Johannes (1833-1897) - "Piano Quartet No. 1 in G Minor"

1859:
*** Wagner, Richard (1813-1883) - "Tristan Und Isolde"
* Saint-Saens, Camille (1835-1921) - "Violin Concerto No. 1 in A major"
^ Gounod, Charles (1818-1893) - "Faust"

1858:
** Brahms, Johannes (1833-1897) - "Piano Concerto No. 1 in D minor"
^ Berlioz, Hector (1803-1869) - "Les Troyens"

1857:
** Liszt, Franz (1811-1886) - "A Symphony to Dante's Divine Comedy"
* Alkan, Charles-Valentin (1813-1888) - "Douze Etudes Dans Les Tons Mineurs"

1853:
** Liszt, Franz (1811-1886) - "Piano Sonata in B Minor"
** Verdi, Giuseppe (1813-1901) - "La Traviata"
^ Verdi, Giuseppe (1813-1901) - "Il Trovatore"

* Liszt, Franz (1811-1886) - "Ballade No. 2 in B minor"

1852:
** Liszt, Franz (1811-1886) - "Transcendental Etudes"

1851:
** Verdi, Giuseppe (1813-1901) - "Rigoletto"

1849:
** Chopin, Frederic (1810-1849) - "Les Sylphides"
** Liszt, Franz (1811-1886) - "Piano Concerto No. 1 in E-Flat Major"

* Chopin, Frederic (1810-1849) - "Mazurkas (1825-1849)"
^ Liszt, Franz (1811-1886) - "Totentanz"
^ Berlioz, Hector (1803-1869) - "Te Deum"

1848:
** Liszt, Franz (1811-1886) - "Ballade No. 1 in D flat"
* Wagner, Richard (1813-1883) - "Lohengrin"

1846:
** Chopin, Frederic (1810-1849) - "Nocturnes (1827-1846)"
* Chopin, Frederic (1810-1849) - "Polonaises (1836-1846)"
^ Chopin, Frederic (1810-1849) - "Cello Sonata in G Minor"
^ Mendelssohn, Felix (1809-1847) - "Elijah"

1845:
** Mendelssohn, Felix (1809-1847) - "Violin Concerto in E minor"
* Mendelssohn, Felix (1809-1847) - "Songs Without Words (1830-1845)"
^ Wagner, Richard (1813-1883) - "Tannhäuser"

1843:
* Wagner, Richard (1813-1883) - "Der fliegende Holländer (The Flying Dutchman)"
* Chopin, Frederic (1810-1849) - "Ballades (1836-1843)"
* Chopin, Frederic (1810-1849) - "Scherzos (1831-1843)"

1842:
* Schumann, Robert (1810-1856) - "Piano Quintet in E flat major"
^ Mendelssohn, Felix (1809-1847) - "A Midsummer Night's Dream"
^ Mendelssohn, Felix (1809-1847) - "Symphony #3 In A Minor, "Scottish""
^ Glinka, Mikhail (1804-1857) - "Ruslan and Ludmila"
^ Schumann, Robert (1810-1856) - "String Quartet No.3"

1841:
** Schumann, Robert (1810-1856) - "Symphony No. 4 in D minor (Italian)"
^ Berlioz, Hector (1803-1869) - "Les nuits d'été (Summer Nights)"

1840:
** Chopin, Frederic (1810-1849) - "Waltzes (1835-1840)
* Liszt, Franz (1811-1886) - "Concerto for Piano and Orchestra No. 2"
* Schumann, Robert (1810-1856) - "Dichterliebe, 'The Poet's Love'"

1839:
*** Chopin, Frederic (1810-1849) - "24 Preludes (1835-1839)"
** Chopin, Frederic (1810-1849) - "Piano Sonata No. 2 in B-Flat Minor ("Funeral March")

1838:
* Schumann, Robert (1810-1856) - "Fantasie in C Major"
^ Schumann, Robert (1810-1856) - "Kinderszenen ("Scenes From Childhood")"

1837:
** Chopin, Frederic (1810-1849) - "Etudes (1833-1837)"
** Berlioz, Hector (1803-1869) - "Grande Messe des morts (or Requiem)"

1835:
** Bellini, Vincenzo (1801-1835) - "I Puritani"
** Schumann, Robert (1810-1856) - "Carnaval"
^ Schumann, Robert (1810-1856) - "Symphonic Studies (Études Symphoniques)"

1833:
*** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Piano Sonata No. 11 in A major"
^ Mendelssohn, Felix (1809-1847) - "Op. 28, Fantasia in F-sharp minor for piano ("Sonate écossaise")"

1832:
* Rossini, Gioachino (1792-1868) - "Stabat Mater"
^ Donizetti, Gaetano (1797-1848) - "L' Elisir D'' Amore"

1831:
** Bellini, Vincenzo (1801-1835) - "Norma"

1830:
* Berlioz, Hector (1803-1869) - "Symphonie Fantastique"
* Paganini, Niccolo (1782-1840) - "Concerto for violin No. 5, in A minor"
* Chopin, Frederic (1810-1849) - "Piano Concerto No. 1 in E Minor"
* Chopin, Frederic (1810-1849) - "Piano Concerto No. 2 in F Minor"
^ Mendelssohn, Felix (1809-1847) - "Songs Without Words for piano, Book 1"
^ Paganini, Niccolo (1782-1840) - "Concerto for violin No. 3, in E major"
^ Paganini, Niccolo (1782-1840) - "Concerto for violin No. 4, in D minor"

1828:
*** Schubert, Franz (1797-1828) - "Winterreise"
** Schubert, Franz (1797-1828) - "String Quintet in C major"
** Schubert, Franz (1797-1828) - "Piano Sonata No.21"
* Schubert, Franz (1797-1828) - "String Quartet No.15 in G"
^ Auber, Daniel-François-Esprit (1782-1871) - "La Muette de Portici"

1827:
^ Schubert, Franz (1797-1828) - "Trio No. 1 in B-flat major for piano, violin, and cello"

1826:
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "String Quartet No. 14 in C Sharp Minor"
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "String Quartet No. 16 in F Major "
* Schubert, Franz (1797-1828) - "Impromptus"
* Schubert, Franz (1797-1828) - "Symphony No. 4 in C minor, D "Tragic""
^ Paganini, Niccolo (1782-1840) - "Concerto for violin No. 2, in B minor (La Campanella, 'The little bell')

1825:
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "String Quartet No. 12 in E Flat Major"
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "String Quartet No. 13 in B Flat Major"
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "String Quartet No. 15 in a Minor"
* Mendelssohn, Felix (1809-1847) - "Octet in E-flat major"

1824:
*** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Symphony No. 9 in D minor"
*** Schubert, Franz (1797-1828) - "String Quartet No.14 in D minor, D.810 -'Death and the Maid"
* Schubert, Franz (1797-1828) - "Die schöne Müllerin"

1823:
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Diabelli Variations"
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Mass in D Major: "Missa Solemnis""

1822:
** Schubert, Franz (1797-1828) - "Symphony No. 8 in B minor"
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Sonata No. 32 in C minor"
* Schubert, Franz (1797-1828) - "Fantasie in C major (Wanderer Fantasy)"

1821:
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Sonata No. 31 in A flat major"
^ Weber, Carl Maria von (1786-1826) - "Konzertstück in F minor"

COMMON PRACTICE PERIOD: CLASSICAL MUSIC PERIOD (1730-1820)↓

1819:
* Schubert, Franz (1797-1828) - "Quintet for Piano and Strings in A Major"
^ Hummel, Johann Nepomuk (1778-1837) - "Piano Concerto No. 3"

1818:
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Sonata No. 29 in B flat major: "Hammerklavier-Sonate""
* Schubert, Franz (1797-1828) - "Symphony No. 6 in C major"

1817:
*** Paganini, Niccolo (1782-1840) - "24 Caprices, Op.1 for Solo Violin (1802-1817)"
* Paganini, Niccolo (1782-1840) - "Concerto for violin No. 1, in D major"

1816:
** Rossini, Gioachino (1792-1868) - "The Barber of Seville"
* Schubert, Franz (1797-1828) - "Symphony No. 5 in B-flat major"

1815:
^ Paganini, Niccolo (1782-1840) - "Concerto for violin No. 6, in E minor"

COMMON PRACTICE PERIOD : ROMANTIC MUSIC (1815-1910)↑

1812:
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Symphony No. 8, in F Major (The Little Symphony)"

1811:
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Symphony No. 7, in La Major, (The Apotheosis of Dance)"
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Trio No. 7 in B-flat major"

1810:
*** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Fur Elise"
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Concerto No. 5 in E-flat major ("Emperor") (1809–10)"
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Sonata No. 26 in E flat major: "Les Adieux"; "Das Lebewohl, Abwesenheit und Wiedersehen""

1809:
^ Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Trio, 'Archduke'"

1808:
*** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Symphony No. 5, in C Minor"
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Cello Sonata No. 3 in A major"* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Choral Fantasy"
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Symphony No. 6, in F Major, Pastoral” (1807-1808)"
^ Spohr, Louis (1784-1859) - "Clarinet Concerto No. 1 in C Minor"

1806:
*** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Violin Concerto in D major"
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Concerto No. 4 in G major"
* Beethoven, Ludwig van (1770-1827) - "Symphony No. 4, in B Flat Major"
^ Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "String Quartet no.7 in F, no.1, ''Razumovsky''"

1805:
*** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Sonata No. 23 in F minor: "Appassionata""

1804:
** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Sonata No. 21 in C major: "Waldstein-Sonate""
** Beethoven, Ludwig van (1770-1827) - "Symphony No. 3, in E Flat Major, “Eroica”"

1803:
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Concerto for Piano, Violin, Cello & Orchestra in C Major: "Tripelkonzert" (Triple Concerto)"

1802:
^ Albrechtsberger, Johann Georg (1736-1809) - "Six Duets for Violin and Cello"

1801:
*** Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Sonata No. 14 in C-Sharp Minor (Moonlight Sonata)"
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Concerto No. 3 in C minor"
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Violin Sonata No. 5 in F major, Opus 24 (Spring Sonata)"
^ Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "The Seasons (German: Die Jahreszeiten)"

1800:
** Beethoven, Ludwig van (1770-1827) - "Symphony No. 1, in C Major"

1798:
** Haydn, Franz Josef (1732-1809)- "Missa in Angustiis ("Mass for troubled times") or "Nelson Mass""
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Sonata No. 8 in C minor: "Pathétique""
* Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "La Création"

1797:
* Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "The "Erdödy" String Quartets"
1796:
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Cello Sonata No. 1 in F Major, No. 1"
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Cello Sonata No. 2 in G Minor, No. 2"
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Concerto No. 1 in C major"

1796:
** Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "Trumpet Concerto in E flat"
^ Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "12 Variations for Piano & Cello in F major: on "Ein Mädchen oder Weibchen" from Mozart’s "Zauberflöte""

1795:
* Beethoven, Ludwig Van (1770-1827) - "Piano Concerto No. 2 in B-flat major "

1794:
* Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "Symphony No. 101 in D major "The Clock""

1792:
^ Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "Sinfonia Concertante in B flat major"

1791:
*** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Requiem Mass in D minor"
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "The Magic Flute"
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Clarinet concerto in A major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Piano Concerto No. 27 in B flat major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "String Quintet No. 5 in D major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "String Quintet No. 6 in E-flat major"

1790:
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Così fan tutte"

1789:
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Quintet for Clarinet and Strings"

1788:
*** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Symphony No. 41 in C major - "Jupiter""
*** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Symphony No. 40 in G minor, KV. 550"
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Symphony No. 39 in E-flat major"
* Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Concerto for Flute, Harp, and Orchestra in C major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Piano Concerto No. 26 in D major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Piano Sonata No. 15 in F major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Sonata in F for Violin and Keyboard"

1787:
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Don Giovanni"
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Serenade No. 13 in G major "Eine Kleine Nachtmusik""
* Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "The "Prussian" quartets"
^ Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "The Seven Last Words of Christ"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "String Quintet No. 4 in G minor"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "String Quintet No. 3 in C major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "String Quintet No. 2 in C minor"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Sonata in A for Violin and Keyboard"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Horn Concerto No. 3 in E flat major"

1786:
*** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Le Nozze di Figaro"
*** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Piano Concerto No. 24 in C minor"
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Symphony No. 38 in D major"
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Piano Concerto No. 23 in A major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Horn Concerto No. 4 in E-flat major"

1785:
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Piano Concerto No. 20 in D minor"
**Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Piano Concerto No. 21 in C major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "String Quartet No. 19 in C Major"
^ Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "String Quartets"

1783:
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Great Mass in C minor"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Horn Concerto No. 2 in E-flat major"

1782:
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Symphony No. 35 in D major 'Haffner'"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Die Entführung Aus Dem Serail (The Abduction from the Seraglio)"

1779:
* Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Serenade for Orchestra No.9"

1778:
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Violin Sonata No. 21 in E minor"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Flute Concerto No.2"

1777:
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Piano Sonata No. 7 in C major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Piano Sonata No. 9 in D major"

1776:
* Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Divertimento No. 11"
^ Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "Sonata No.42"

1775:
* Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "The London Symphonies (1971-1975)"
* Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Violin Concerto No. 5 in A major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Violin Concerto No. 4 in D major"
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Violin Concerto No. 3 in G major"

1774:
^ Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Piano Sonata No. 5 in G major"

1773:
** Mozart, Wolfgang Amadeus (1756-1791) - "Symphony No. 25 in G minor"

1772:
** Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "'Sun Quartets'"
* Haydn, Franz Josef (1732-1809) - "Symphony No. 44 in E minor - ''Trauer''"

1762:
* Gluck, Christoph Willibald Ritter von (1714-1787) - "Orfeo ed Euridice"

COMMON PRACTICE PERIOD: BAROQUE MUSIC (1600-1760)↓

1757:

^ Scarlatti, Domenico (1685-1757) - "keyboard Sonatas (1733-1757)"

1750:
*** Handel, George Frideric (1685-1759) - "Suite No. 11 in D minor - Sarabande"

1749:
*** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Mass in B Minor"
^ Handel, George Frideric (1685-1759) - "Music for the Royal Fireworks"
^ Handel, George Frideric (1685-1759) - "Gloria"

1747:
** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "The Musical Offering"

1741:
** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Goldberg Variations"
** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Harpsichord Concertos (1729-1741)"
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "The Flute Sonatas (1720-1741)"
* Handel, George Frideric (1685-1759) - "Messiah"

1740:
** Vivaldi, Antonio (1678-1741) - "Concerto for Mandolin, Strings & Continuo"
^ Vivaldi, Antonio (1678-1741) - "Concerto for 2 Violins, Strings & Continuo"

1739:
* Handel, George Frideric (1685-1759) - "Concerti Grossi"
^ Handel, George Frideric (1685-1759) - "Israel in Egypt"
^ Handel, George Frideric (1685-1759) - "Ode for St. Cecilia's Day"

1736:
* Pergolesi, Giovanni (1710-1736) - "Stabat Mater"

1735:
*** Vivaldi, Antonio (1678-1741) - "Gloria"
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Italian Concerto"
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Overture in the French Style"

1734:
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Christmas Oratorio"

1733:
* Telemann, Georg Philipp (1681-1767) - "Concerto for 3 violins in F Major"
* Telemann, Georg Philipp (1681-1767) - "Concerto for Flute, Violin and Cello in A Major"

1732:
^ Vivaldi, Antonio (1678-1741) - "Picollo Concertos"

1731:
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Cantata No. 140, Wachet Auf"
^ Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Prelude and Fugue in E Minor 'the Wedge'"
^ Vivaldi, Antonio (1678-1741) - "Fantaisies"
^ Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Cantata No. 80, Eine Feste Burg Ist Unser Gott"

COMMON PRACTICE PERIOD: CLASSICAL MUSIC PERIOD (1730-1820)↑

1730:
* Vivaldi, Antonio (1678-1741) - "Flute Concertos"

1729:
** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Suite No. 3 in D"
^ Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Orchestral Suites"

1727:
*** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "St. Matthew Passion"
** Handel, George Frideric (1685-1759) - "Zadok the Priest (Four Coronation Anthems)"
^ Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Cantata No. 82, Ich Habe Genug"
^ Marcello, Benedetto (1686-1739) - "Trubet Concerto"

1725:
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "French Suites"

1724:
* Handel, George Frideric (1685-1759) - "Giulio Cesare in Egitto (Julius Caesar in Egypt)
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Johannes Passion"

1723:
*** Vivaldi, Antonio (1678-1741) - "The Four Seasons"
*** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Chromatic Fantasy and Fugue in D Minor"
*** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Concerto for 2 Violins, Strings and Continuo in D Minor AKA Double Violin Concerto"
*** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Toccata and Fugue in D Minor"
** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Violin Concerto No.1 in a Minor"
** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Violin Concerto No.2 in E Major"
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Partita No 2 in D minor"
** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Magnificat in D Major"
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Suite No. 2 in D minor"
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Suite No. 1 in G Major"
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Sonata No. 1 for Violin and Harpsichord in G Major"
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Cello Suites"

1722:
** Albinoni, Tomaso (1671-1751) - "Oboe Concerto in D minor No. 2"
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "The Well-Tempered Clavier"

1721:
*** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Brandenburg Concertos"

1720:
*** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Sonatas & Partitas for Solo Violin"
** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "English Suites"
^ Handel, George Frideric (1685-1759) - "The Harmonius Blacksmith"
^ Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Prelude and Fugue in E Flat Major 'st Anne'"
^ Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Prelude and Fugue in D Major"

1717:
** Handel, George Frideric (1685-1759) - "Water Music"
** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Fantasia and Fugue, for Organ in G Minor ("Great")"
** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Prelude and Fugue in a Minor"

1714:
* Corelli, Arcangelo (1653-1713) - "Concerto Grosso in G Minor, Op. 6, No. 8 (Christmas Concerto)"

1713:
*** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Passacaglia and Fugue in C Minor"

1708:
* Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Toccata, Adagio & Fugue in C Major"
* Albinoni, Tomaso (1671-1751) - "Adagio in G minor (Arranged by Giazotto)"

1707:
*** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Toccata and Fugue in D Minor"
*** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "'little' Fugue in G Minor"
** Handel, George Frideric (1685-1759) - "Dixit Dominus"
** Bach, Johann Sebastian (1685-1750) - "Cantata No. 4, Christ Lag in Todesbanden"
^ Buxtehude, Dietrich (1637-1707) - "Complete Organ Works"

1703:
^ Torelli, Giuseppe (1658-1709) - "Concerto For Trumpet & Strings #2"

1700:
** Corelli, Arcangelo (1653-1713) - "Sonata for Violin & Continuo 'la Folia'"

1699:
^ Pachelbel, Johann (1653-1706) - "Hexachordum Apollinis"

1698:
^ Charpentier, Marc-Antoine (1643-1704) - "Te Deum"

1695:
* Purcell, Henry (1659-1695) - "Ode for St Cecilia's Day & Music for Queen Mary"

1694:
^ Pachelbel, Johann (1653-1706) - "Chaconne in F minor"

1693:
^ Charpentier, Marc-Antoine (1643-1704) - "Médée"

1692:
* Purcell, Henry (1659-1695) - "The Fairy Queen"
* Purcell, Henry (1659-1695) - "Music For A While"

1691:
^ Purcell, Henry (1659-1695) - "King Arthur"

1690:
** Pachelbel, Johann (1653-1706) - "Canon"
^ Couperin, Francois (1668-1733) - "Pieces de Clavecin"

1689:
* Purcell, Henry (1659-1695) - "Dido & Aeneas"

1683:
^ Lully, Jean-Baptiste (1632-1687) - "Dies Irae"

1682:
^ Biber, Heinrich I. F. von (1644-1704) - "Missa Salisburgensis à 53 voci"
^ Blow, John (1649-1708) - "Venus and Adonis"

1676:
^ Lully, Jean-Baptiste (1632-1687) - "Atys"

1674:
^ Lully, Jean-Baptiste (1632-1687) - "Alceste"

1673:
^ Biber, Heinrich I. F. von (1644-1704) - " Battalia a 10 in D major"
^ Buxtehude, Dietrich (1637-1707) - "Passacaglia in D"

1671:
^ Schutz, Heinrich (1585-1672) - "Opus Ultimum"

1668:
^ Matteis, Nicola (Matheis) (fl. c. 1670 – c. 1698) - "Ayres"

1663:
^ Lully, Jean-Baptiste (1632-1687) - "Miserere"

1642:
^ Monteverdi, Claudio (1567-1643) - "L'incoronazione Di Poppea"

1640:
^ Allegri, Gregorio (1582-1652) - "Il salmo Miserere mei Deus"
^ Padilla, Juan Gutiérrez (c. 1590–1664) - "Lamentations For Maundy Thursday"

1636:
^ Schutz, Heinrich (1585-1672) - "Musikalische Exequien"

1635:
^ Gibbons, Orlando (1583 – 1625) - "Keyboard Works"
^ Frescobaldi, Girolamo (1583-1643) - "Fiori Musicali"

1627:
^ Frescobaldi, Girolamo (1583-1643) - "Il Secondo Libro Di Toccate"

1621:
^ Sweelinck, Jan Pieterszoon (1562-1621) - "Fantasia in D (Fantasia Cromatica)"

1620:
^ Gibbons, Orlando (1583 – 1625) - "Consorts for Viols"
^ Gibbons, Orlando (1583 – 1625) - "Te Deum"

1619:
^ Schutz, Heinrich (1585-1672) - "Psalms Of David"

1612:
^ Dowland, John (1563-1626) - "A Pilgrimes Solace I, Fourth Booke of Songes"
^ Gabrielli, Giovanni (c. 1554/1557-1612) - "In Ecclesiis"
^ Praetorius, Michael (1571-1621) - "Dance Suites from Terpsichore"

1611:
^ Gesualdo, Carlo (1561 - 1613) - "Book V (Madrigali Libro Quinto)"
^ Gesualdo, Carlo (1561 - 1613) - "Book Vi (Madrigali Libro Sesto)"

1610:
** Monteverdi, Claudio (1567-1643) - "Vespro Della Beata Vergine"

1607:
^ Monteverdi, Claudio (1567-1643) - "L'orfeo"

1605:
* Victoria, Tomas Luis de (1548-1611) - "Officium Defunctorum - Requiem (Requiem Mass for the Empress Maria)"

1603:
^ Monteverdi, Claudio (1567-1643) - "Madrigals - Book 4"
^ Dowland, John (1563-1626) - "Third Booke of Songes"

1600:
* Caccini, Giulio (1551-1618) - "Ave Maria"
^ Dowland, John (1563-1626) - "Second Booke of Songs"

COMMON PRACTICE PERIOD: BAROQUE MUSIC (1600-1760)↑

EARLY PERIOD: RENAISSANCE MUSIC (1400-1600)↓

1597:
* Dowland, John (1563-1626) - "First Booke of Songes"

1595:
* Byrd, William (1543-1623) - "The Three Masses"
^ Gesualdo, Carlo (1561 - 1613) - "Book Iii (Madrigali Libro Terzo)"

1594:
^ Gesualdo, Carlo (1561 - 1613) - "Book I (Madrigali Libro Primo)"
^ Gesualdo, Carlo (1561 - 1613) - "Book Ii (Madrigili Libro Secondo)"

1585:
* Victoria, Tomas Luis de (1548-1611) - "Lamentations of Jeremiah"

1584:
* Lassus, Orlande de (1532-1594) - "Psalmi Davidis Poenitentiales"

1574:
* Palestrina, Giovanni Pierluigi da (1525-1594) - "Stabat Mater"

1573:
* Tallis, Thomas (1505-1585) - "Spem in Alium (also set as "Sing and glorify")"

1572:
^ Victoria, Tomas Luis de (1548-1611) - "O Magnum Mysterium"
^ Palestrina, Giovanni Pierluigi da (1525-1594) - "Misa Tu Es Petrus"

1570:
** Palestrina, Giovanni Pierluigi da (1525-1594) - "Missa Brevis"

1567:
*** Palestrina, Giovanni Pierluigi da (1525-1594) - "Missa Papae Marcelli"
* Tallis, Thomas (1505-1585) - "Lamentations (of Jeremiah the Prophet)"

1566:
** Cabezon, Antonio de (1510-1566) - "Farbordones Del Sexto Tono"

1558:
* Finck, Hermann (1527-1558) - "Missa Sex Vocum, for 6 Voices: Sanctus"
* Mundy, William (c.1529-1591) - "Vox Patris Caelestis"

1545:
^ Gombert, Nicolas (c. 1495 – c. 1560) - "Missa Media Vita In Morte Sumus"
^ Morales, Cristóbal de (c. 1500 – 1553) - "Mass For The Feast Of St. Isidore Of Seville"

1521:
* Josquin des Prez (c. 1450 to 1455-1521) - "Missa Fortuna Desperata"

1515:
** Josquin des Prez (c. 1450 to 1455-1521) - "Missa Pange Lingua"

1512:
^ Rue, Pierre de la (1452-1518) - "Missa Pro Defunctis"

1505:
* Obrecht, Jacob (1457/1458-1505) - "Missa Maria Zart"
* Brumel, Antoine (c. 1460 – 1512 or 1513) - "Missa Et Ecce Terrae Motus AKA The Earthquake Mass"

1502:
** Josquin des Prez (c. 1450 to 1455-1521) - "Missa La Sol Fa Re Mi"

1500:
** Josquin des Prez (c. 1450 to 1455-1521) - "Missa Ad Fugam"
** Josquin des Prez (c. 1450 to 1455-1521) - "Missa Sine Nomine"
^ Agricola, Alexander (1446-1506) - "Missa Guazzabuglio"
^ Isaac, Heinrich (a.1450–1517) - "Polyphonic Music"
^ Greek Orthodox Church - "Apolytikia"

1492:
* Josquin des Prez (c. 1450 to 1455-1521) - "L'homme Arme Masses"

1474:
* Dufay, Guillaume (Du Fay, Du Fayt) (1397-1474) - "Missa Se La Face Ay Pale"
* Dufay, Guillaume (Du Fay, Du Fayt) (1397-1474) - "Alma Redemptoris Mater"

1479:
^ Ockeghem, Johannes (c.1410-1497) - "Missa Cuiusvis Toni (C. 1470)"

1461:
^ Ockeghem, Johannes (c.1410-1497) - "Requiem"

EARLY PERIOD: RENAISSANCE MUSIC (1400-1600)↑

EARLY PERIOD: MEDIEVAL MUSIC (about 350-1400)↓

1365:
* Machaut, Guillaume de (1300-1377) - "Messe de Notre Dame (Mass of Our Lady)"

1195:
** Pérotin (fl. c. 1200) - "Sederunt Principe"
* Pérotin (fl. c. 1200) - "Viderunt Omnes"

1179:

* Hildegard of Bingen ( (1098 – 17 September 1179) - "Canticles of Ectasy"

1150:
* Bingen, Hildegard von (1098-1179) - "Ordo Virtutum"

EARLY PERIOD: MEDIEVAL MUSIC (about 350-1400)↑

Μερικές ταινίες που μου αρέσουν πάρα πολύ:
Japan - Teshigahara, Hiroshi - "Suna No Onna AKA Woman in the Dunes" (1964)
Italy - Fellini, Federico - Otto e Mezzo AKA 8½ (1963)
Japan - Ozu, Yasujiro - "Tokyo Monogatari AKA Tokyo Story" (1953)
Italy - De Sica, Vittorio - "Ladri di Biciclette AKA Bicycle Thieves" (1948)
Servia - Kusturica, Emir - "Podzemlje - Bila Jednom Jedna Zemlje AKA Underground" (1995)
USA - Welles, Orson - "Citizen Kane" (1941)
USA - Kubrick, Stanley - "2001: A Space Odyssey" (1968)
Russia - Klimov, Elem - "Idi I Smotri AKA Come And See" (1985)
Greece - Koutsaftis, Filippos - "Agelastos Petra" (2000)
USA - Reggio, Godfrey - "Koyaanisqatsi" (1982)

Αγάπη:
1-3. Χατζιδάκις, Μάνος - "Ο Μεγάλος Ερωτικός" / "Το Χαμόγελο της Τζοκόντας" / "Reflections"
4-7. Πλάτωνος Λένα - "Καρυωτάκης" / "Σαμποτάζ" / "Μάσκες Ηλίου" / "Γκάλοπ"
8. Θεοδωράκης, Μίκης & Ελύτης, Οδυσσέας - "Το Άξιον Εστί"
9. Μικρούτσικος, Θάνος & Καββαδίας, Νίκος - "Ο Σταυρός του Νότου"
10. Σαββόπουλος, Διονύσης - "Το Βρώμικο Ψωμί"
11. Τρύπες - "Εννιά Πληρωμένα Τραγούδια" / "Υπέροχο Τίποτα"
12. Παπακωνσταντίνου, Θανάσης - "Βραχνός Προφήτης"
13. Γιώργος Καρράς & Γιάννης Αγγελάκας - "Υπέροχο Τίποτα"

2011-10-25T12:40:00.000-07:00

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε τρία κεφάλαια από ένα μικρό μυθιστόρημα που τέλειωσα πρόσφατα (Οι Άθλοι των Υξώς)

Μέρος Α'

Αλί, 'Αλαν, Αντώνιος

Τη μέρα που πατήσαμε πόδι στην Κύπρο, οτόπος ήταν γεμάτος ακρίδες. Νόμιζες πως είχε σαλπίσει ο πέμπτος άγγελος τηςAποκάλυψης του Ιωάννη, δίνοντάς τους το έναυσμα να ξεκινήσουν από την Αφρικήγια να μας προϋπαντήσουν στο νησί. Η πρώτη μας έγνοια ήταν να πάρουμε ένατοπικό ταξί για να πάμε στο χωριό του Αλί Πεσκέ. Θέλαμε να τον δούμε με τοβιολί του το ανάποδο και το δοξάρι στο αριστερό χέρι, για να καταλάβουμε γιατίμας έστειλαν από την Αμερική συστημένους σε κείνον. Ματαίως όμως τον ψάχναμε.Είχε να γλιτώσει το βιος του από τα σμήνη. Πού να περίμενε εμάς...

Οι γέροντες του νησιού, που ξέρανε καλάτις επιδρομές των ιπτάμενων φαγάνων, βγάζανε υπολογισμούς πως οι ακρίδες θατρώγανε ό,τι τους έκανε όρεξη και θα έφευγαν μετά από λίγες μέρες. Εμείς ήτανεγια να μείνουμε στην Κύπρο το πολύ μια βδομάδα· μετά μας περίμενε ένας μήνας σεΑίγυπτο και Σαουδική Αραβία, για να ηχογραφήσουμε ύμνους Κοπτών, Βεδουίνους μεραμπάμπ κι ό,τι άλλο θα έφερνε ο δρόμος.

Οι ακρίδες φύγανε τελικά έξι μέρεςαργότερα. Ο Αλί ήταν ακόμη άφαντος. Άμα τελικά τον βρήκανε (όχι στα χωράφιαόπου τον έψαχναν όλοι, αλλά στον πάτο ενός μεγάλου πηγαδιού λίγο έξω από τοχωριό Τροφάνα), δεν ήταν πια παρά ένα σακί σπασμένα κόκαλα, αναμεμιγμένα μεκρέας τόσο σακατεμένο, που σε έκανε να λες πως εκείνοι που τον είχαν μακελέψειέτσι δεν μπορούσε να ήταν άνθρωποι του τόπου του, αλλά θηρία ανήμερα.

1947 είχαμε τότε. Με θυμάμαι κάτω από τηναφόρητη καλοκαιρινή ζέστη, να περιμένω μαζί με τα άλλα μέλη της ομάδας μουμέχρι να τον τακτοποιήσουν σε μια κάσα φτιαγμένη πρόχειρα με ξύλα που ταβγάλανε από τον φράκτη του σπιτιού του. Εκείνοι που τον είχαν βρει έλεγαν ότικάποια κομμάτια από το κορμί του είχαν μείνει στο πηγάδι. Μας είπαν ακομα ότιστο ίδιο πηγάδι υπήρχαν κι άλλα κουφάρια, ίσως ριγμένα εκεί μέσα από καιρό.Κάποιος, μάλιστα, ορκιζόταν πως μέσα στη μάζα της αποσύνθεσης ξεχώρισε ένασάπιο κεφάλι γκαμήλας.

Η γυναίκα του Αλί στεκόταν στο πλάι. Αντίνα καταριέται, έστελνε ευλογίες και παρακάλια σε θεούς και αγγέλους με τηνελπίδα να της τον φέρουν πίσω. Ζούσε κι εκείνη μια κατάσταση άρνησης, όπωςακριβώς και μεις. Δυσκολευόμασταν να πιστέψουμε ότι κάναμε τόσους κόπους καιυπομονή, για να ηχογραφήσουμε έναν από τους σημαντικότερους μουσικούς τηςΚύπρου, κι εκείνος κειτόταν νεκρός, λίγα μέτρα παραπέρα.

Μας είχε μείνει μόνο μια αμυδρή ελπίδα, νακαλοπιάσουμε κάποιον από τους συγγενείς του για να μας δώσει το βιολί με τοοποίο έπαιζε. Τέτοια αντικείμενα, φορτωμένα με τη μουσική ιστορία διαφόρωνπεριοχών, τα γυρεύαμε για το μουσειακό τμήμα που ονειρευόμασταν να στήσουμετότε. Ίσως, αγαπητοί αναγνώστες, να έχετε δει κάποια από αυτά στο μουσικό τμήματου Μητροπολιτικού Μουσείου της Νέας Υόρκης.

Ο παππούς του μας είπε: «Εκείνο το βιολί,άμα ο Αλί το έπαιζε στους γάμους, στις κηδείες και στα πανηγύρια της περιοχής,τους μορφασμούς της χαράς και της λύπης στα πρόσωπα των ανθρώπων δεν μπορούσενα τους προλάβει κανένας». Του το είχε γυρίσει ο ίδιος για αριστερόχειρα, ότανο Αλί ήταν ακόμη δεκάχρονο παιδάκι. Του έβαλε και τις ατσάλινες χορδές ναπερνάνε από πιο ψηλή γέφυρα, «Για να ρίχνουν τον ήχο πιο κοφτό». Πού ναφανταζόταν ο γέρος ότι ο εγγονός του ούτε τα σαράντα χρόνια δεν θαέπιανε...

Ευτυχώς για μας, τον Αλί είχαν προλάβει νατον ηχογραφήσουν οι συγγενείς του χρησιμοποιώντας κάτι παλιές μπομπίνες πουξέμειναν σε κάποιο μεταλλείο της περιοχής (ένα από τα πολλά που διαχειρίζονταντότε οι Βρετανοί αποικιοκράτες). Την πληροφορία εκείνη μας τη σφύριξε ο αδερφόςτης γυναίκας του, ο οποίος μας έβλεπε από ώρα κουρνιασμένους στις γωνιές τηςφάρμας του μακαρίτη. Μας είπε πως τη μέρα που τον ηχογράφησαν, κάθισε πάνω σεένα κομμένο πευκόξυλο και τους έπαιξε μονοκοπανιά γύρω στις δεκαπέντεπαραδοσιακές μελωδίες. Μετά, μας ξεκαθάρισε, με όση ευγένεια επιτρέπεται σεκάποιον που έχει πλαντάξει στο κλάμα, ότι η μέρα τέλειωνε σιγά σιγά και πως οιοικείοι του μακαρίτη επιθυμούσαν να μείνουν μόνοι, για να τον θρηνήσουν καθώςσυνηθιζόταν στον τόπο τους. Για να μας έδιναν το βιολί ούτε λόγος δεν γινόταν.«Ίσως κάποτε. Να ελαφρύνει το πένθος πρώτα», μας είπε.

Ονομάζομαι Άλαν Λομάξ, είμαιεθνομουσικολόγος, και δεν νομίζω πως είμαι αρκετά ικανός στο να περιγράφω τιςεμπειρίες μου σε λογοτεχνικό ύφος. Όπως όμως βλέπετε, το προσπαθώ... Μου τοζήτησαν από την εφημερίδα Νιου Γιορκ Τάιμς να επιχειρήσω στο ένθετο πουέχετε στα χέρια σας μιαν ανασκόπηση για τη σύντομη αλλά τόσο αλλόκοτη επίσκεψήμας στην Κύπρο το 1947. Σίγουρα εσείς, ως υποψιασμένοι αναγνώστες, που έχετεμάθει τα κολπάκια της εφημερίδας σας, θα κάνατε ήδη μια συσχέτιση με όλα όσασυμβαίνουν τις τελευταίες μέρες σε κείνο το μακρινό για μας νησί: Έναπραξικόπημα που εκτέλεσε το εθνικιστικό μέρος της ελληνόφωνης μερίδας τωνκατοίκων του νησιού άλλαξε τους νόμους αυθημερόν, και μετά προκάλεσε τηναγριότατη επέμβαση στρατευμάτων από την Τουρκία. Η Κύπρος, αυτές τις μέρες,έχει γίνει γης Μαδιάμ. Οι νεκροί φαίνεται να είναι χιλιάδες, και ακόμη πιοπολλοί όσοι έχουν ήδη αναγκαστεί να φύγουν από τους τόπους τους και ναμετακινηθούν στη μια ή στην άλλη πλευρά του νησιού, για να νιώσουν ασφάλεια.Όλα αυτά σε ένα νεοσύστατο κράτος, που ούτε τα δεκαπεντάχρονα γενέθλιά του δενπρόλαβε να ζήσει.

Επίκαιρο θέμα λοιπόν, γι’ αυτό και οιιθύνοντες της εφημερίδας χώρεσαν και τη δική μας ιστορία εδώ πέρα. Έχω βγάλειαπό τα συρτάρια κάποια από τα ημερολόγια που κρατούσα, δεκαετίες πριν, καιπροσπαθώ να σας μεταφέρω μια καλή εικόνα όσων μας είχαν συμβεί. Τώρα είναιΙούλιος του 1974. Στην Κύπρο πήγαμε στις 10 Ιουλίου του 1947, όταν ακόμη ήταναποικία των Βρετανών. Κάποιοι από τους αναγνώστες μπορεί να ξέρουν ότι στημέχρι τώρα ζωή μου, μαζί με διάφορες ομάδες συνεργατών και κάποιες φορές τηνπρώτη γυναίκα μου, την Ελίζαμπεθ, έχω επισκεφθεί κάμποσους τόπους ανά τονπλανήτη με σκοπό την καταγραφή της τοπικής μουσικής παράδοσής τους. Ποτέ δεν τοείδα σαν δουλειά εκείνο που έκανα. Τριγυρίζαμε από τόπο σε τόπο με μπομπίνεςηχογραφήσεων, φωτογραφικές μηχανές και κάτι πανάρχαια πλέον εικονοσκόπια,προσπαθώντας να απαθανατίσουμε σπασίματα φωνών, σκέρτσα οργανοπαικτών,εκφράσεις και κινήσεις τόσο πηγαίες, που συχνά με έκαναν να νομίζω πως έρχονταναπευθείας από την απαρχή του κόσμου. Δεν θα ήταν υπερβολή αν σας έλεγα ότι δενήταν λίγες οι φορές που μου δόθηκε η αίσθηση ότι απαντούσα ανθρώπους τόσοδεξιοτέχνες που θα μπορούσαν να συγκριθούν ακόμη και με τα μεγαθήρια τηςπαγκόσμιας μουσικής. Γιουγκοσλαβία, Καραϊβική, Ισπανία, Ιρλανδία, Μισισσιπής...Όλα τα μέρη ήταν, και είναι, γεμάτα με βαθιά ταλαντούχους ανθρώπους πουκουβαλούν την παράδοση του τόπου τους, και επηρεάζουν με χίλιους δυο τρόπουςόλα όσα ο καθένας από μας προτιμά να ακούει σήμερα.

Ως γενική τακτική, προτού να φύγω γιακάποιον τόπο (κι εδώ δεν σας το κρύβω ότι κάποιες φορές τους τόπους εκείνουςτους διάλεγα και ως πιθανούς προορισμούς για προσωπική αναψυχή), έκαναεκτεταμένη έρευνα, με κύριο ερώτημα το τι θα μπορούσαμε να βρούμε εκεί σεμουσικό επίπεδο. Τότε, στην Κύπρο, συμβίωναν δυο κοινότητες με διαφορετικέςδιαλέκτους, μια βασισμένη στην ελληνική και μια στην τουρκική γλώσσα, κάτω απότην ομπρέλα μιας αποικιοκρατικής αυτοκρατορίας. Τα συγγράμματα για τη μουσικήπαράδοσή της ήταν λιγοστά· σκέφτηκα όμως, και δεν έπεσα έξω, πως σε μια χώρασαν την Κύπρο, η οποία ήταν το σταυροδρόμι τόσων και τόσων πολιτισμών μέσαστους αιώνες, θα είχαν αναπτυχθεί πολύ ιδιαίτερες μουσικές τεχνοτροπίες.

Εκείνη την εποχή μπαινόβγαινα στοεθνομουσικολογικό τμήμα του Πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης,προσπαθώντας, μαζί με διάφορους μουσικολόγους-ερευνητές, να βάλω σε τάξη τουλικό που μαζέψαμε εγώ και η Ελίζαμπεθ κατά την πεντάμηνη επίσκεψη που είχαμεκάνει στην Αϊτή το 1927. Είκοσι χρονών παιδιά ήμασταν όταν πήγαμε στην Αϊτή·κάναμε έρωτα συνέχεια, μαζέψαμε πάνω από πενήντα ώρες ηχογραφημένης μουσικής,τραβήξαμε εκατοντάδες φωτογραφίες και κάμποσες βιντεοσκοπήσεις, και γνωρίσαμεένα σωρό ιδιαίτερους ανθρώπους.

Κάπως έτσι έλπιζα πως θα ήταν και τοταξίδι στην Κύπρο. Ένας από τους ερευνητές που δούλευαν μαζί μας στηναρχειοθέτηση του υλικού της Αϊτής, σε μια προσπάθεια να μας βοηθήσει με τηνπροετοιμασία για το επόμενο ταξίδι, πρότεινε να κοιτάξουμε τα αρχεία τουΚολούμπια για να δούμε αν υπήρχαν Κύπριοι που είχαν περάσει από τοΠανεπιστήμιο, και ειδικότερα από τα διάφορα τμήματα της Σχολής Καλών Τεχνών.Μελετώντας λοιπόν διάφορους καταλόγους, βρήκαμε ότι κατά την περίοδο 1928-1930ένας Κύπριος επ’ ονόματι Αντώνιος Λεοντίου παρακολούθησε κατά σειρά ταμαθήματα: Ιστορία της Τέχνης, Ορθόδοξη Αγιογραφία και Λαϊκή Ζωγραφικήστον Δυτικό Κόσμο. Εκείνες οι πληροφορίες μας κίνησαν το ενδιαφέρον, καιγι’ αυτό ψάξαμε αμέσως τα στοιχεία που θα μας βοηθούσαν να βρούμε αν ο άνθρωποςεκείνος βρισκόταν στην Κύπρο. Αν μη τι άλλο, η εμπλοκή του με τα μαθήματατέχνης υποδήλωνε έναν άνθρωπο καλλιτεχνικά ευαίσθητο και ίσως ικανό να μαςδώσει πληροφορίες για την τρέχουσα και παλαιότερη μουσική παράδοση της Κύπρου.Μέσα από παλιά αρχεία του λογιστηρίου του Κολούμπια, βρήκαμε ότι το κόστος τωνμαθημάτων είχε εξοφληθεί από μια υποτροφία που ο φοιτητής εκείνος είχε λάβειαπό την Ελληνική κυβέρνηση, μετά από την παράκληση ενός επιφανούς θεολόγου,νομικού και ακαδημαϊκού του Πανεπιστημίου της Αθήνας, κάποιου AμίλκαΑλιβιζάτου.

Ο Αλιβιζάτος, στη συστατική επιστολή πουεσώκλειε, ανέφερνε μεταξύ άλλων πως ο Αντώνιος Λεοντίου, ο οποίος είχεσπουδάσει θεολογία στην Αθήνα υπό την εποπτεία του, ήταν ένα οξυδερκές πνεύμα,που θα μπορούσε να δώσει πολλά κάτω από διάφορες περιστάσεις. Στο σημείωμα πουσυνόδευε τις αποδείξεις πληρωμών, αναγραφόταν ότι η υποτροφία είχε ισχύ δυοετών και ότι μπορούσε να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις της Θεολογικής Σχολής τουΜανχάταν, καθώς και το κόστος για όσα επιπρόσθετα μαθήματα θα έκρινε ο Αντώνιοςπως θα του ήταν χρήσιμα από τις σχολές του Κολούμπια και του Πανεπιστημίου τηςΝέας Υόρκης. Στο ίδιο σημείωμα, ο Αντώνιος αναφερόταν και με το θεολογικό τουόνομα, το Λεόντιος. Από όσα θα μάθαινα αργότερα, το θεολογικό του όνοματο είχε διαλέξει λίγο μετά την εφηβεία, όταν είχε ζήσει για δυο χρόνια σε κάποιομοναστήρι για να διδαχθεί αγιογραφία.

Σε μια σύντομη επικοινωνία που είχαμε μετον Αμίλκα Αλιβιζάτο, ο οποίος το 1947 ήταν ακόμη καθηγητής στο Πανεπιστήμιοτης Αθήνας, λάβαμε όλες τις πληροφορίες που θέλαμε για τον Αντώνιο,συμπεριλαμβανομένης και μιας που μας ξάφνιασε ευχάριστα: Ο άνθρωπος που ψάχναμεμόλις είχε ανακηρυχθεί, εν μέσω μεγάλων αναταραχών, αρχιεπίσκοπος της Κύπρου. Ηεκλογή του, στα πενήντα ένα του χρόνια, τον καθιστούσε ως τον Κύπριο με την πιοσημαντική θέση στο νησί. Η χώρα τότε ήταν στεγνή από πολιτική ζωή, αφού οιΒρετανοί, για δεκαετίες, δεν επέτρεπαν στους αυτόχθονες να προχωρήσουν σεεκλογές. Ως εκ τούτου, ο ανώτερος θρησκευτικός ηγέτης της ελληνόφωνηςκοινότητας του νησιού, η οποία αποτελούσε το ογδόντα περίπου τις εκατόν του πληθυσμού,ήταν αυτόματα κι εκείνος στου οποίου το πρόσωπο, οι περισσότεροι Κύπριοι,έψαχναν κάποιο είδος λύτρωσης. Ο Αλιβιζάτος έστειλε με όρεξη ένα τηλεγράφημαστον Λεόντιο, ενημερώνοντάς τον για την πρόθεσή μας να πάμε στην Κύπρο με σκοπόνα καταγράψουμε τη μουσική της παράδοση.

Λίγες μέρες αργότερα, λάβαμε ένατηλεγράφημα από τον αρχιεπίσκοπο Λεόντιο. Μεταξύ άλλων, έλεγε ότι αποστολές σαντις δικές μας ήταν εξαιρετικά σημαντικές, γιατί προωθούσαν τον πολιτισμό, καιπως ήταν σίγουρος ότι το έργο μας θα έβαζε το δικό του λιθαράκι στην προσπάθειανα μπει σιγά-σιγά το νησί στον παγκόσμιο χάρτη. Ζήτησε επίσης να μάθειπεραιτέρω πληροφορίες για τα διαδικαστικά του ταξιδιού μας, προσφέρθηκε ναβοηθήσει σε ό,τι θα χρειαζόμασταν, και μας σύστησε να τον επισκεφτούμε κατά τηδιάρκεια της διαμονής μας εκεί. Θέλοντας να συνεισφέρει στην έρευνά μας, μαςπρότεινε με θέρμη να επισκεφτούμε τον Αλί Πεσκέ, έναν τουρκόφωνο Κύπριο πουζούσε σε ένα μικρό χωριό και είχε τη φήμη του απόλυτου δεξιοτέχνη βιολιτζή στηνΚύπρο.

Ο Αντώνιος έζησε στη Νέα Υόρκη από τατριάντα ένα μέχρι τα τριάντα τρία του χρόνια. Ένας παλιός Αμερικανόςσυμφοιτητής του, που το 1947 εργαζόταν πλέον ως καθηγητής στο τμήμα Ιστορίαςκαι Τέχνης του ίδιου Πανεπιστημίου, μας είπε ότι μαζί με τον Αντώνιο είχανφιλοτεχνήσει ένα ζωγραφικό έργο με τίτλο: «Ο επί γονάτων Χριστός», το οποίοαπορρίφθηκε άμεσα από τον τότε καθηγητή του μαθήματος της Ορθόδοξης Αγιογραφίαςμε το σκεπτικό ότι η φιγούρα του Χριστού, γονατισμένη όπως τη φαντάστηκαν οιφοιτητές του, μπορούσε να παραπέμψει μέχρι και στη σεξουαλική πράξη και όχι σεμια αυτοταπεινωτική κίνηση.

Μας είπε επίσης ότι ο Αντώνιος απέκρυβεαπό τους διδασκάλους του στη Θεολογική Σχολή του Μανχάταν την εμπλοκή του με ταμαθήματα τέχνης στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και ότι, όντας εξαιρετικά ταλαντούχοάτομο, διένυε μια περίοδο αμφισβήτησης ως προς τα πραγματικά μελλοντικά τουπλάνα, λογική που συχνά τον έκανε να απομυθοποιεί τον προδιαγεγραμμένο στιβαρόθεολογικό ρόλο που ένιωθε πως τον περίμενε στην πατρίδα του. «Κατά την περίοδοπου ακολούθησε το μεγάλο οικονομικό κραχ του 1929, θυμάμαι τον Αντώνιονα αναθεωρεί συνεχώς τις σκέψεις του σε ένα σωρό θέματα», μας είπε ο πρώηνσυμφοιτητής του. Μετά πρόσθεσε: «Προς το τέλος των σπουδών του έλεγε ότισκεφτόταν να μείνει για πάντα εδώ, για να αφοσιωθεί στη ζωγραφική. Κάπου εκεί,όμως, είχε λάβει ένα τηλεγράφημα από την εκκλησία της Κύπρου, που τον καλούσενα επιστρέψει στη χώρα του, για να αναλάβει κάποιο αξίωμα που του ανέθεσαν».

Μέσα από εκείνο το τηλεγράφημα έμαθε ότιστην Κύπρο είχε χηρεύσει η θέση του επισκόπου στην περιφέρεια της πόλης τηςΠάφου. Οι κάτοικοι της ενορίας του τον πρότειναν τότε για υποψήφιο του κενούθρόνου. Χωρίς πολλά πολλά, ο Αντώνιος εκλέγηκε, εν τη απουσία του, μητροπολίτηςΠάφου. Ο πρότερός του βίος στην Κύπρο, οι λαμπρές του σπουδές στην Αθήνα, αλλά και το ότι βρισκόταν γιαμεταπτυχιακές σπουδές στην Αμερική, τον έκαναν να θεωρηθεί ως ο κατεξοχήνκατάλληλος για την πλήρωση της θέσης εκείνης· της θέσης που έμελλε να τονοδηγήσει σιγά σιγά στον θρόνο της εκκλησίας της Κύπρου, αλλά και στον πρόωροθάνατό του. Ο Αντώνιος, μη μπορώντας να κάνει αλλιώς, δεσμεύτηκε να επιστρέψειστην Κύπρο. Στο καράβι, όμως, δεν μπήκε αμέσως. Στις 15 Μαϊου του 1930ανακοίνωσε με τηλεγράφημα στον τότε αρχιεπίσκοπο Κύπρου, Κύριλλο Γ', ότι θαεπέστρεφε στο νησί για χειροτόνηση στις αρχές του Αυγούστου, τρεις δηλαδήσχεδόν μήνες μετά την αποπεράτωση των σπουδών του. Προφασίστηκε πως χρειαζότανχρόνο μέχρι να μεγαλώσουν τα γενιά του, για να φαίνεται σωστός ορθόδοξοςιεράρχης.

Μετά τον θάνατο του Αλί Πεσκέ, αρχίσαμετις προετοιμασίες για το ταξίδι μας στην Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία. Έναμικρό καράβι θα μας παραλάμβανε από το λιμάνι της Αμμοχώστου δυο μέρεςαργότερα. Εν τω μεταξύ, δεν άργησαν να μας έρθουν οι πρώτοι μπελάδες, αφού ηαστυνομία των Βρετανών αποικιοκρατών, πρώτα κάπως διακριτικά και μετά ευθέως,ξεκίνησε να ανακρίνει την ομάδα μας σε σχέση με τη δολοφονία του τουρκόφωνουμουσικού.

Τους είπα τα πράγματα ξεκάθαρα: «Ήρθαμεστην Κύπρο στις 10 Ιουλίου. Την επομένη πήγαμε στην Πάφο για να βρούμε τον ΑλίΠεσκέ, αλλά εκείνος, όπως μας είπαν οι οικείοι του, είχε πάει στα χωράφια τουγια να δει τι θα έκανε με τις ακρίδες. Καταλύσαμε σε ένα πανδοχείο της περιοχήςπεριμένοντάς τον να έρθει. Αφού πέρασαν δυο μέρες χωρίς κανένα νέο του, φύγαμεγια την πρωτεύουσα Λευκωσία, την οποία χρησιμοποιήσαμε για ένα σχεδόν δεκαήμεροως βάση για την εθνομουσικολογική μας έρευνα. Όταν επιστρέψαμε ξανά στην Πάφο,μάθαμε οτι ο Αλί βρέθηκε νεκρός. Ήμασταν μπροστά όταν οι συγγενείς του τονπαραχώσανε σε ένα πρόχειρο φέρετρο. Είχαμε την ελπίδα πως θα μας έδιναν τοβιολί του, πράγμα που δεν έγινε. Μας έδωσαν όμως δυο μπομπίνες με ηχογραφήσειςτου μακαρίτη».

Οι 'Αγγλοι κράτησαν όλο το υλικό πουσυλλέξαμε στην Κύπρο, μαζί και τις μπομπίνες, υποσχόμενοι να μας τα στείλουνάθικτα στην Αμερική, όταν θα τέλειωναν με την έρευνά τους. Όλως περιέργως, δενέκαναν καμιά νύξη ή ερώτηση σε σχέση με την επίσκεψη που είχαμε κάνει στηναρχιεπισκοπή της Κύπρου λίγες ώρες πριν μας καλέσουν για ανάκριση.

Στην αρχιεπισκοπή πήγαμε, εκτός από μένα,η γυναίκα μου η Ελίζαμπεθ και ο ανθρωπολόγος-ερευνητής Φρανκ Γκράσσο (ο οποίοςείχε ταξιδέψει με την ομάδα μας για να μελετήσει διάφορες συμπεριφορές σεαπομακρυσμένα χωριά της Κύπρου και των άλλων χωρών που επισκεφτήκαμε). Οαρχιεπίσκοπος Λεόντιος, ένας σχεδόν επιβλητικός πενηντάρης άντρας με πλούσιακαι προσεγμένη γενειάδα και τα ράσα των ορθόδοξων χριστιανών κληρικών, μαςυποδέχθηκε ζεστά. Ασπάστηκε την Ελίζαμπεθ και μετά εμάς τους άντρες.

Το πρώτο πράγμα που μας είπε, ήταν ότι τουμπάσαμε στον χώρο αέρα νεοϋορκέζικο, που τόσο πολύ τον είχε πεθυμήσει. Μετάάφησε κατά μέρος το καλιμαύχι που σκέπαζε το κεφάλι του. Κατσαρομάλλης, με τααξιώματα αφημένα για λίγο στην μπάντα, παρήγγειλε να μας κεράσουν έναπαραδοσιακό κυπριακό γλυκό. Αρχίσαμε να του λέμε για όσα καταφέραμε νακαταγράψουμε στην Κύπρο. Εγώ και η Ελίζαμπεθ του είπαμε για διάφορουςοργανοπαίκτες που πετύχαμε σε ενα σωρό απίθανα μέρη του νησιού, και ο Φρανκ τουμίλησε για τις παρατηρήσεις του στα χωριά της Πάφου, στα οποία διέκρινε ότι οιάνθρωποι ασχολούνταν εκτεταμένα με τη μαγγανεία και τον τζόγο, πράγμα που τοεπιβεβαίωσε και ο Λεόντιος, αφού στα χωριά εκείνα είχε περιοδεύσει εκτεταμένατην εποχή που ήταν επίσκοπος Πάφου. Ο Λεόντιος μάς μιλούσε σε άπταιστα αγγλικάγια την Γιούνιον Σκουέαρ του Μανχάταν και τις πολλές φυλές που έσμιγεστα περάσματά της, τους Εβραίους της περιοχής Γουιλιαμσμπέργκ στοΜπρούκλιν, που του έκαναν μεγάλη εντύπωση έτσι όπως κατάφερναν και ζούσαν σύμφωναμε τις διδαχές της φυλής τους μέσα σε κείνην την αλλόκοτη πόλη, την παραλία τουΚόνι Άϊλαντ που μάζευε χιλιάδες κόσμο τα ζεστά Σαββατοκύριακα, και ταμουσεία που τόσο πολύ του έλειψαν.

Όταν του μεταφέραμε τα χαιρετίσματα από τοναμερικάνο συμφοιτητή που είχε στα καλλιτεχνικά τμήματα του Κολούμπια, τοπρόσωπό του έλαμψε ολόκληρο. Μας είπε ότι με εκείνον τον άνθρωπο είχανε ζήσειπολλά τότε. Ανέφερε τον πίνακα με τον γονατισμένο Χριστό που τους απέρριψε οκαθηγητής τους και ρώτησε με μεγάλο ενδιαφέρον αν ο παλιός του συμφοιτητήςζωγράφιζε ακόμη και αν μας είχε δείξει κάποιες από τις δουλειές του.

Παρ’ όλη την καλή διάθεση, όλοι μαςήμασταν κουμπωμένοι για ό,τι είχε συμβεί στον Αλί. Ο Λεόντιος μας είπε ότι τονΑλί Πεσκέ τον είχε δει για πρώτη φορά να παίζει βιολί σε ένα καλοκαιρινόπανηγύρι έξω από τη μητρόπολη της Πάφου. Τόση μεγάλη ήταν η εντύπωση που τουέκανε ο ρυθμός τον οποίο κρατούσε ο Αλί, αλλά και η καθολική ανταπόκριση όσωντον άκουγαν, χριστιανών και μουσουλμάνων, που τον κάλεσε στο γραφείο του για ναγνωριστούν. Μας είπε ότι ο Αλί πήγε να τον δει κουβαλώντας μαζί του στηνεπισκοπή ένα χάρτινο κασόνι γεμάτο με μεγάλα, σκληρά και βαθυκόκκινα κεράσια,που τα είχε κόψει από το χωράφι του. «Είναι τα καλύτερα κεράσια που έχω φάειποτέ. Τα δάγκωνες και τα χείλη σου γεμίζανε με γεύσεις. Θυμάμαι ακόμη τηνεικόνα που μου έδινε η γεμάτη ίνες σάρκα τους, άμα τα έφερνα μισοδαγκωμένακοντά στο μάτι μου. Εκείνος ο άνθρωπος ήταν ευλογημένος· όσα έπιαναν τα χέριατου γίνονταν όμορφα. Το είπα και στον ίδιο αυτό».

Μετά συνοφρυώθηκε, με τράβηξε διακριτικάπρος τους κήπους του κτιρίου, αφήνοντας την Ελίζαμπεθ και τον Φρανκ ναπαρατηρούν τις εκκλησιαστικές συλλογές του μουσείου της αρχιεπισκοπής, και μουείπε χαμηλόφωνα: «Το έχω διακρίνει στο πρόσωπό σου πόσο πολύ σε λύπησε οθάνατος του Αλί. Ξέρεις, Άλαν, υποψιάζομαι πως τον ξεπάστρεψαν άνθρωποι τουσογιού μου, δηλαδή κάποιοι από αυτούς που θεωρούν τους εαυτούς τους Έλληνες. Σεαυτόν τον τόπο, τόσα χρόνια τώρα, είχαμε μάθει να ζούμε μαζί όλοι. Τι άλλο να κάναμεάλλωστε με τόσες κοινές καταβολές και τόσες πιέσεις από ένα σωρό κατακτητές,που μας πατούσαν από τα βάθη των αιώνων, ο ένας μετά τον άλλο. Άσε που τώραέχουμε στο κεφάλι μας και τους Βρετανούς, που μας περνάνε για τσιφλίκι τους. Εμένα μου δόθηκαν εξουσίες, που δεντις έχει κανένας άλλος Κύπριος, αλλά δεν στο κρύβω, αυτήν τη θέση δεν τηνονειρεύτηκα ποτέ μου. Με όλα όσα συμβαίνουν τελευταία στο νησί, το βρίσκω πιοτίμιο να ασκητέψω, πράγμα το οποίο το προσπάθησα επανειλημμένα τα τελευταίαχρόνια. Οι συγκυρίες και οι πιέσεις όμως δεν με άφησαν να φύγω, και τώρα πουείμαι στο τιμόνι του τόπου, το βλέπω όλο και πιο καθαρά πως οι ταλαιπωρίεςτόσων αιώνων δεν έχουν διδάξει πολλά στους Κύπριους. Όταν κάλεσα τον Αλί στογραφείο μου, του ζήτησα να μεσολαβήσει, για να συναντηθώ κρυφά με τον ιμάμη τωνμουσουλμάνων στην Πάφο. Δεν ήταν πολλοί οι τουρκόφωνοι κάτοικοι στην περιοχήμας, γι’ αυτό αρκετοί από εκείνους δέχονταν διάφορες πιέσεις από κάποιεςμερίδες των ελληνόφωνων κατοίκων. Εγώ ήθελα να ξέρω τις ανάγκες των ανθρώπωνκαι να μεσολαβώ όσο μπορούσα για να είναι καλά. Πάντα το διαισθανόμουνα πως, ανοι δυο κοινότητες των Κυπρίων δεν σέβονται η μια την άλλη, θα τον βρουν πολύμεγάλες συμφορές αυτόν τον τόπο. Φαίνεται λοιπόν ότι σε κάποιους δεν άρεσεκαθόλου εκείνη μου η πράξη, να ανοίξω δηλαδή επικοινωνία με τους μουσουλμάνουςτου νησιού, και τώρα που έχω εκλεγεί αρχιεπίσκοπος, μου στέλνουν τα μηνύματάτους με τον χειρότερο τρόπο. Μου έχουν πει ότι τον Αλί τον σακάτεψαν για τα καλά, πριν να τον σκοτώσουν. Ας μην τονταλαιπωρούσαν τουλάχιστο τόσο πολύ, τα καθάρματα... Άλαν, το νιώθω πως, αν δενπρολάβει να με ξεπαστρέψει η φτωχή μου υγεία, σύντομα θα πέσω κι εγώ θύμα όλωναυτών των καταστάσεων. Για μένα δεν με νοιάζει όμως, ο τόπος και οι άνθρωποιείναι στο μυαλό μου συνέχεια».

Μόλις τα είπε όλα εκείνα, ξερόβηξε, σαν ναμετάνιωσε που τα ξεστόμισε. Υποθέτω πως μου εξομολογήθηκε πράγματα, που ίσωςδεν έπρεπε να τα μάθω εκείνη τη στιγμή. «Ας ήταν να μπορούσα να γυρίσω τονχρόνο πίσω· δεν θα έφευγα από τη Νέα Υόρκη τότε», μου είπε προτού επιστρέψουμεεκεί που μας περίμεναν η Ελίζαμπεθ και ο Φρανκ. Μετά συνέχισε: «Όταν το 1930ήμουνα εκεί και μου ανακοινώθηκε η εκλογή μου στην επισκοπή της Πάφου και ότιέπρεπε να γυρίσω αμέσως πίσω στην Κύπρο, έστειλα στον τότε αρχιεπίσκοπο ένατηλεγράφημα, που έλεγε ότι αποδεχόμουν τη θέση, αλλά θα έφευγα από τη Νέα Υόρκημετά από τρεις μήνες. Πολλοί τότε νόμισαν πως τον χρόνο εκείνο τον χρειαζόμουναγια να μεγαλώσω τα γένια μου, εγώ όμως τον ήθελα γιατί στη Νέα Υόρκη είχα ανοίξεισημαντικά κεφάλαια με ανθρώπους και καταστάσεις: Ήταν κυρίως ο έρωτας που τονείχα ζήσει για πρώτη φορά εκεί, αλλά και η ζωγραφική και η αγιογραφία, πουπάντα λάτρευα. Το είχα οσμιστεί ότι η επάνοδός μου στην Κύπρο δεν θα μουεπέτρεπε ξανά κανένα παιχνίδισμα με τη ζωή και τη δημιουργικότητα. Ακόμηθυμάμαι τις δυο μακροσκελείς επιστολές τις οποίες είχα συντάξει τότε, για νααπορρίψω τη θέση και να μείνω στη Νέα Υόρκη. Ποτέ όμως δεν βρήκα το κουράγιο νατις αποστείλω, παρά μόνο μπήκα στο καράβι κι επέστρεψα εδώ αποδεχόμενος τημοίρα μου».

Δυο μέρες αργότερα πήραμε το πλοιαράκι γιατην Αίγυπτο. Εκεί τα πράγματα που θέλαμε να κάνουμε άρχισαν από την αρχή να μαςέρχονται πιο βολικά. Με το που φτάσαμε στο Κάιρο, αρχίσαμε να βλέπουμεμουσικούς ολκής να παίζουν στους δρόμους, κυρίως για να μαζέψουν χρήματα. Τονκαταλαβαίνεις από την πρώτη στιγμή τον ταλαντούχο μουσικό, του φαίνεται ηδεξιότητα στο βλέμμα. Τις περισσότερες φορές μπορείς να δεις το ίδιο βλέμμα σταπαιδιά που τους κοιτούν με επιμονή, σαν να θέλουν να πουν σε όλους τουςενήλικες πως θα ήταν καλό να σταματήσουν για λίγο όσα κάνουν, για νααφουγκραστούν όση ομορφιά υπάρχει τριγύρω. Μια ζωή βουτηγμένος στη μουσική, έχωπεισθεί για ένα πράγμα: Τα παιδιά τη νιώθουν και την εκτιμούν βαθύτερα, ίσως γιατίέχουν ακόμη το μυαλό καθαρό κι ανεπηρέαστο από τα πρέπει που βάζουμε εμείς οιμεγαλύτεροι.

Λίγες μέρες αργότερα, ένα απόγευμα πουεπιστρέψαμε στο ξενοδοχείο όπου μέναμε, μας περίμεναν στον προθάλαμο τρειςάνδρες της ασφάλειας του Καΐρου, μαζί με δυο Άγγλους αστυνόμους, οι οποίοιμόλις είχαν αφιχθεί από την Κύπρο. Οι Άγγλοι ρώτησαν ευγενικά να μάθουν ποιοςήταν ο υπεύθυνος της αποστολής μας. Αφού τους συστήθηκα, ζήτησαν να τουςακολουθήσουμε στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής. Εκεί μπήκαν αμέσως στο θέμα,λέγοντάς μας ότι διερευνούσαν τον θάνατο του αρχιεπισκόπου της Κύπρου. ΟΛεόντιος είχε πέσει βαρύς στο κρεβάτι το απόγευμα της μέρας που τονεπισκεφτήκαμε και ξεψύχησε σαράντα ώρες αργότερα. Ο γιατρός της αρχιεπισκοπήςείχε αποφανθεί πως ο θάνατός του ήταν αποτέλεσμα των πυρετών που του προκάλεσεη χρόνια πάθηση των αμυγδαλών του, αλλά πολλοί ήταν εκείνοι που δεν πείθονταναπό την ετυμηγορία του γιατρού και μιλούσαν για θάνατο από δηλητηρίαση. ΟιΆγγλοι μάς είπαν ότι στο νησί είχε προκληθεί μεγάλη αναστάτωση, αφού ο Λεόντιοςήταν εξαιρετικά αγαπητός στην πλειοψηφία του λαού.

Με λίγα λόγια, το όλο πράγμα με τον θάνατοτου αρχιεπισκόπου Λεόντιου μύριζε ίντριγκες, γι’ αυτό και οι βρετανοί αστυνόμοιήθελαν να μάθουν τα πάντα για τη συνάντηση που είχαμε μαζί του. Τους είπα όλαόσα θυμόμουνα, σχεδόν με κάθε λεπτομέρεια. Με ρώτησαν αν τη μέρα που πήγαμεστην αρχιεπισκοπή είχα δει οποιουσδήποτε άλλους ανθρώπους εκεί. Τους είπα γιαμια αντιπροσωπεία η οποία περίμενε τη σειρά της για να συναντηθεί με τονΛεόντιο. Από τις λίγες κουβέντες που είχαμε ανταλλάξει με τα μέλη εκείνης τηςαντιπροσωπείας, θυμόμουνα ότι ήταν Άγγλοι αξιωματούχοι. Ένας από εκείνους,μάλιστα, ήξερε ότι η ομάδα μας είχε πάει στην Πάφο για να βρει τον Αλί Πεσκέ.Ρώτησαν βιαστικά για τις εμπειρίες μας στην Κύπρο και μετά προχώρησαν προς τοκτίριο.

Αυτά ήταν όλα όσα είπα στους αστυνόμους.Στο τέλος ανέκριναν για λίγο την Ελίζαμπεθ και τον Φρανκ και μας άφησαν στηνησυχία μας.

'Εχουν περάσει σχεδόν τριάντα χρόνια απότότε που βίωσα όλα όσα έχετε διαβάσει πιο πάνω, και να που μέσα από αυτό τοένθετο τα ξαναθυμήθηκα και τα μοιράστηκα μαζί σας όπως μπορούσα. Πραγματικά,θλίβομαι βαθιά που ακούω για το αίμα που χύνεται εκεί αυτή τη στιγμή. Θα κλείσωλοιπόν το ένθετο με την ευχή οι άνθρωποι του νησιού να λάβουν τα μηνύματα τηςιστορίας τους και να ξανασμίξουν σύντομα. Κάτι τέτοιο άλλωστε, πιστεύω, θαευχόταν και ο Λεόντιος.

Άλαν Λομάξ, για την εφημερίδα Νιου Γιορκ Τάιμς, 25 Ιουλίου 1974

__________________________________________________________________________

Μέρος ΣΤ'

Σπίτια

Εμείς είμαστε τα σπίτια. Πήγαμε κι ήρθαμεπολλές φορές. Από όποια πλευρά και να το δεις όμως, ήμασταν πάντοτε εδώ. Μαςθυμόμαστε και θυμόμαστε: Υπήρξαμε φωλιές για πουλιά που έσπρωξαν το αδύνατοπαιδί τους στον γκρεμό, για να προλαβαίνουν το τάισμα του δυνατού· απάγκιο γιαβρυχηθμούς και χνότα και τρέμουλα ζώων που σήμερα δεν υπάρχουν. Είχαμε κόκκιναμυρμήγκια στις βάσεις μας, τα πρωινά, να παίζουν με τις σταγόνες του νερού σταφύλλα, τα βράδια, να κρύβονται δίπλα στα λάφυρά τους. Είδαμε τους ανθρώπους ναέρχονται δυνατοί και αγριεμένοι, να δίνουν σπρωξιές σε ό,τι νόμιζαν εχθρικό.Είδαμε τις σπρωξιές εκείνες να τις θυμάται κόσμος και κόσμος και να γυρεύεταιεκδίκηση γι’ αυτές, ξανά και ξανά· με νέες σπρωξιές - γυρίστε λίγο το κεφάλι:Θα δείτε τους ανθρώπους που ακόμη προσπαθούν να πιαστούν από κάποιο πάσσαλο,για να σταματήσουν τη μανιασμένη κατεύθυνση που τους έχει δοθεί.

Κάποιες φορές μάς πούλησαν για πιο λίγακαι κάποιες άλλες φορές για πιο πολλά από τριάντα αργύρια. Νιώσαμε τα κεφάλιακαι τα στήθια των ανθρώπων που έζησαν μέσα μας να φουντώνουν από έρωτες καιπόθους. Τους νιώσαμε να συνδέουν τις ζωές τους με τα μέρη μας - κήπους,μεσοτοιχίες, περβάζια - και με τα κομμάτια που κατά καιρούς μας περιέβαλλαν -πεζούλια, συνοικιακοί μανάβηδες, βουνά: Μπλε και μαύρα. Και μετά τους νιώσαμενα αισθάνονται απειλές - γειτονικά σπίτια, γειτονικοί άνθρωποι, γειτονικέςιδέες. Τους είδαμε, κάθε φορά που περνούσαν τα κατώφλια μας, να μπάζουν μέσαμας ιδέες φερμένες από έξω· και μετά αντίστροφα, τους είδαμε να βγαίνουν έξωαπό μας, για να κουβαλήσουν στους άλλους ανθρώπους σκέψεις που τις απέκτησανενώ κούρνιαζαν στις γωνιές μας.

Νιώσαμε να μας κτυπούν με σφυριά - πόσακαι πόσα δάκτυλα δεν μαύρισαν... -, να μας μικραίνουν με ροκάνια, να μαςαυξάνουν το μπετόν ή τις βίδες, μια κάνοντάς μας καλύτερα, μια χειρότερα.Νιώσαμε έντονα το κάθε γδάρσιμο που μας άφησαν οι πτώσεις που είχαν τα παιδιάτων κατοίκων μας. Ο καθένας τους συνέδεσε τη ζωή του με τα γδαρσίματα εκείνα -το κορίτσι έχασε δυο δόντια κάτω από την πυλωτή, το αγόρι έπεσε από τη στριφογυριστήμας σκάλα κι έσπασε το χέρι του. Λεμόνια που έχουν στιφτεί μέσα μας, κρέατα πουφαγώθηκαν, σκουπίδια που βρομίσανε, χαρές, αφοδεύσεις, τηλέφωνα που κτύπησαν -εκατοντάχρονες γιαγιάδες που τα άφηναν να κάνουν ντριν ντριν κι έκανανχάζι -, δώρα που αντάλλαξαν οι άνθρωποι και κάμποσα από εκείνα δεν εκτιμήθηκανκαι μούχλιασαν στις αποθήκες μας.

Πολλοί μάς μοιράστηκαν με τα ζώα τους - οικατσίκες να χώνονται κάτω από τα κρεβάτια, για να βγάζουν θερμότητα, οι σκύλοιφρουροί και ζηλιάρηδες. Κάποια από μας μείναμε τόσο, μα τόσο μόνα, αφού οιένοικοί μας δεν άνοιγαν τις πόρτες μας σε κανέναν - φοβίες, μουλαρώματα,μνησικακία, κομπιούτερς. Κάποια μπουχτίσαμε από τα πολλά οικογενειακά καιφιλικά τραπέζια, αλλά κατά βάθος το χαρήκαμε πολύ, αφού ήμασταν πιο ανοικτά κιαπό τους επτά ουρανούς. Κάποια από μας γεμίσαμε βιβλία, που τα είδαμε ναγεμίζουν με τη σειρά τους τα μυαλά των ανθρώπων - και πολλές φορές να ταπαραγεμίζουν. Κάποια είχαμε τσιγκέλια κρεμασμένα στις πίσω πόρτες μας, για ναγδέρνουν οι ένοικοί μας λαγούς, ελάφια και όρνιθες. Κάποια έχουμε τη λιβανιάσαν πρώτη μυρωδιά, και τα εικονοστάσια να ξεκινάν από τον ένα τοίχο και νατελειώνουν στον άλλο, σαν να ήμασταν εκκλησιές - γονυκλισίες και παρακάλια. Σεκάποιους ανθρώπους αρέσει να λένε πως είναι από καλό σπίτι, για να μπορέσουν ναμπουν σε άλλα σπίτια. Κάποιοι άλλοι φύτεψαν δέντρα στις αυλές μας και μετά απόχρόνια, όταν οι κορμοί ψήλωσαν, δεν ήθελαν να πιστέψουν ότι τα δέντρα έχουνμικρότερη ηλικία από εκείνους - κάποιες φορές κοιτάζουν στα κουφώματα τωνκορμών και νομίζουν πως βλέπουν τα πρόσωπά τους. Πολλά από μας γίναμε ένα με τηβλάστηση τριγύρω μας, αφότου μας εγκατέλειψαν οι άνθρωποι διωγμένοι βίαια: Απόόσους δεν τους άντεχαν, από τις καθιζήσεις του εδάφους, τις πλημμύρες, τιςφωτιές, τις ελλείψεις.

Λυπηθήκαμε αμέτρητες φορές, όταν πάνω πουείχαμε συνηθίσει κάποιον ένοικό μας, εκείνος σηκωνόταν κι έφευγε, επιτρέπονταςσε κάποιον καινούργιο να μας κατακλύζει με τις θλιβερές του πορδές. Νιώσαμεαυνανισμούς, που έδωσαν ηδονές πιο δυνατές κι από τον σαρκικό έρωτα, ξένουςαλλά και συγγενείς να λιμπίζονται τα αγόρια και τα κορίτσια που μεγάλωναν σταδωμάτιά μας. Ακούσαμε φήμες που μπήκαν μέσα μας από κουτσομπόλες. Είδαμε τιςαποθήκες μας να γεμίζουν με αντικείμενα φορτωμένα μνήμες και μετά είδαμε ταίδια αντικείμενα να γίνονται χωρίς καμιά λύπηση η βορά των τζακιών μας. Οικαμινάδες και οι εξαεριστήρες μας έδωσαν πίσω στο σύμπαν τόση πολύ διαλυμένησαβούρα, που αν την έβλεπαν τα μάτια σας, μπορεί και να το συμπονούσαν.

Είδαμε τους ενοίκους να γιορτάζουνσημαντικές γιορτές και τις γιορτές μετά να αλλάζουν ή να χάνονται εντελώς μέσαστον χρόνο. Είδαμε ζώα να δίνουν γάλα στους στάβλους των υπογείων μας και τυριάαπό ακριβά παντοπωλεία να μπαίνουν από τις πόρτες μας. Είδαμε μικρά παιδάκια σταξύλινα τραπέζια μας, να τρώνε μαύρες ελιές και να πίνουν κρασί μελωμένο μεαναψυκτικό. Είδαμε γλάστρες να γεμίζουν με βασιλικούς, τους βασιλικούς ναμαραίνονται ξανά και ξανά. Είδαμε τα κορμιά που μας κατοικούσαν να αλλάζουν απότη μια μέρα στην άλλη - κοιλιές που χοντραίνουν, τρίχες που μεγαλώνουν καικόβονται, μεγαλώνουν και κόβονται, μεγαλώνουν και κόβονται, καρδιές πουφθίνουν, εγκέφαλοι που γεμίζουν και αδειάζουν, γεμίζουν και αδειάζουν. Είδαμεχάπια που κάποτε ήταν αχρείαστα, να παίρνουν σιγά σιγά σημαντικές θέσεις σταράφια μας. Είδαμε κάρα και σούστες να περιμένουν στα ξωπόρτια μας, για νακουβαλήσουν σε άλλες κατοικίες - εκείνες που τις ονομάζουν και τελευταίες -αυτούς που πέθαναν μέσα μας. Είχαμε σταυρωμένα δάχτυλα την ώρα που πέφτανεβόμβες γύρω μας· γιατί δεν ξέραμε ποιο από μας θα γλίτωνε και ποιο θα γινότανξανά πέτρες και σκόνη. Ακούσαμε σφυρίγματα ανεμελιάς, τσιρίδες ηδονής καιπόνου, τραγούδια που αναπαριστούσαν τους ήχους των πουλιών, τη φωνή του Καρούζοαπό τα πρώτα γραμμόφωνα. Είδαμε ανθρώπους να κρύβονται στα πιθάρια που είχαμεστα κελάρια μας, για να γλιτώσουν από τις μανίες των εμφυλίων πολέμων. Είδαμεκόρες να βαστάνε τσιμπίδες και να βγάζουν αγκάθια από τις πλάτες των πατεράδωντους, μυριστήκαμε γκάζι που το άφησαν να μας απειλήσει αφηρημένες οικοκυρές,είδαμε τις τηλεοράσεις να κάνουν όλο και πιο πλαδαρά τα μέλη και τα μυαλά τωνανθρώπων που κόλλησαν στους καναπέδες μας. Είδαμε μάτια να ρεμβάζουν θέες απότα παράθυρά μας, δρόμους από τις πόρτες μας, πόθους από τις σχισμές των καγκέλωνμας. Ήμασταν πάντα εδώ, σε κάθε παραμιλητό του ύπνου, σε κάθε όνειρο που έχετεδει, σε κάθε στιγμή αδυναμίας ή έπαρσής σας.

Μέρος Η'

Αντώνιος - Λεόντιος

Την Τρίτη 29 Οκτωβρίου του 1929, ενώ οΚύπριος σπουδαστής Αντώνιος Λεοντίου βρισκόταν σε μια αίθουσα του ΠανεπιστημίουΚολούμπια και παρακολουθούσε τη διάλεξη του μαθήματος Ιστορία της Τέχνης,ένας αμερικανός φοιτητής μπήκε φουριόζος στην τάξη και διέκοψε τον καθηγητή,ανακοινώνοντας με στόμφο πως ο κόσμος πήγαινε κατά διαόλου. «Τα λεφτά καπούτ!»,είπε. Το μεγάλο κραχ.

Αμέσως από το μυαλό του Αντώνιου πέρασανσαν στρατιά οι άνθρωποι που ήξερε στην Κύπρο, κυρίως όσοι ζούσαν στααπομονωμένα χωριά της ενορίας του. Για λίγο αναρωτήθηκε αν μπορούσε κανείς νατους κάνει πιο φτωχούς από όσο ήταν ήδη. Μετά μάζεψε τα βιβλία του και βγήκεστους παγωμένους δρόμους για να αφουγκραστεί όσα συνέβαιναν.

Ξεκίνησε να περπατά τον αγαπημένο τουμεγάλο περίπατο, που θα τον οδηγούσε σιγά σιγά προς το κάτω μέρος του Μανχάταν.Βρισκόταν ήδη για δεκαπέντε μήνες στη Νέα Υόρκη και τα χιλιόμετρα που είχεδιανύσει με τα πόδια ήταν τόσα πολλά που, αν τα έβαζε κανείς σε μια γραμμή θαέφτανε στη μέση του Ατλαντικού Ωκεανού. Το είχε καταλάβει από την πρώτη μέρατου στην πόλη εκείνη, πως του δόθηκε μια σοβαρή ευκαιρία να δει και να νιώσειπράγματα που στην Κύπρο ποτέ δεν θα μπορούσε να τα ζήσει.

Πρώτα διέσχισε το πάρκο Μόρνινγκ Σάιτκαι από εκεί βγήκε στις γειτονιές των μαύρων του Χάρλεμ. Από τις αρχές τηςδεκαετίας του ’20 η περιοχή βίωνε την αναγέννησή της, αλλά ο Αντώνιος το ένιωθεπως οι εκρήξεις στις μηχανές της Γουόλ Στριτ δεν θα άφηναν για πολύ τα πράγματαστη θέση τους. Έξω από το πάρκο, στη λεωφόρο που χρόνια αργότερα οιαφροαμερικανοί θα την ονόμαζαν Λεωφόρο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, ο Αντώνιοςέβλεπε τις αφίσες στους τοίχους να διαφημίζουν τις συναυλίες του ΝτιουκΈλλινγκτον στο Κόττον Κλαμπ και να καλούν σε διαδηλώσεις με αφορμή τιςμνήμες από το Κόκκινο Καλοκαίρι του 1919. Η λευκή του, κάπως επιβλητικήφιγούρα, περπατούσε διακριτικά στα πεζοδρόμια χωρίς να προκαλεί. Γέροιαναμαλλιάρηδες με δόντια μισά, παιδιά με τσιρίδες στις προσταγές τους,πανέμορφα και δυνατά μαύρα αγόρια, γυναίκες που πουλούσαν καυσόξυλα με τοδεμάτι· όλοι και όλες σχεδόν έβλεπαν με κάποια περιέργεια, αλλά και έκπληξη, τοσουλούπι του να περνά, χωρίς όμως να μπαίνουν στον πειρασμό να του ενοχλήσουντον περίπατο. Ο Αντώνιος ήταν από τους ανθρώπους που οι κοιλότητες των ματιώντους κουβαλούν εκείνα τα βλέμματα που έχουν την ιδιότητα να σε κάνουν νανιώθεις πως σε παρατηρούν για το καλό σου. Γύριζε το κεφάλι του προς τα κουρεία- τότε ακόμη ήταν πιο πολλά και από τις εκκλησιές του Χάρλεμ -, κι άκουγε τουςανθρώπους ανήσυχους, να ψουψουρίζουν ή να φωνάζουν, ανάλογα με το μέγεθος της κατανόησηςπου είχαν για όσα συνέβαιναν εκείνη τη μέρα στις κάτω μεριές της πόλης τους,στη Γουόλ Στριτ. Στη βάση δεν ήταν τόσο η πτώση του χρηματιστηρίου που τουςανησυχούσε, αλλά περισσότερο η συνειδητοποίηση ότι η ιστορία με το μεγάλο ψάριπου τρώει το μικρότερό του πλανιόταν για ακόμη μια φορά πάνω από τα κεφάλιατους.

Καθώς ο Αντώνιος προχωρούσε, ένα από ταμικρά ψάρια τον πλησίασε και του είπε: «Πού πας αφεντικό; Δεν το βλέπεις ότιξεκίνησε η παλίρροια;» Το Ψάρι ήταν ένας ψηλόλιγνος Αφροαμερικάνος. «Αντί ναδείξω με το δάχτυλό μου τον τρόπο που κάποιο ξυράφι θα μπορούσε να κόψει έναλαιμό, θα ήθελα να σε ρωτήσω τι κάνεις στις γειτονιές μας μια τέτοια μέρα;»,είπε με ακόμη πιο σοβαρό ύφος. Για κάποια κλάσματα του δευτερολέπτου, οΑντώνιος διαισθάνθηκε πως εκείνος ο οποίος του μιλούσε τον έβλεπε σαν ένανάνθρωπο με εξουσίες αντί για έναν όμοιό του. Ήταν η ίδια αίσθηση που είχενιώσει όταν ο καθηγητής Αμίλκας τού έδωσε την υποτροφία για την Αμερική,επιμένοντας πως ο Αντώνιος θα μπορούσε κάποια μέρα να γίνει μέχρι και ηγέτηςστο νησί του. Όταν του το είχε πει ο καθηγητής Αμίλκας, το μάζεψε και το άφησεστο πίσω μέρος του μυαλού του, εκείνη όμως τη μέρα που του το έδειξε το μικρόψάρι στο Χάρλεμ, το κατάλαβε μια και καλή ότι η μοίρα του θα του έφερνε κάποτεευθύνες, που δεν θα του επέτρεπαν να περνιέται για απλός άνθρωπος.

Μάζεψε την προσοχή του και είπε στο Ψάρι:«Εγώ δεν είμαι από εδώ, είμαι από ένα μικρό νησί χιλιάδες μίλια μακριά. Πάεικάποια ώρα που πασκίζω να καταλάβω τι είναι πραγματικά η φτώχεια». «Τη φτώχειαδεν θα τη βρεις στο Χάρλεμ», του απάντησε κοφτά ο συνομιλητής του. «Εγώ, ο Τζο,δεν έχω νιώσει ποτέ κάτι τέτοιο, τι κι αν το φαγητό ήταν πάντοτε λιγοστό. Σεκόβω για άνθρωπο του Θεού και γι’ αυτό νομίζω πως το ξέρεις πολύ καλά, ότι αυτόπου λέμε φτώχεια μόνο στις καρδιές των ανθρώπων μπορείς να το βρεις πραγματικά.Έλα να περπατήσουμε μαζί. Μια τέτοια μέρα είναι καλύτερο να έχει κανείς παρέα,αν θέλει να μην τον πούνε ξαμολημένο μουλάρι που πάει γυρεύοντας». Τα βήματατου Αντώνιου υπάκουσαν.

Βγήκαν και οι δυο τους από τον δρόμο 125,έστριψαν προς τη Λεωφόρο Μάντισον και ξεκίνησαν να κατηφορίζουν προς το ΣέντραλΠαρκ του Μανχάταν. Ο Τζο, ο σαραντάχρονος άνθρωπος-ψάρι, φορώντας μιαχιλιοφθαρμένη στρατιωτική χλαίνη που είχε παραπέσει σε ένα παλιατζίδικο απόόταν την άφησε εκεί ένας Ρώσος, πρώην πολεμιστής του Α' Παγκοσμίου Πολέμου πουκατάφερε να γλιτώσει από τις πρώιμες Σταλινικές συλλήψεις, μιλούσε ακατάπαυσταγια ανισότητες και για επιβεβαίωση όσων είχε πει, μισό περίπου αιώνα πριν, οΜάρξ. Ο Αντώνιος έγνεφε υποστηρικτικά σε όσα έλεγε ο Τζο, αλλά τον νου του τονείχε ήδη αλλού.

Πριν φύγει για τις σπουδές του στηνΑμερική, όλα στην Κύπρο είχαν προλάβει να πάρουν τις σειρές τους. Αρχαία εποχή:Κανείς δεν έχει ιδέα ποιοι είχαν κατοικήσει πρώτοι την Κύπρο. Από ανθρωπολογικήπλευρά, οι ειδικοί μιλούν για ανάμεικτη μεσογειακή φυλή βραχυκέφαλων ανθρώπων,μας λέει το διαδίκτυο. Αναφέρονται επίσης: Η Νεολιθική εποχή (7000 - 3900π.Χ.), η Χαλκολιθική εποχή (3900 - 2500 π.Χ.), η Πρώιμη, η Μέση και η Ύστερηεποχή του χαλκού (2500 - 1050 π.Χ.), η Κυπρογεωμετρική εποχή (1050-725 π.Χ.), ηΚυπροαρχαϊκή εποχή (725 - 475 π.Χ.), η Κυπροκλασσική εποχή (475 - 325 π.Χ.), ηΕλληνιστική περίοδος (325 - 50 π.Χ.), η Ρωμαϊκή περίοδος (50 π.Χ. - 330 μ.Χ.),η Βυζαντινή περίοδος (330 - 1191 μ.Χ.), η Μεσαιωνική εποχή της Φραγκοκρατίας(1192 - 1489 μ.Χ.), η εποχή της Βενετοκρατίας (1489 - 1571 μ.Χ.), η εποχή τηςΟθωμανικής αυτοκρατορίας (1571 - 1878 μ.Χ.) και η εποχή της Αγγλοκρατίας, πουξεκίνησε το 1878, έτος κατά το οποίο η Μεγάλη Βρετανία πήρε με ενοίκιο τηνΚύπρο από την τότε παραπαίουσα Οθωμανική αυτοκρατορία.

Ο Αντώνιος γεννήθηκε το 1896. Η είδηση τηςΡωσικής Επανάστασης τον βρήκε στο τέλος του 1917 να ζει στα πρόχειρα καταλύματαενός μοναστηριού στην Κύπρο. Εκεί έπαιρνε μαθήματα αγιογραφίας από δυομοναχούς, τον Κύριλλο και τον Νήφωνα. Οι δυο μοναχοί διαβιούσαν μια νομαδικήζωή, μετακινούμενοι κατά καιρούς από μοναστήρι σε μοναστήρι, παίρνοντας υπό τηνπροστασία τους, επί χρηματικού αντίτιμου, νεαρούς που ήθελαν να μάθουναγιογραφία. Ο πατέρας του Αντώνιου είχε συνάψει μια μικρή οικονομική συμφωνίαμε τον Κύριλλο και τον Νηφώνα, για να τον κρατήσουν κοντά τους για δυο χρόνια.Στην πραγματικότητα οι δυο μοναχοί δεν δίδασκαν αγιογραφία με την αυστηρήέννοια του όρου, κι αυτό γιατί οι ίδιοι δεν είχαν ποτέ διδαχθεί απευθείας τηντέχνη της αγιογραφίας. Εκείνο που δίδασκαν θα μπορούσε να οριστεί πιο καλά ωςένα είδος λαϊκής ζωγραφικής με θρησκευτική υφή.

Όλοι μαζί ακούσανε τα νέα από τον τελάλη τηςπεριοχής, ο οποίος συνήθιζε να περνά έξω από τη μονή, προτού να μεταφέρει όσαήξερε στα γύρω χωριά. «Έκτακτον ανακοινωθέν! Έκτακτον ανακοινωθέν!» Ο τελάληςενημέρωνε τους μοναχούς χωρίς να περιμένει να του δώσουν κάτι πίσω. Ενιωθε πωςη ψυχή του θα αμοιβόταν για εκείνη την πράξη. Οι μοναχοί, από την άλλη, ήθελανκαι δεν ήθελαν τα νέα που τους έπαιρνε. Πολλές φορές ο άφθονος χρόνος που είχανμέσα στη μέρα, για να ερμηνεύσουν όσα έφταναν στα τύμπανα των αυτιών τους, δενήταν πάντοτε χρήσιμος.

Στην αρχή τα νέα άρεσαν στον Αντώνιο.«Ένας τσάρος είναι πάντα ένας τσάρος, και καλό είναι να τον βγάζουμε από τοκεφάλι μας», σκέφτηκε. Μετά άρχισε να ακούει από τους πατέρες της μονής πως οικομμουνιστές ήταν άθεοι, πως είχαν πρώτο στόχο να ξεπαστρέψουν την θρησκεία.Εκεί τα έχασε λίγο, και γι’ αυτό αποφάσισε να ρωτήσει τον μοναχό Κύριλλο καιτον μοναχό Νήφωνα, για να πάρει τελικά ως απάντηση το ασαφές: «Μη φοβάσαι, στοτέλος της μέρας όλοι για τη βασιλεία του ουρανού πολεμάνε, έστω κι αν δεν τοκαταλαβαίνουνε στην αρχή».

Το μεσημέρι της ημέρας που ο τελάληςδίχασε τον κόσμο μέσα τους, σε έναν αριστερό κι έναν δεξιό, οι τρεις τουςπαράτησαν τα πινέλα και πήγαν στο γειτονικό χωριό Βρέτσια. Εκεί οι τουρκόφωνοικάτοικοι, οι οποίοι αποτελούσαν την πλειονότητα των κατοίκων του χωριού,γιόρταζαν το τέλος του Ραμαζανιού. Η μέρα ήταν ταυτόχρονα δροσερή καιηλιόλουστη, και ο κόσμος, χαρούμενος και ορεξάτος από τη γιορτή, ήταν μαζεμένοςστην πλατεία. Οι προύχοντες του χωριού έτρεξαν να τους προϋπαντήσουν. Όπως το είχετο έθιμο, στους χριστιανούς που καταδέχονταν τη γιορτή εκείνη, οι μουσουλμάνοιέδιναν από ένα φρεσκοψημένο ψωμί, μια κούπα ελιές, λίγο τυρόγαλο και γλυκά. ΟΑντώνιος πήρε εκείνα που του αναλογούσαν, χόρτασε λίγο ρίχνοντας στην κοιλιάτου τις ελιές, το τυρόγαλο και τα γλυκά, στήριξε το ψωμί κάτω από τη μασχάληκαι άρχισε να σουλατσάρει στην πλατεία, έχοντας τον νου του στους ήχους πουέβγαζαν οι ζουρνάδες και τα νταούλια τα οποία φόρτιζαν με χαρά την ατμόσφαιρα.

Το εικοσάχρονο κορμί του είχε σχεδόνεπιβλητικό ανάστημα. Το ελαφρύ μούσι, που άφησε να μεγαλώσει στο πρόσωπο, και ηστιβαρή του περπατησιά, έκαναν όσα παιδιά έπαιζαν δεξιά κι αριστερά του νασυμμαζεύονται για λίγο, όποτε έστρεφε το βλέμμα πάνω τους. Δεν του πήρε πολλήώρα, για να καταλάβει πως προκαλούσε φόβο στα παιδιά, και γι’ αυτό έπιασε νατους χαμογελά ή να τους κάνει αστείες φάτσες και κινήσεις που σιγά σιγά ταξεθάρρεψαν. Κάποια μάλιστα τον πλησίαζαν άφοβα, ζητώντας του να παίξει για λίγομαζί τους. Αναλογιζόταν, με λύπη περισσότερο, ότι λίγα μόνο χρόνια πριν ήταν κιο ίδιος σαν και κείνα. «Με έναν πήδο που ποτέ κανείς δεν τον καταλαβαίνει,βρισκόμαστε από τα δέκα μας χρόνια στα είκοσι», σκέφτηκε.

Το παιχνίδι του με τα παιδιά τράβηξε τοβλέμμα του κοινοτάρχη, ο οποίος τον πλεύρισε διακριτικά και του είπε: «Αντώνημπέη, μεγάλωσες κι εσύ πια κι έγινες λεβέντης. Για έλα δείξε μας τι μπορείς νακάμεις με τούτα τα χέρια. Έχουμε φέρει μπεχλιβάνη από την Τουρκία, αλλά κανείςδεν θέλει να τα βάλει μαζί του. Βαρέθηκα να τον βλέπω στη μέση της πλατείας, ναμας επιδεικνύει τη δύναμή του λυγίζοντας μεταλλικές λάμες. Για τράβα πάλεψέτον, κι αν τα καταφέρεις να ακουμπήσεις την πλάτη του χάμω, θα δώκουμε πολλάδώρα.

Ο Αντώνιος γύρισε και είδε τον παλαιστή,με το δερμάτινο παντελονάκι και το κορμί λαδωμένο από άκρη σε άκρη, νακοκορεύεται δείχνοντας τα ποντίκια και τη δυνατή του κοιλιά. Σπουδαίος, όμως,δεν ήταν. Κανείς σημαντικός μπεχλιβάνης δεν θα καταδεχόταν να τραβήξει από τηνΤουρκία ώς ένα απομονωμένο χωριό της Κύπρου. Ο κοινοτάρχης το βρήκε βολικό νατον καλέσει, όχι γιατί τον ήθελε να διασκεδάσει τους συγχωριανούς του, αλλά γιανα του μεταφέρει με ασφάλεια μια όμορφη νύφη από την Ανατολία. Χαρούμενος πουένα φοβισμένο δεκαεξάχρονο μπουμπούκι μπήκε στο σπιτικό του, σκέφτηκε να βάλει έναχριστιανό κι ένα μουσουλμάνο να παλέψουν. Έλεγε πως ήθελε να τονίσει τηθρησκευτικότητα της μέρας, αλλά η αλήθεια ήταν ότι κι εκείνος και όλοι όσοιδιασκέδαζαν τριγύρω, διψούσαν για άρτον και θεάματα. Ο Αντώνιος το ένιωθε ότιέτσι είχαν τα πράγματα, αλλά δεν τον έγνοιαζε ιδιαίτερα. Από τη μια ξυπνούσεμέσα του το παιδικό ένστικτο για παιχνίδι και από την άλλη τον συγκρατούσε ηπραότητα που υπέθετε πως έπρεπε να συνοδεύει την όποια θρησκευτική ιδιότηταείχε ως μαθητευόμενος αγιογράφος. Είπε στον κοινοτάρχη ότι θα το σκεφτόταν γιαλίγο και συνέχισε να σουλατσάρει στην πλατεία του χωριού.

Σε μια γωνιά, κάτω από μια μεγάλη,πλατύφυλλη μουσμουλιά, είδε συναγμένους κάμποσους ανθρώπους. Πλησίασε και είδεότι στη μέση βρισκόταν ένας πλανόδιος υπνωτιστής, που κρατούσε στο χέρι ένακεχριμπαρένιο μενταγιόν και το κουνούσε μπροστά από τα κεφάλια τωνπαρευρισκομένων, καλώντας όσους ήταν τολμηροί να τον πλησιάσουν. Μια γριά πουείδε τον Αντώνιο δίπλα στο μπουλούκι φώναξε στον υπνωτιστή: «Να! Δοκίμασέ τοναυτόν που είναι παλικάρι, αλλά πιστεύει σε άλλον Θεό». «Αυτός είναι θεριεμένος!Κουβαλά μέσα του στοιχειό!», γύρισε κι ανταπάντησε ο υπνωτιστής αμέσως, «δενμπορεί να υπνωτιστεί...» Τα λόγια εκείνα τα είχαν πει στα τούρκικα, γι’ αυτό οΑντώνιος δεν τα κατάλαβε όλα. Ένιωσε, όμως, πως έπρεπε να χαροποιήσει μεκάποιον τρόπο τους παρευρισκόμενους στη γιορτή. Χαμογέλασε στο μπουλούκι καιστον υπνωτιστή και τράβηξε με αποφασιστικότητα προς τον μπεχλιβάνη, ο οποίος,με το που είδε τον Αντώνιο, έτριξε τα δόντια.

Χωρίς πολλά πολλά, ένας μεγάλος ανθρώπινοςκλοιός συγκεντρώθηκε γύρω από τους δυοάντρες. Ο Αντώνιος έβγαλε το χιτώνιο και τα παπούτσια του κι έμεινε μόνο με τοτσαλακωμένο του παντελόνι. Ο κοινοτάρχης του έδωσε λάδι για να αλειφτεί, καιαφού φώναξε: «Ας κερδίσει ο καλύτερος!», σήμανε την έναρξη του αγώνα.

Ούτε ένα λεπτό δεν πέρασε προτού οι δυοπαλαιστές γονατίσουν στο χώμα, έχοντας απέναντι τους ο ένας τον άλλο. ΟΑντώνιος το ένιωθε καθαρά πως είχε το πάνω χέρι. Η μακρόχρονη νηστεία και τοταξίδι, πρώτα με πλοίο και μετά με γκαμήλα, είχαν εξασθενήσει τον παλαιστή σεμεγάλο βαθμό. Μόνο μια γερή σπρωξιά χρειαζόταν για να τελειώσουν όλα. Ποτέ όμωςδεν την έκανε.

Κανονικά, παραπάνω, θα έπρεπε ναπεριγραφεί με παραστατικότητα η πάλη των δύο ανδρών. Η κλασική συνταγή τωναμερικάνικων ταινιών είναι, όπως ξέρουμε, η εξής: α) Βάζουμε τον ήρωα, ο οποίοςθέλουμε να βγει νικητής στο τέλος, να προσπαθεί από την αρχή επίμονα καιορεξάτα, για να του προσδώσουμε έτσι το χαρακτηριστικό της θέλησης· β) μετάακολουθούν πολλές σκηνές, κατά τις οποίες ο αντίπαλος - αυτός που θακατατροπωθεί στο τέλος - παίρνει σταδιακά κεφάλι, με αποτέλεσμα να φαντάζει ωςο απόλυτος κυρίαρχος και να φαίνεται αδύνατη η πιθανότητα της ήττας του· γ)δίνουμε στον κεντρικό ήρωά μας μικρές αλλά σταθερές αναλαμπές, μέσα από τιςοποίες ο τηλεθεατής θα ανακτήσει την ελπίδα του για την τελική νίκη· και δ)μέσα από μια επίπονη και δραματική ανατροπή, ως αποτέλεσμα του συμμαζέματοςόλων των ψυχικών και σωματικών του δυνάμεων, ο κεντρικός ήρωας νικά τοναντιπαθή αντίπαλό του.

Εκείνη τη μέρα στο χωριό Βρέτσια δεννίκησε κανείς. Ο Αντώνιος, καθώς βρισκόταν γονατισμένος απέναντι στονμπεχλιβάνη, σηκώθηκε με ένα απότομο σάλτο κι έφυγε από τον αγώνα. Οι κάτοικοιτου χωριού απογοητεύτηκαν - όπως είχε ήδη προλάβει να πει ο ποιητής: «η μέραήταν ζεστή και ποιητική, ο ουρανός ένα γαλάζιο ανοιχτό...» -, ο μπεχλιβάνηςχτυπούσε τα στήθη με τις παλάμες, καλώντας ταυτόχρονα τον Αντώνιο να επιστρέψειστην πάλη τους, ενώ ο κοινοτάρχης έτρεχε ξοπίσω από τον νεαρό αγιογράφο,εκλιπαρώντας τον να μη φύγει. Ο Αντώνιος ξανάβαλε παραμάσχαλα το ψωμί που τουείχαν χαρίσει, γύρισε και είπε ένα ξερό: «Ευχαριστώ για το ψωμί και τακεράσματα», κι έπιασε τον δρόμο που θα τον οδηγούσε πίσω στο μοναστήρι. ΟΚύριλλος και ο Νήφωνας ακολούθησαν αμίλητοι τον μαθητή τους. Οι δυο μοναχοί,αλλά και όσοι έμειναν πίσω στο χωριό, ένιωσαν μέσα τους ένα κενό, αφού δενείδαν τη ράτσα τους να νικά, ούτε να χάνει τη νίκη τουλάχιστο.

Τη μέρα που περπατούσαν με το μικρό ψάριπρος τη Γουόλ Στριτ, όλες εκείνες οι μνήμες από την επίσκεψή στο χωριό Βρέτσιαξαναζωντάνεψαν στο μυαλό του Αντώνιου. Το ήξερε καλά ότι, όταν σε κάποιον τόποζορίζουν τα πράγματα, οι άνθρωποι στρέφονται όλο και περισσότερο προς τον εαυτότους. Το ήξερε, επίσης, ότι οι καταστάσεις οι οποίες τροχοδρομούνταν στον τόποπου γεννήθηκε θα τον ανάγκαζαν κάποτε, όταν θα γινόταν αρχιεπίσκοπος τηςΚύπρου, να γυρέψει λύσεις στα προβλήματα του νησιού.

Από το 1878, έτος που οι Οθωμανοί, οιοποίοι κρατούσαν με το ζόρι το νησί για λίγο περισσότερο από τρακόσια χρόνια,νοίκιασαν την Κύπρο στην αποικιοκρατική Μεγάλη Βρετανία - για τριάντα αργύρια-, ο τουρκόφωνος πληθυσμός, που αποτελούσε τη μειοψηφία των κατοίκων τουνησιού, παραγκωνιζόταν όλο και περισσότερο από τους πλειοψηφούντες χριστιανούς.Πολλοί ήταν εκείνοι που εξέφρασαν από νωρίς την άποψη πως το νησί ήταν ανέκαθενελληνικό και πως η Αγγλία ήταν υπόχρεη να προωθήσει την ένωσή του με τηνΕλλάδα. Μέσα στους κύκλους της ορθόδοξης χριστιανικής εκκλησίας, η οποία ήτανουσιαστικά ο μόνος οργανισμός που είχε δικαιοδοσίες να διαχειρίζεται τουςελληνόφωνους Κυπρίους, εκφραζόταν η άποψη πως οι τουρκόφωνοι Κύπριοι θα έπρεπενα μπουν στην ίδια βάρκα και να αποδεχθούν την ένωση με την Ελλάδα. Κάποιοιέλεγαν πως οι τουρκόφωνοι που δεν συμφωνούσαν θα ήταν καλό να μεταναστεύσουνστην Τουρκία. Άλλοι έλεγαν πως δυο γλώσσες και δυο θρησκείες δεν μπορούσαν ναχωρέσουν σε έναν τόσο μικρό τόπο. Υπήρχαν και άλλοι που τους έβλεπαν ως μίασμακαι τους προτιμούσαν εντελώς αφανισμένους από το νησί. Οι μνήμες από τιςκακουχίες που είχαν περάσει οι χριστιανοί κάτοικοι από τους Οθωμανούς ήταννωπές και δεν ήταν λίγοι όσοι δικαιολογούσαν τη λογική τους με βάση εκείνες τιςμνήμες.

Το Ψάρι το ήξερε καλά πως πολλοί από τουςλευκούς Αμερικάνους που συναπαντούσαν στα πεζοδρόμια τους έβλεπαν καχύποπτα. ΟΑντώνιος περπατούσε δίπλα του και το ένιωθε κι εκείνος ότι δεν ήταν λίγοιεκείνοι που κρατιόντουσαν με το ζόρι για να μην ξεστομίσουν βρισιές και απειλέςστον μαύρο συνοδοιπόρο του. Το είχε και η μέρα εκείνη, άλλωστε, να γυρεύειεξιλαστήρια θύματα.

Όταν έφτασαν στο Σέντραλ Παρκ,ξαπόστασαν για λίγο κάτω από έναν γιγάντιο δρυ. Ο Αντώνιος είπε στο Ψάρι ότιστη Νέα Υόρκη είχε πάει για να κάνει το μεταπτυχιακό του στη Θεολογία, και τοΨάρι είπε στον Αντώνιο ότι είχε δουλειά ως ντράμερ στα τζαζάδικα του Χάρλεμ.«Οι μουσικοί και οι τραγουδίστριές που έχουμε είναι οι μόνοι λόγοι για τουςοποίους οι λευκοί καταδέχονται να έρθουν στις μεριές μας», είπε το Ψάρι. «Ανθες, πέρνα κάποιο βράδυ από εκεί που δουλεύω, για να ακούσεις την Μπέτυ Σμιθ νατραγουδά και να καταλάβεις τι εννοώ. Εκτός κι αν εσείς οι παπάδες τα βλέπετεσαν αμαρτίες όλα αυτά...»

Ο Αντώνιος κάθε άλλο παρά αμαρτίες ταθεωρούσε. Από μικρός είχε μόνο ένα μεγάλο πάθος: τη ζωγραφική. Όλα όσα είχαν νακάνουν με τη θρησκεία τού είχαν έρθει σαν να ήταν συνωμοτημένα σε κάθε βήμα πουέκανε στη ζωή του, μέσα από την προσπάθειά του να γίνει ζωγράφος. Στουςμοναχούς δέχθηκε να πάει για να μάθει αγιογραφία, όχι για να εντρυφήσει στονχριστιανισμό, πράγμα όμως που δεν μπορούσε να το αποφύγει ζώντας σε μοναστήρι.Κατά κάποιον τρόπο, τα τυπικά της θρησκευτικής πίστης ήταν το τίμημα το οποίοείχε να πληρώσει, για να έχει από κοντά εκείνο που πραγματικά ήθελε. Όταν μετάαπό λίγα χρόνια ο ηγούμενος της μονής τον έσπρωξε να πάει στην Ελλάδα γιασπουδές στην εκεί θεολογική σχολή, όλα φάνταζαν σαν μια καλή και λογικήσυνέχεια σε έναν προδιαγεγραμμένο θρησκευτικό βίο.

Στην Αθήνα, όπου το 1920 πήγε για τιςπροπτυχιακές σπουδές του, είδε σε ένα μουσείο κάποιους από τους πίνακες τουΔομήνικου Θεοτοκόπουλου. Οι πίνακες εκείνοι είχαν μεγάλη επίδραση πάνω του. Οιτεχνικές και οι ιδέες του Θεοτοκόπουλου, που και ο ίδιος είχε αρχικάεκπαιδευτεί ως αγιογράφος, έκαναν τον Αντώνιο να παραγκωνίσει τις σπουδές του,τις οποίες ούτως ή άλλως διήνυε με ευκολία, και να επικεντρωθεί στη ζωγραφική.Μέχρι το 1923, έτος κατά το οποίο τέλειωσε τη θεολογική σχολή, είχε ζωγραφίσειδεκαοχτώ πίνακες στο στιλ του μεγάλου ζωγράφου. Οι θεματολογίες, σε όλες σχεδόντις περιπτώσεις, προέρχοταν από τις ιστορίες της Καινής Διαθήκης.

Λίγο πριν επιστρέψει στην Κύπρο, αποφάσισενα δωρίσει τους πίνακες εκείνους στους συμφοιτητές και τους καθηγητές του. Ημοναστική ζωή τού έμαθε να μοιράζεται με τους άλλους όλα όσα είχε και δεν ήταναπολύτως αναγκαία για την επιβίωσή του. Έτσι, διάφοροι πίνακες που απεικόνιζαντους λεπρούς να παρακαλάνε τον Χριστό να τους γιατρέψει, το ολοπράσινο αλλά καιθλιμμένο όρος των Ελαιών να περιμένει επισκέψεις, την Ηρωδιάδα να προτρέπει τηνκόρη της, τη Σαλώμη, να ζητήσει τον αποκεφαλισμό του Ιωάννη του Πρόδρομου, καιάλλες χριστιανικές απεικονίσεις παρέμειναν στην Ελλάδα. Ο Αμίλκας Αλιβιζάτοςδιάλεξε εκείνον στον οποίο ο Χριστός απεικονιζόταν να ανασταίνει τον γιο τηςχήρας από τη Ναΐν.

Μόνο έναν πίνακα έφερε μαζί του στηνΚύπρο. Τον πίνακα εκείνο ο Αντώνιος τον είχε ζωγραφίζει και από τις δυοπλευρές. Στη μια όψη υπήρχε μια απλή απεικόνιση του θείου βρέφους στην αγκαλιάτης Παναγίας. Το μόνο αξιοπρόσεχτο στοιχείο σε εκείνη τη ζωγραφιά, ήταν ηπαράλειψη των τυπικών φωτοστεφάνων, που οι αγιογράφοι συνηθίζουν να βάζουν γύρωαπό τα κεφάλια της Παναγίας και του Χριστού. Στην άλλη όψη, ο Αντώνιος είχεζωγραφίσει κάτι ασυνήθιστο: Ο Χριστός, ολόρθος κι επιβλητικός, είχε γύρω από ταπόδια του εκατοντάδες μυρμήγκια. Τα μυρμήγκια εκείνα αντιπροσώπευαν τις ορδέςόσων έπραξαν άδικα χρησιμοποιώντας το όνομά του: Εκείνων που χρησιμοποίησανβία, που σκότωσαν, αδίκησαν, βίασαν, επωφελήθηκαν, εκμεταλλεύτηκαν, στέρησαν,δίδαξαν με εσκεμμένες υπερβολές όσα ο Χριστός είχε πει. Κάποια από τα μυρμήγκιακουβαλούσαν σπαθιά κι έδειχναν να οδεύουν προς άλλα μέρη. Κάποια άλλα είχαν στακεφάλια τους επισκοπικά καλημαύχια και με αυστηρές φάτσες έδιναν διαταγές.Κάποια κρατούσαν χαρτί και καλαμάρι και νομοθετούσαν, και κάποια ερμήνευαν ήαναθεωρούσαν κείμενα. Τα βαθιά μπλε, μαύρα και κόκκινα χρώματα φόρτιζαν τηνατμόσφαιρα κι έδιναν στο πρόσωπο του Χριστού, το οποίο ήταν γερμένο προς τακάτω ρίχνοντας το βλέμμα στα μυρμήγκια, μιαν ασύλληπτη αυστηρότητα.

Εκείνη η «πίσω όψη» του καλύτερου πίνακαπου είχε ζωγραφίσει ο Αντώνιος ήταν η πιο επαναστατική κίνηση που είχε κάνει οίδιος ενάντια στη μοίρα του, η οποία, αργά αλλά μεθοδικά και σταθερά, τονοδηγούσε στη μελλοντική αρχιεπισκοπική θέση της Κύπρου. Στο καράβι με το οποίοταξίδεψε από την Ελλάδα πίσω στο νησί, στεκόταν δίπλα από το μπαούλο με ταπράγματά του. Ο πίνακας ήταν το μόνο αντικείμενο που δεν ήθελε να χαθεί.

Στην Κύπρο, σπουδαγμένο πλέον, τονπερίμεναν οι διορισμοί. Πρώτα διατέλεσε ιεροδιάκονος σε δυο μητροπόλεις καιμετά καθηγητής στο Ιεροδιδασκαλείο και στο Γυμνάσιο της Πάφου. Εκείνη τηνπερίοδο, τα ιδεολογικά χάσματα στα μυαλά των κατοίκων του νησιού ήταν τεράστια.Οι διεθνείς συγκυρίες αλλά και το μακρύ χέρι των βρετανών αποικιοκρατών έπαιζανσημαντικό ρόλο. Οι βασικοί διαχωρισμοί ήταν: αριστεροί VS δεξιοί, χριστιανοί VSμουσουλμάνοι, ελληνόφωνοι VS τουρκόφωνοι.

Μέσα από όλη εκείνη την αντιπαλότητα, τονησί άρχισε να διαχωρίζεται έντονα. Η ορθόδοξη εκκλησία πίεζε όλο καιπερισσότερο για την ανάδειξη της ελληνικότητας του νησιού, και ο Αντώνιος ήταναναγκασμένος να εντάξει στα καθημερινά του καθήκοντά τη διδασκαλία ενόςεκπαιδευτικού κράματος, που ακροβατούσε προσαρμοστικά κάπου στο ενδιάμεσο τηςαρχαίας ελληνικής γραμματείας και μυθολογίας και των διδαχών του Χριστού.

Πονούσε τους ανθρώπους της πατρίδας του,αλλά ο ρόλος που του είχε δοθεί δεν του άρεσε. Ένιωθε πως με τη διδασκαλία, όσοπροσεχτικά και αν την παρέδιδε, διαχώριζε σε κατηγορίες τους ανθρώπους, αντί νατους ενώνει. Καθημερινά σκεφτόταν πόσο του είχε λείψει το καθαρό μυαλό που τουέδινε κάποτε η μοναστική ζωή. Μέσα στα χρόνια τα οποία μεσολάβησαν από τότε πουεπέστρεψε στην Κύπρο από τη Ελλάδα μέχρι τη μετάβασή του στη Νέα Υόρκη,προσπάθησε δυο φορές να απομονωθεί σε μοναστήρι, και τις δυο χωρίς επιτυχία. Καιστις δυο περιπτώσεις, κάποιοι με ισχυρά επιχειρήματα βρέθηκαν στον δρόμο του.Κυρίως του τόνιζαν πόσο χρήσιμος θα μπορούσε να ήταν για την κοινωνία τηςΚύπρου. Ο χρόνος του για ζωγραφική ήταν πλέον μηδαμινός. Το γενικότερο κλίμαδεν του επέτρεπε πολλές ονειροπολήσεις, η δημιουργικότητά του παραγκωνίστηκεκαι η ζωή του γέμισε με θρησκευτικές λειτουργίες, μνημόσυνα και διδασκαλίες.

Η υποτροφία που του δόθηκε με τημεσολάβηση του καθηγητή Αλιβιζάτου τού είχε έρθει μέσα σε κείνο το πλαίσιο. Τοσενάριο της μετάβασής στην Αμερική ήταν κάτι που τον έβγαλε από τηνκαταθλιπτική διάθεση που του προκαλούσαν οι υποχρεώσεις του. Όταν το καράβιζύγωσε στο λιμάνι της Νέας Υόρκης και οι ουρανοξύστες ορθώνονταν απέναντι,ψηλοί και σίγουροι, ο Αντώνιος κατάλαβε πως η ζωή του θα μπορούσε πλέον ναπάρει καινούργιες πορείες.

Το Ψάρι και ο Αντώνιος, μετά πουξεκουράστηκαν στο Σέντραλ Παρκ, συνέχισαν την πορεία τους προς τη ΓουόλΣτριτ. Κάπου στην έβδομη λεωφόρο, μια ψηλή και νταρντάνα μαύρη έτρεξε προςτα πάνω τους και τους είπε σταράτα: «Αν έρθετε σε μένα, τέτοια μέρα που είναι,θα σας τα κάνω όλα στην καλύτερη τιμή που μπορείτε να βρείτε στην πιάτσα». ΤοΨάρι ντράπηκε επειδή ένας φοιτητής θεολογίας άκουγε κάτι τέτοιο. Ο Λεόντιοςέκανε ότι αδιαφορούσε, αλλά μέσα του αναρωτήθηκε πώς θα ήταν αν χωνόταν γιαλίγο στην αγκαλιά μιας κοπέλας. Για λίγα δευτερόλεπτα φαντάστηκε τον εαυτό τουνα ξεγυμνώνει με γοργές κινήσεις το μαύρο κορίτσι και τα χέρια της να τουπασπατεύουν λάγνα το κορμί. Με τις σκέψεις εκείνες, το πέος του άρχισε νασκληραίνει σε βαθμό που, αν κάποιος παρατηρούσε τον καβάλο του, θα μπορούσε νατο καταλάβει αμέσως ότι ο τριαντάρης φοιτητής ήταν ξαναμμένος. Για να του φύγειη έξαψη, άρχισε να σκέφτεται διαμελισμένα κορμιά, λιωμένες, κατάμαυρες και βρόμικεςοδοντοστοιχίες, τις ιστορίες που είχε ακούσει για τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο καιμολυσμένες θάλασσες.

Ζήτησε από το Ψάρι να περπατήσουν πιογοργά. Τους είχε βρει το μεσημέρι. Καθώς προσέγγιζαν το κάτω μέρος τουΜανχάταν, ο κόσμος έδειχνε όλο και πιο ανήσυχος, βιαστικός, σκεφτικός. ΟΑντώνιος διαισθανόταν τον ηλεκτρισμό στην ατμόσφαιρα. Βρέθηκαν στην ΓιούνιονΣκουέαρ, η οποία τις τυπικές καθημερινές μέρες κατακλυζόταν από εκατοντάδεςμικροπωλητές, άλλους τόσους μικροαπατεώνες και χιλιάδες κόσμου, που έψαχνε γιαφτηνές αγορές. Εκεί τα πράγματα ήταν τεταμένα. Πολλοί τσακώνονταν μεταξύ τους,ακόμη και με γροθιές. Μητέρες τραβούσαν βιαστικά από το χέρι παιδάκια που είχαντις μύτες ολοκόκκινες απ’ το κρύο. Αρκετοί άνθρωποι έγραφαν συνθήματα σε πικέτακαι ετοιμάζονταν για πορείες διαμαρτυρίας έξω από κυβερνητικά κτίρια καιοικονομικούς οργανισμούς. Η Δωροθέα Λανγκ, κάπου στην Αμερική, το ένιωθε έντοναπως λόγω εκείνων των συμβάντων θα της δινόταν η ευκαιρία να τραβήξει μια απότις σημαντικότερες φωτογραφίες στην ανθρώπινη ιστορία. Λίγα χρόνια αργότερα, τοπορτρέτο της γυναίκας μετανάστριας, που, μαζί με τα τρία παιδιά της, δενμπορούσε να κοιτάξει τον ήλιο με αισιοδοξία, ήταν πραγματικότητα.

Στον Αντώνιο η Γιούνιον Σκουέαρφαινόταν σαν μια μεγάλη λίμνη, που μέσα της είχε πέσει από ψηλά ένας τεράστιοςμετεωρίτης. Τα κύματα που δημιουργήθηκαν από την πτώση του μετεωρίτη σάμπως ναήταν δακτυλίδια που μεγάλωναν όλο και περισσότερο, δεν είχαν σταματημό. Ταέβλεπε να σπάνε τους φράκτες των μεγάλων ουρανοξυστών, να πνίγουν τις γύρωπεριοχές - το Κουίνς, το Μπρούκλιν, το Μπρονξ, το Νιου Τζέρσεϊ, το μικρό νησάκιμε το άγαλμα της ελευθερίας, το Στέιτεν Άιλαντ -, και μετά να βγαίνουν με μανίαστους Ατλαντικούς και στους παγετώνες και να βγαίνουν στην Ευρώπη και στις ερήμουςκαι παντού όπου υπήρχαν άνθρωποι στον πλανήτη γη.

Μέσα από πλήθη, κι ενώ κανείς πλέον δενέδινε σημασία σε έναν κύπριο φοιτητή θεολογίας κι έναν μαύρο μουσικό τουΧάρλεμ, προχώρησαν ως τη Γουόλ Στριτ, εκεί που δεν ήξερες ποιους έπρεπε ναλυπηθείς: Τους μανιασμένους λογιστές και τραπεζίτες που τραβολογούσαν τα μαλλιάτους ή τον οργισμένο φτωχόκοσμο;

Την επόμενη μέρα, τον Λεόντιο τον κάλεσαναπό την ελληνική παροικία, για να τους βοηθήσει στο μοίρασμα συσσιτίου. ΤοΨάρι, πήρε ένα δολάριο λιγότερο από τη συνηθισμένη του αμοιβή, για νασυνοδεύσει με τα ντραμς του τις διασκευές που έκανε ο Λούις Άρμστρονγκ στιςμουσικές από την παράσταση Ζεστές Σοκολάτες.

(Από το μυθιστόρημα "Οι Άθλοι Των Υξώς" - Σωφρόνης Σ)

Pictures

2010-12-23T03:48:00.000-08:00